در این آیین‌‎نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

الف ـ مواقع (شرایط) اضطرار آلودگی هوا: مواقعی که استمرار پایداری جوی (بر اساس اعلام سازمان هواشناسی کشور) یا افزایش میزان غلظت آلاینده‌ها (بر اساس اعلام وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست) در کوتاه‌‎مدت، سلامت انسان و محیط زیست را دچار مخاطره جدی کند.

ب ـ کارگروه:کارگروه استانی هماهنگی شرایط اضطرار آلودگی هوا موضوع ماده (۴) این آیین­نامه.

پ ـ شاخص کیفیت هوا (AQI): عددی بدون واحد که نشان‌دهنده وضعیت کیفی هوا است.

طبقات کیفیت هوا براساس شاخص کیفیت هوا به‌شرح جدول زیر تعیین می‌شود:

ردیف-عدد شاخص-رنگ شاخص-طبقه کیفیت هوا

1. 0 تا 50-سبز-پاک
2. 51 تا 100 -زرد-قابل قبول
3. 101 تا 150- نارنجی-ناسالم برای گروههای حساس
4. 151 تا 200 -قرمز -ناسالم
5. 201 تا 300 -بنفش-بسیار ناسالم
6. بیشتر از 300 -قهوه ای -خطرناک

تبصره ـ دستورالعمل محاسبه و اعلام شاخص کیفیت هوا توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست ظرف ­یک ­ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌ نامه تهیه و ابلاغ می‌شود.

فرایند تشخیص شرایط اضطرار و اقدامات مربوط به شرح زیر است:

الف ـ سازمان هواشناسی کشور موظف است ظرف حداقل (۹۶) ساعت قبل از وقوع شرایط پایدار جوی، هشدار لازم را به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام کند.

ب ـ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است بلافاصله و ظرف حداکثر (۱۲) ساعت بعد از اعلام سازمان هواشناسی کشور، نظر صریح خود در مورد وقوع شرایط اضطرار را به کارگروه اعلام کند.

پ ـ در صورت تأیید وقوع شرایط اضطرار توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، کارگروه موظف است بلافاصله تشکیل جلسه دهد و ظرف حداکثر (۱۲) ساعت تصمیمات لازم را با اولویت پیشگیری از وقوع شرایط اضطرار، به منظور حفظ سلامت انسان و محیط زیست در چهارچوب «دستورالعمل پیوست که تأیید شده به مهر دفتر هیأت دولت است» (اصلاحیه مورخ ۱۳۹۸/۴/۲۷) اتخاذ و اعلام کند.

تبصره ـ در راستای ماده (۲۶) قانون هوای پاک، کلیه اطلاعات جمع­آوری شده توسط شبکه ملی هشدار و پیش ­آگاهی رخدادهای سیل، طوفان و گرد و غبار که توسط سازمان هواشناسی کشور با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست راه­ اندازی و تکمیل می­شود، باید در اختیار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرار گیرد.

به منظور اتخاذ تصمیمات لازم در مواقع اضطرار آلودگی هوا، کارگروه با ترکیب زیر تشکیل می‌شود:

الف ـ استاندار و در صورت عدم حضور وی، معاون عمرانی استانداری به عنوان رییس کارگروه.

ب ـ مدیرکل حفاظت محیط زیست استان به عنوان دبیرکارگروه.

پ ـ مدیرکل هواشناسی استان.

ت ـ معاون بهداشتی یکی از دانشگاه‌های علوم پزشکی مستقر در استان به تشخیص وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و رییس شبکه بهداشت و درمان شهرستان ذی‌ربط حسب مورد.

ث ـ مدیرکل آموزش و پرورش استان.

ج ـ رییس پلیس راهنمایی و رانندگی استان.

چ ـ مدیرکل بحران استانداری .

ح ـ شهردار مرکز استان و شهردار شهرهای ذی‌ربط حسب مورد.

خ ـ نماینده سازمان اداری و استخدامی کشور در کارگروه استانی تهران (الحاقی ۱۴۰۴/۲/۳۱)

تبصره ۱ـ در مواقع لزوم به تشخیص استاندار، نمایندگان سایر دستگاه­‌های ذی‌ربط و بخش‌های غیردولتی مرتبط بدون حق رأی به کارگروه دعوت می‌شوند.

تبصره ۲ـ اطلاع­­ رسانی لازم از طریق رسانه­ های رسمی جمعی، مجازی و مکتوب در خصوص شرایط هوا و تصمیمات اتخاذ شده توسط کارگروه، صرفاً از سوی «دبیر کارگروه و پس از هماهنگی با رئیس کارگروه» (اصلاحیه مورخ ۱۳۹۸/۴/۲۷)انجام خواهد گرفت.

تبصره۳ـ اتخاذ تصمیم در مورد تعطیلی دستگاه­‌های اجرایی و بانک­ها برای یک روز کامل یا بیشتر، صرفاً با هماهنگی رییس­ جمهور یا معاون اول رییس­‌جمهور امکان­‌پذیر است.

وظایف کارگروه عبارت است از برنامه‌ریزی و اتخاذ تصمیمات لازم به منظور:

الف ـ کاهش انتشار آلاینده‌ها از منابع آلاینده ثابت و متحرک.

ب ـ کاهش آثار سوء ناشی از آلودگی هوا بر سلامت از راه‌های مختلف از جمله کاهش مواجهه افراد جامعه با آلاینده‌ها براساس طبقات اعلامی موضوع ماده (۲) این آیین‌ نامه.

تبصره ـ در شرایط پیش­‌بینی یا تداوم آلودگی هوا «،محدود به وقوع هر یک از طبقات کیفیت موضوع ماده (۲) این آیین‌ نامه براساس ضوابط دستورالعمل پیوست» (اصلاحیه مورخ ۱۳۹۸/۴/۲۷) بیش از (۴۸) ساعت تدابیر لازم براساس یک طبقه بالاتر از شاخص کیفیت هوا اتخاذ می‌شود.

پ ـوضع ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های زمانی، مکانی و نوعی برای فعالیت منابع ثابت و متحرک تشدیدکننده آلودگی هوا.

ت ـ تنظیـم و ابلاغ اقـدامات مستمـر لازم‌الاجرا از سـوی دستگاه‌های مختـلف در مواقع اضطرار.

دستگاه‌­های موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری ـ مصوب۱۳۸۶ـ و اشخـاص غیردولتـی و ارائه دهنـدگان خدمات عمومـی موظف به اجرای مصوبات کارگروه هستند.

معاون اول رئیس جمهور ـ اسحاق جهانگیری