ـ سازمان حج و اوقاف و امور خیریه می‌تواند بمنظور حسن اداره اماکن مذهبی اسلامی از قبیل بقاع متبرکه و امثال آن و مؤسسات و ‌انجمن‌های خیریه‌ای که اداره آنها به سازمان محول شده یا بشود و همچنین برای موقوفاتی که متولی ندارد با رعایت مفاد این آیین‌ نامه در هر مورد هیأت امنایی‌انتخاب نماید.

ـ امین یا امنا با توجه به خصوصیات و اقتضاء مورد در موقوفات فاقد متولی از دو تا پنج نفر و در اماکن متبرکه از سه تا پنج نفر می‌باشند که از بین افراد ‌معروف به امانت و متدین و متعهد محلی که حداقل دارای سواد خواندن و نوشتن بوده و توانایی انجام کار را داشته و حداقل 25 سال سن باشند برای مدت‌سه سال انتخاب و با حکم سازمان حج و اوقاف و امور خیریه منصوب و تجدید انتخاب آنها بلامانع می‌باشند، نحوه تأیید صلاحیت افراد مزبور وسیله ‌سرپرست سازمان حج و اوقاف و امور خیریه تعیین خواهد شد.

ـتصمیمات امنای موقوفات و اماکن مذهبی که با اکثریت آرا اتخاذ شده باشد پس از تأیید اداره مربوط قابل اجرا است.

ـ امنا در امور محوله دارای مسئولیت مشترک بوده و اعضاء هیأت‌های امنا اماکن مذهبی در اولین جلسه از بین خود یک نفر به عنوان رییس، یک نفر‌مسئول امور مالی و یک نفر منشی انتخاب نموده و به اداره حج و اوقاف و امور خیریه محل معرفی خواهند نمود.

ـ غیبت بدون عذر موجه هر عضو بیش از سه جلسه متوالی یا پنج جلسه متناوب در یک سال به عنوان کناره‌گیری از عضویت تلقی و در صورت ابراز عدم‌علاقه و یا اقداماتی که موافق با مصالح مورد امانت نباشد به حکم سازمان حج و اوقاف و امور خیریه از این سمت عزل خواهد گردید.

تبصره ـ سازمان به موجب پیشنهاد اداره حج و اوقاف و امور خیریه محل می‌تواند پس از فوت یا عزل و یا کناره‌گیری هر یک از امناء امین دیگری را طبق‌مقررات این آیین‌ نامه انتخاب نماید.

ـ هرگاه امینی در وظایف خود نسبت به اماکن مذهبی مرتکب تخلف شود بنا به تقاضای رییس اداره حج و اوقاف و امور خیریه یا قائم مقام او موضوع‌جهت رسیدگی در جلسه هیأت امناء مطرح و گزارش آن برای اتخاذ تصمیمی به سازمان حج و اوقاف و امور خیریه فرستاده خواهد شد.

تبصره ـ در صورت تشخیص خیانت اکثریت اعضای هیأت امناء، اداره حج و اوقاف و امور خیریه موظف است علیه آنان در دادسری محل اعلام جرم نموده و‌مراتب را به سازمان حج و اوقاف و امور خیریه گزارش دهد. اعضای مذکور بلافاصله با ابلاغ کتبی سازمان حج و اوقاف و امور خیریه تا تعیین تکلیف آنها از‌دخالت در مورد امانت ممنوع بوده و مکلفند فوراً حساب‌ها و دفاتر مربوطه را به اداره حج و اوقاف و امور خیریه تسلیم دارند.

وظایف امین و هیأت امنا به قرار زیر است:

الف ـ مراقبت کامل در حفظ مورد امانت.

ب ـ نگهداری اموال منقول و ثبت آنها با مشخصات کامل در دفاتر مربوطه.

ج ـ انجام تعمیرات لازم اماکن مذهبی و رسیدگی مرتب به وضع آنها.

د ـ نوسازی و احداث تأسیسات عمومی برای تأمین رفاه زوار و مراجعه کنندگان و ساکنان ناحیه.

ه‍ـ - تهیه طرح و برنامه‌های عمرانی و اتخاذ طرقی که مؤثر در پیشرفت کارهای اماکن مذهبی باشد.

و ـ طرح دعوی و دفاع از حقوق اماکن مذهبی و تعقیب دعاوی مطروحه له و علیه آنها و در صورت لزوم انتخاب وکیل برای انجام امور مذکوره.

ز ـ به ثبت رسانیدن اعیان و اموال غیرمنقول اماکن مذهبی و اخذ سند مالکیت به نام اماکن مذکوره.

ح ـ جمع‌آوری در آمد و نذور نقدی و جنسی و نگهداری وجوه اماکن مذکور در حساب مخصوص در یکی از بانک‌ها.

