مدعی دعوای خیانت در امانت از هر یک از اقسام آن، ابتدا می ­بایست دادخواست خود را در یکی از شعبات محاکم کیفری اقامه نماید که بدین ترتیب که با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، دادخواست خویش را ثبت نموده و منتظر ابلاغیه پیامکی از شعبه مربوطه می­ ماند. سپس محکمه با فراخواندن طرفین شکواییه، ابتدا اظهارت و منضمات ذیل شکواییه شاکی را مبنی بر ارائه ادله و مستندات نسبت به اثبات جرم خیانت در امانت به طرفیت مشتکی­ عنه بررسی می­ نماید و متعاقباً دفاعیات مشتکی ­عنه را می­ شنود. پس از بررسی ماهوی پرونده، محکمه رأی بدوی خویش را صادر می­ نماید؛ این رأی قابل تجدیدنظر می ­باشد و رأی محکمه تجدیدنظر قطعی است.

اثبات جرم خیانت در امانت

هر ادعایی که در محاکم اقامه می ­شود مستلزم اثبات از ناحیه مدعی می ­باشد. ماده­ ی 1257 قانون مدنی مقرر می ­کند « هر کس مدعی حقی باشد باید آن را اثبات کند و مدعی علیه هرگاه در مقام دفاع، مدعی امری شود که محتاج به دلیل باشد اثبات امر بر عهده­ ی او است». پر واضح با عنایت به ماده­­ ی فوق، هر خواسته و تحقق جرمی نیازمند اثبات می­ باشد و خیانت در امانت نیز مستثنی از این اصل نمی­ باشد. حال در جهت اثبات تحقق جرم خیانت در امانت، مدعی می ­تواند از پنج دلیل اثبات دعوی مقرر در ماده­ ی 1258 بهره گیرد؛ « دلائل اثبات دعوی از قرار ذیل است : 1-اقرار، 2- اسناد کتبی، 3- شهادت، 4- امارات، 5- قسم ». مودع به منظور اخذ مال مورد امانت ابتدا می ­بایست از طریق اظهارنامه ­ای مطالبه­ ی مال را تقاضا نماید. در صورتی که امین از استرداد آن سرباز زد، می­ توان گفت جرم خیانت در امانت تحقق یافته است.

تخفیف مجازات خیانت در امانت

همان­طور که مقرر شد، مطابق با ماده­ ی 674 قانون مجازات اسلامی، مرتکبین جرم خیانت در امانت مستوجب شش ماه تا سه سال حبس می­ باشند. حال در جرم خیانت در امانت، فرد مرتکب، با دو بُعد خصوصی و عمومی رو به­ رو است. در صورتی که شاکی خصوصی گذشت نماید، بُعد عمومی مجازات هم­چنان پابرجاست؛ ولیکن ماده ی 22 قانون مجازات اسلامی مصوب 75 مقرر می­ کند « دادگاه می ­تواند در صورت احراز جهات مخففه، مجازات تعزیری و یا بازدارنده را تخفیف دهد و یا تبدیل به مجازات از نوع دیگری نماید که مناسب­تر به حال متهم باشد ... ».