سازمان حج و زیارت موظف است در چارچوب سیاستهای مصوب کشور، برنامه‌های لازم را در زمینه برگزاری مراسم حج تمتع و عمره و زیارت عتبات مقدس و اماکن متبرک خارج از کشور اجرا نماید.

ـ به منظور هماهنگی بین دستگاههای مختلف و تسریع در انجام امور حج و زیارت، شورای عالی حج و زیارت تشکیل می‌شود.

(اصلاحی 1383/07/26) - شورای‌ عالی حج و زیارت با ترکیب افراد و مسئو‌لین دستگاههای زیر تشکیل می‌گردد:

۱ ـ رییس جمهور (رییس شورای‌ عالی)

۲ـ و‌زیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (نایب رییس شورای‌ عالی)

۳ـ نماینده مقام معظم رهبری در امور حج و زیارت (در صورت معرفی)

۴ـ و‌زیر امور خارجه

۵ـ و‌زیر کشور

۶ـ و‌زیر امور اقتصادی و دارایی

۷ـ و‌زیر راه و ترابری

۸ـ معاو‌ن و‌زیر و رییس سازمان حج و زیارت (دبیر شورا)

۹ـ رییس کمیسیون مشترک ایران و عربستان

۱۰ـ یک نفر کارشناس به انتخاب و‌زیر فرهنگ و ارشاد اسلامی

۱۱ـ یک نفر کارشناس به انتخاب نماینده مقام معظم رهبری در امور حج و زیارت

۱۲(حذفی 1383/07/26)-‏[رئیس جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران]

۱۲(الحاقی 1391/04/18) رئیس جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران.

تبصره ـ نحوه تشکیل جلسات شورا بر اساس آیین‌ نامه‌ای خواهد بود که توسط دبیر شورا تهیه و پس از تأ‌یید رییس شورای‌ عالی به تصویب اعضا خواهد رسید.

وظایف و اختیارات شورا به شرح زیر است:

۱ـ بررسی و تصویب خط‌مشیها و روشهای اجرایی سازمان در امور مربوط به حج و زیارت.

۲ـ بررسی و تصویب آیین‌ نامه‌های مالی و معاملاتی مربوط به بودجه عملیات اجرایی سازمان، موضوع ماده (۱) این آیین‌ نامه.

۳ـ بررسی و تصویب میزان وجوه قابل دریافت از زائران.

۴ـ تصمیم‌گیری نسبت به کلیه پیشنهادهای مربوط به حج و زیارت ارایه شده به شورا در چارچوب قوانین و مقررات.

تبصره- (اصلاحی 1383/07/26) مصوبات شورا پس از تأ‌یید رییس شورا و با امضای و‌زیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ابلاغ می‌گردد.

ـ رییس سازمان بالاترین مقام اجرایی سازمان و در حدود قوانین و مقررات مسئول اداره و حسن جریان امور و حافظ حقوق و اموال سازمان است.

ـ وظایف و اختیارات رییس سازمان به شرح زیر است:

۱ـ تهیه و تدوین برنامه های راهبردی و آیین‌ نامه‌های مورد نیاز سازمان و پیشنهاد آن برای تصویب به مراجع ذی‌ربط.

۲ـ بکارگیری و عزل و نصب نیروی انسانی سازمان در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط.

۳ـ امضای مکاتبات و اسناد، افتتاح حساب در بانکها و معرفی امضاهای مجاز و صدور اجازه پرداخت هزینه‌ها در حدود برنامه‌ها و اعتبارات مصوب.

۴ـ نمایندگی سازمان در مقابل اشخاص حقیقی و حقوقی طرف دعوی اعم از داخلی و خارجی با حق انتخاب وکیل و حق وکالت در توکیل تا یک درجه و ارایه پیشنهاد صلح و سازش به مراجع ذی‌ربط با رعایت قوانین و مقررات ذی‌ربط.

۵ ـ تهیه و تنظیم شرح وظایف و تشکیلات تفصیلی سازمان حج و زیارت و اجرای آن پس از تصویب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و سایر مراجع ذی‌ربط.

۶ـ تهیه و تنظیم بودجه سالانه سازمان و ارایه آن به مراجع ذی‌ربط جهت تصویب.

اسناد و اوراق بهادار و تعهدآور سازمان با امضای رییس سازمان یا افراد مجاز از طرف وی و مدیر امور مالی سازمان معتبر خواهد بود.

به منظور رسیدگی به حسابهای موضوع ماده (۱) این آیین‌ نامه، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از سازمان حسابرسی یا موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران، حسابرس سازمان را انتخاب می‌کند.

ـ حسابرس سازمان موظف است مطابق استانداردهای حسابرسی به حسابهای سازمان رسیدگی نماید و در اجرای این منظور بدون دخالت مستقیم در امور سازمان، به نحوی که به عملیات جاری سازمان لطمه وارد نشود، می‌تواند کلیه حسابها، دفاتر، اسناد و مدارک مربوط را مورد رسیدگی قرار دهد و در صورتی که ضمن انجام وظایف خود به موردی از جریانات سوء و تخلفات برخورد نمود، بلافاصله وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی را در جریان امور قرار دهد.

بودجه عملیات اجرایی سازمان که شامل ارقام درآمد وصولی از حجاج و زائران و هزینه‌های انجام شده در اجرای برنامه‌های حج و زیارت می باشد همزمان با صدور دستورالعمل تنظیم بودجه عمومی دولت در سازمان تهیه و پس از تایید رییس سازمان و تصویب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اجرا خواهد شد.

وجوه دریافت شده از زائران در حساب مخصوصی متمرکز می‌شود و پس از تامین هزینه‌های زائران و سایر هزینه‌های جانبی و مازاد احتمالی که مبلغ آن توسط حسابرس سازمان مشخص می‌شود، باقیمانده آن بنا به پیشنهاد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و تایید رییس جمهور به مصرف امور فرهنگی و خیریه می‌رسد.

مدیر امور مالی سازمان در چارچوب مقررات مربوط با حکم رییس سازمان منصوب می‌شود.

سازمان حج و زیارت موظف است برنامه‌ها و طرح‌های اجرایی لازم را در زمینه بیمه زائران، وصول و ایصال ماترک زائران متوفی، اسکان، امور بهداشت و سلامت جسمی، تغذیه، امنیت و روادید، حمل و نقل با همکاری وزارتخانه‌ها و سازمانهای ذی‌ربط تدوین و اجرا نماید.

کلیه هزینه‌هایی که اعتبار آن از محل بودجه عمومی دولت تامین می‌شود و نیز سایر خدماتی که در زمینه امور حج و زیارت در این آیین‌ نامه پیش‌بینی نشده، تابع مقررات عمومی کشور خواهد بود.

کارکنان سازمان مشمول مقررات قانون استخدام کشوری و آیین‌ نامه‌ها و مقررات مربوط به آن هستند.

از تاریخ تصویب این آیین‌ نامه، تصویب‌نامه‌های مغایر لغو می‌گردد.

محمدرضا عارف – معاون اول رییس‌جمهور