در این آیین نامه اصطلاحات و واژه های زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:

الف- سازمان : سازمان ثبت احوال کشور.

1. شرکت : شرکت پست جمهوری اسلامی ایران .
2. قانون : قانون الزام اختصاص شماره ملی و کد پستی برای کلیه اتباع ایرانی مصوب 1376 .

ت شماره ملی : عددی است ده رقمی و منحصر به فرد که توسط سازمان برای هر فرد ایرانی تعیین و به وی اختصاص داده می شود.

1. کدپستی : عددی است ده رقمی و یگانه که توسط شرکت ، تنها برای شناسایی هر مکان تعیین و به آن اختصاص داده می شود.
2. محل سکونت : مکانی است که شخص اظهار می دارد که در آنجا زندگی می کند.
3. کارت شناسایی ملی : سند شناسایی اتباع ایرانی است که توسط سازمان صادر می شود و در آن مشخصات فردی ، شماره ملی و کد پستی محل سکونت دارنده کارت درج می شود.

کلیه افراد بالای ( 15 ) سال سن موظفند پس از اعلام سازمان با در دست داشتن مدارک لازم و برابر زمانبندی ، برای دریافت و تکمیل فرم درخواست کارت شناسایی خویش اقدام نمایند.

تبصره - اعتبار اولین کارت شناسایی ملی از تاریخ صدور به مدت ( 7 ) سال است . تغییر اعتبار در دوره های بعد بنا به پیشنهاد وزارت کشور و تصویب هیات وزیران خواهد بود.

صاحب کارت مکلف است با تغییر محل سکونت یا تغییر هر یک از اقلام اطلاعاتی کارت شناسایی یا پایان مدت اعتبار کارت ، نسبت به تعویض کارت شناسایی ملی خود اقدام نماید.

تبصره - با ثبت واقعه وفات هر فرد، کارت شناسایی متوفی باطل و از درجه اعتبار ساقط می شود.

کلیه دستگاههای موضوع ماده ( 2 ) قانون موظفند پایگاههای اطلاعات خود را به نحوی سامان دهند که هر فرد با شماره ملی و کد پستی در کلیه سیستمهای اختصاصی مربوط شناخته شود.

تبصره - پایگاه اطلاعات جمعیت سازمان تنها مرجع رسمی اطلاعات افراد به شرح موضوع ماده ( 5 ) این آیین نامه است .

سازمان مکلف است نسبت به ابلاغ اطلاعات فردی افراد تحت پوشش دستگاه متقاضی مشتمل بر نام و نام خانوادگی ، نام پدر، شماره شناسنامه ، محل صدور، تاریخ تولد، سریال شناسنامه ، شماره ملی و کد پستی ، بر اساس درخواست بالاترین مقام دستگاه اجرایی مربوط اقدام نماید.

تبصره 1 - سازمان موظف است نسبت به تحویل اطلاعات فردی از طریق پایانه و محیطهای مغناطیسی و یا بر اساس روشهایی که به تصویب هیات موضوع ماده ( 14 ) این آیین نامه می رسد اقدام نماید.

تبصره 2 - اولویت تحویل اطلاعات فردی و کدپستی به دستگاههای اجرایی توسط هیات موضوع ماده ( 14 ) این آیین نامه تعیین می شود و حداکثر تا ( 6 ) ماه پس از لازم الاجرا شدن این آیین نامه تحویل اطلاعات فردی و کد پستی به کلیه دستگاههای موضوع ماده ( 2 ) قانون لازم الاجراست .

کلیه دستگاههای موضوع ماده ( 2 ) قانون موظفند یک سال پس از لازم الاجرا شدن این آیین نامه ، نسبت به درج شماره ملی و کد پستی در هر گونه کارت شناسایی اداری یا صنفی یا گواهینامه رانندگی و موارد مشابه اقدام نمایند. ارایه خدماتی که نیاز به کسب اطلاعات فردی دارد موکول به اخذ شماره ملی و کدپستی از متقاضیان است .

به منظور تسریع در ابلاغ شماره ملی و کدپستی و رفع مغایرتهای احتمالی ، قبل از صدور کارت شناسایی ملی سازمان موظف است با همکاری شرکت ظرف سه ماه شماره ملی و کدپستی را از طریق کارت یا نامه رسمی ، حاوی مشخصات فردی شامل ، شماره ملی ، نام ، نام خانوادگی ، نام پدر و کدپستی ابلاغ نماید.

تبصره - سازمان برنامه و بودجه نسبت به تامین اعتبار اجرای این ماده اقدامهای لازم را به عمل خواهد آورد.

کلیه وزارتخانه ها، سازمانها، شرکتها، موسسات دولتی و عمومی مکلفند ظرف یک سال از تاریخ لازم الاجراشدن این آیین نامه با همکاری شرکت نسبت به جایگزینی کد پستی با کد شناسایی اماکن متعلق به خود اقدام نمایند.

تبصره - شرکت موظف است اقدامهای لازم را در زمینه بهنگام سازی اطلاعات کد پستی و ارایه آن به سازمانها انجام دهد.

شهرداریها و بخشداریهای سراسر کشور موظفند با همکاری شرکت طی سال اول برنامه سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران ، نسبت به نصب پلاکهای کد پستی ده رقمی در محل ورودی اماکن اقدام نمایند تا جایگزین پلاکهای شناسایی موجود شود.

تبصره - شهرداریها و بخشداریها موظفند هر ماه تغییرات اماکن ، معابر و ساخت و ساز ساختمانها را به اداره پست محدوده فعالیت خود اطلاع دهند.

کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی پس از اجرای ماده ( 8 ) این آیین نامه مکلفند در هنگام صدور هر نوع کارت ، سربرگ اوراق تبلیغاتی ، پروانه ، گواهینامه و موارد مشابه آن کد پستی ده رقمی را قید نمایند.

ادارات ثبت اسناد و املاک کشور، دفتر خانه های اسناد رسمی ، دفاتر ازدواج و طلاق ، بنگاههای معاملاتی و کلیه واحدهای ذی ربط موظفند در هنگام تنظیم اسناد، نسبت به درج شماره ملی و کد پستی ده رقمی افراد، متعاملین و مورد معامله در اسناد مربوط اقدام نمایند.

سازمان ثبت اسناد و املاک کشور موظف است جهت مکانیزه نمودن اطلاعات و اسناد ملکی و ایجاد پایگاه اطلاعات و اجرای طرح کاداستر، شماره ملی مالک یا مالکان و کد پستی ملک را به کار گیرد.

(اصلاحی 1379/11/02)- به منظور هدایت ، نظارت و تهیه زمان بندی اجرایی ، دستورالعملها و پیگیری موارد ذی ربط در امر ابلاغ شماره ملی ، کد پستی و صدور کارت شناسایی ملی و پایگاههای اطلاعات فردی دستگاهها، هیاتی مرکب از نمایندگان تام الاختیار سازمان ثبت احوال کشور، سازمان برنامه و بودجه ، شرکت پست جمهوری اسلامی ایران و سازمان امور اداری و استخدامی کشور به مسوولیت سازمان برنامه و بودجه تشکیل می شود.

تبصره - هیات موضوع این ماده موظف است هر ( 3 ) ماه یک بار گزارش عملکرد این آیین نامه را به هیات وزیران ارایه نماید.

حسن حبیبی-معاون اول رییس جمهور