ط ـ پرداخت مقرری‌های مصوب به خدام و کسانی که به نحوی از انحای خدمت آنان در اماکن مزبور لازم باشد.

ی ـ پرداخت هزینه مربوط به بهای برق و آب مکالمات تلفنی و سایر هزینه‌های ضروری و متعارف.

ک ـ اقدام مؤثر برای جلب کمک‌های علاقمندان جهت عمران آبادی و توسعه اماکن مذهبی.

تبصره 1 ـصورت حساب و اسناد خرج باید مرتباً تنظیم و به وسیله رییس هیأت امنا نگهداری شود.

تبصره 2 ـدر امام مذهبی که جزء آثار باستانی است هر نوع تعمیر و مرمت با اطلاع قبلی و نظارت سازمان میراث فرهنگی کشور صورت خواهد گرفت.

تبصره 3 ـامین یا هیأت امنا موظفند پس از انجام هزینه‌های عمرانی و ضروری مندرج در شرح وظایف خود مازاد درآمد اماکن مذهبی در که جهت مشخصی‌برای مصرف آن تعیین نشده است با رعایت ماده 5 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه و برابر بودجه مصوبه به مصرف برسانند.

(اصلاحی 1391/08/21)ـ در صورتی که برای اماکن مذهبی امین یا هیئت امنا انتخاب شده باشد می توان از محل وجوه موضوع ماده (34) آیین نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف و امور خیریه، متناسب با نحوه عملکرد امین یا هیئت امنای اماکن مذهبی و درآمد سالانه این اماکن، حق الزحمه ای به عنوان پاداش حسن امانت داری پرداخت نمود. میزان، نحوه و شرایط این پاداش سالانه، مشروط بر اینکه مجموع پرداختی از نصف مجموع دریافتی اداره حج و اوقاف و امور خیریه از همان مکان تجاوز ننماید، مطابق دستورالعملی خواهد بود که با پیشنهاد نماینده ولی فقیه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خیریه به تصویب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خواهد رسید.

ـ امین یا هیأت امنا موظفند در سه ماهه آخر هر سال، بودجه و برنامه اقدامات مربوط به مکان مذهبی را برای سال بعد تنظیم و پس از تأیید به اداره حج و‌اوقاف و امور خیریه محل تسلیم تا برای تصویب به اداره کل استان مربوط ارسال شود. هر گونه تغییرات بعدی در فصول و ارقام و بودجه یا برنامه و طرح‌های‌مصوب یا اصلاح آنها نیز باید به تأیید اداره حج و اوقاف و امور خیریه و تصویب اداره کل استان مربوطه برسد.

ـ امین یا هیأت امنا موظفند در فروردین ماه هر سال صورت هزینه و درآمدهای سال قبل را همراه اسناد مثبته و یک نسخه از بودجه مصوب برای‌رسیدگی و صدور مفاصا حساب به اداره حج و اوقاف و امور خیریه محل تسلیم دارند.

ـ امین یا هیأت امنا موظفند عواید و هزینه‌های مربوطه را در دفاتر ممهور و شماره‌گذاری شده‌ای که از طرف اداره حج و اوقاف و امور خیریه محل در‌اختیار آنها گذاشته می‌شود به طور مرتب و روشن ثبت نمایند.

ـ ایجاد مستحدثات لازم برای سکونت و ایجاد تأسیسات عمومی از قبیل وضوخانه، لوله‌کشی آب، برق، راه و مراقبت در امر بهداشت از اهم وظایف‌امین یا هیأت امنا می‌باشد، پس از آن که تأسیسات مذکور بقدر کفاف بوجود آمد عایدات اماکن مذهبی صرف تعمیر و نگهداری آنها و ایجاد این قبیل تأسیسات‌مذکور به قدر کفاف به وجود آمد عایدات اماکن مذهبی صرف تعمیر و نگهداری آنها و ایجاد این قبیل تأسیسات برای ساکنان آبادی‌های مجاور مذکور خواهد‌شد.

ـ امین و هیأت امنا و خدمه و کارکنان مجاز نیستند شخصاً وجه و یا جنسی به عنوان نذور و یا اهدایی و غیره دریافت دارند، لذا امین و هیأت امنا‌موظفند صندوق و یا محفظه‌های فلزی قابل اطمینانی که باشد باید علت فروش با مشخصات کامل اشیا از طرف امین یا هیأت امنا صورت جلسه شود و پس از‌تأیید کتبی آن از طرف اداره حج و اوقاف و امور خیریه محل به طریق مزایده حضوری در معرض فروش قرار گیرد. اشیایی که احتیاج به اظهار نظر کارشناس دارد‌باید قبلاً نظرکارشناس یا خبره محلی نسبت به فروش و بهای آنها جلی شود. ولی فروش اشیای باستانی باید به تصویب سازمان میراث فرهنگی کشور برسد.

تبصره 1 ـ کمیسیون مزایده از امین یا رییس هیأت امناء و صندوق‌دار یا یکی از اعضای هیأت امنا به انتخاب خود هیأت و نماینده اداره حج و اوقاف و امور‌خیریه تشکیل می‌شود و اختیارات آن مانند اختیارات کمیسیون مزایده موضوع آیین‌ نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارت سازمان حج و اوقاف و امورخیریه‌خواهد بود.

تبصره 2 ـ بهای فروش اشیای مذکور و سپرده‌های ضبطی مربوط به آنها باید جزو عواید به حساب مکان مذهبی در بانک منظور گردد.

ـ برای آن که حساب دریافت و پرداخت‌های اماکن مذهبی اسلامی بر مبنای روشنی استوار شود برای کلیه این قبیل اماکن متبرکه با معرفی اداره حج و‌اوقاف و امور خیریه محل حسابی از طرف امنا نزد، یکی از بانک‌ها افتتاح تا درآمدها کلاً در آن حساب متمرکز و پرداخت‌ها نیز به وسیله چک صورت گیرد،‌چک‌های صادره عموماً با دو امضای امین یا رییس هیأت امنا و حسب مورد نماینده اداره حج و اوقاف و امور خیریه خواهد بود و در صورتی که رییس هیأت‌امنا به عللی در محل نباشد عضو دیگری از هیأت امنا به جای او تعیین و معرفی خواهد شد.

تبصره ـ امین و هیأت امنا موظفند صورت درآمد و مخارج هر ساله را همراه با اقدامات انجام شده در آخر سال با امضای امین و کلیه اعضای هیأت امنا حسب‌ مورد و رییس اداره حج و اوقاف و امور خیریه برای اطلاع عامه منتشر سازند.

ـ در مواردی که فروش هدایای جنسی و اموال منقول زاید بر احتیاج یا غیر قابل استفاده اماکن مذهبی لازم باشد.

ـ نوسازی اماکن مذهبی و تعمیرات و خیر اموال و اثاثیه آنها از طریق مناقصه و یا استعلام بها صورت خواهد گرفت، مگر آنکه مقتضیاتی موجب ترک ‌مناقصه شود و اداره حج و اوقاف و امور خیریه محل آن را تأیید نماید.

تبصره 1 ـ در صورتی که مبلغ هزینه‌های این ماده بیش از ده میلیون ریال باشد کسب نظر اداره کل حج و اوقاف و امور خیریه استان مربوطه ضروری است

ممهور‌به مهر شخص باشد در محل نصب و در اوقات معینی با حضور نماینده اداره حج و اوقاف و امور خیریه آنها زا باز و موجودی را با تنظیم صورت جلسه به‌حساب بانکی منتقل نمایند. برای نذور جنسی امین یا هیأت امنا قبوضی در دو رنگ سفید و آبی با شماره متوالی چاپ ومشخصات کامل این قبیل هدایا را در آنها‌نوشته، نسخه سفید را به اهدا کننده تسلیم و نسخه آبی را نگهداری خواهند نمود.

تبصره 2 ـ مسئولیت نگهداری کلیه صندوق نذور و ضریح و مهر امین و هیأت امنا و قبوض و اسناد و دفاتر به عهده هیأت امنا و امین خواهد بود.

ـ در مواردی که اماکن مذهبی دارای موقوفاتی باشند که تمام یا قسمتی از درآمد آنها باید در محل به مصرف برسد، می‌توان متولی موقوفه به عنوان یکی‌از اعضای هیأت امناء انتخاب و مصرف مذکور از درآمد موقوفه که اختصاص به اماکن مذهبی مزبور دارد با نظارت هیأت امنا صورت خواهد گرفت.

ـ امین یا هیأت امنایی که برای موقوفات فاقد متولی انتخاب می‌شوند موظفند بر طبق مقرراتی که قانوناً بر عهده متولی و حسب مفاد وقفنامه و در‌صورت فقدان وقفنامه طبق سیره جاریه انجام وظیفه نمایند. حدود اختیارات و مسئولیت‌های آنها علاوه بر مقررات این آیین‌ نامه به نحوی است که در قانون‌تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه و آیین‌ نامه‌های مربوط برای متولی در نظر گرفته شده است.

ـ حق‌الزحمه امین یا هیأت امناء موقوفه با در نظرگرفتن عواید و میزان کار به وسیله سازمان تعیین می‌شود و ر هیچ مورد مجموع پرداختی نباید از نصف‌ حق‌التولیه مقرر در وقف‌نامه تجاوز نماید.

ـ سازمان در کلیه اعمال امین یا هیأت‌های امنا نظارت داشته و موظف است که در حسن انجام وظایف آنان مراقبت کامل نماید.