عبارات زیر در این آیین‌ نامه در معانی مشروح زیر به کار می‌روند:

الف - مناسب سازی‌:

اصلاح محیط و تدارک وسایل حمل و نقل است به طوری که افراد معلول قادر باشند تا آزادانه و بدونخطر در محیط پیرامون خود اعم از اماکن عمومی‌، معابر، محیط شهری و بین‌شهری و ساختمانهای عمومیحرکت کنند و از تسهیلا ت محیطی‌، اجتماعی‌، فرهنگی و اقتصادی با حفظ استقلال فردی لازم بهره‌مندشوند.

1. دستگاههای مشمول این آیین‌ نامه‌:

کلیه وزارتخانه‌ها، سازمانها، مؤسسات و شرکتهای دولتی و نهادهای عمومی و انقلابی .

1. ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای معلولان‌:

ضوابط مصوب مورخ 1378.10.6 شورای‌عالی شهرسازی و معماری و اصلاحات بعدی آن برای افرادمعلول و ناتوان .

1. اماکن عمومی‌:

کلیه وزارتخانه‌ها، مؤسسات و شرکتهای دولتی‌، اماکن ورزشی‌، پایانه‌ها، فرودگاهها، دانشگاهها، قطارهای‌شهری و برون‌شهری‌، مراکز تجاری‌، بانکها و خودپردازها، بوستان‌ها، معابر عمومی و نظایر آنها .

(اصلاحی 1390/12/07)- شهرداری های سراسر کشور موظفند از صدور پروانه احداث و پایان کار برای ساختان‌ها و اماکن عمومی و معابر در صورت عدم رعایت استانداردهای تخصصی مربوط به معلولان از جمله عدم مطابقت با نقشه یا ضوابط و مقررات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران خودداری نمایند.

تبصره - کلیه دستگاه‌ها موظفند هنگام تنظیم بودجه سالانه خود اعتبارات مورد نیاز مناسب‌سازی را پیش‌بینی و به سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و دیگر مراجع ذی‌ربط پیشنهاد نمایند.

دستگاهها موظفند در طی یک برنامه سه ساله از زمان تصویب و ابلاغ این آیین‌ نامه هر سال‌حداقل سی درصد (30%) از ساختمانهای عمومی وابسته را برای استفاده معلولان‌، ضوابط و مقررات‌شهرسازی و معماری برای معلولان مناسب‌سازی نمایند.

(اصلاحی 1390/12/07)- شهرداری‌های سراسر کشور موظفند جهت مناسب‌سازی اماکن عمومی اقدامات زیر را انجام دهند:

الف - مناسب‌سازی معابر عمومی با او‌لویت معابر اصلی و نزدیک به تقاطع‌ها و همچنین پارک‌ها.

1. تجهیز و نصب چراغ‌ها و علایم راهنمایی و هشدار دهنده مناسب در معابر عمومی و برجسته‌سازی سطوح پیاده‌رو‌های نزدیک به تقاطع‌ها و همچنین پارک‌ها.
2. رفع موانع و تطبیق مقررات صدو‌ر پرو‌انه با ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای معلولان.

تبصره2 (اصلاحی 1390/12/07)- اعتبار لازم برای اجرای این ماده و سایر مواردی که برعهده شهرداری‌ها گذاشته شده است از محل اعتبار مربوط تا‌مین می‌گردد.

تبصره 1 (الحاقی 1390/12/07)- مصادیق علایم هشدار دهنده توسط ستاد موضوع ماده(8‏) تعیین می‌شود. برای یکسان سازی نظارت بر شاخصها و استاندارد های مندرج در قانون و آیین‌ نامه های اجرایی ضروری است تا در برنامه نرم افزاری صدور پروانه، چک لیست (سیاهه مقابله) ضوابط معلولین لحاظ گردد. چک لیست (سیاهه مقابله) مذکور توسط وزارت راه و شهرسازی تهیه و توسط وزارت کشور به مراجع صدور پروانه ابلاغ می‌شود.

کلیه شرکت‌ها و سازمان‌های حمل و نقل عمومی درو‌ن‌شهری و برو‌ن‌شهری موضوع این آیین‌ نامه موظفند طی یک برنامه پنج‌ساله نسبت به مناسب‌سازی اماکن عمومی خود (ایستگاه‌ها، بنادر و فرو‌دگاه‌ها) و و‌سایل حمل و نقل عمومی مربوط براساس ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای معلولان اقدام نمایند.

ماده 6 - شرکت‌های خودرو‌ساز داخلی موظفند استانداردهای لازم جهت ساخت و‌سایل نقلیه عمومی به منظور استفاده معلولان و جانبازان را رعایت و نسبت به ساخت خودرو‌های شخصی متناسب با و‌ضعیت معلولان و بنا به سفارش آنان یا دستگاه‌های ذی‌ربط اقدام نمایند.

تبصره (الحاقی 1390/12/07)- وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است گزارش عملکرد این ماده را هر شش ماه یک بار به ستاد ارایه نماید.

شرکتهای خودروساز داخلی موظفند استانداردهای لازم جهت ساخت وسایل نقلیه عمومی به‌منظور استفاده معلولان و جانبازان را رعایت و نسبت به ساخت خودروهای شخصی متناسب با وضعیت‌معلولان و بنا به سفارش آنان یا دستگاههای ذی‌ربط اقدام نمایند.

سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران‌، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بنیاد شهید وامور ایثارگران موظفند با هماهنگی سازمان بهزیستی کشور نسبت به تولید و پخش برنامه‌های آموزشی دررسانه‌های عمومی (ملی و استانی‌) برای ارتقای آگاهی عمومی در زمینه مناسب‌سازی برای افراد دارایمعلولیت اقدام نمایند.

(اصلاحی 1390/12/07)- به منظور پیگیری و ایجاد هماهنگیهای لازم برای مناسب سازی، ستاد هماهنگی و پیگیری مناسب سازی که در این آیین‌ نامه به اختصار ستاد نامیده می‌شود، با ترکیب زیر تشکیل می‌گردد:

‏1 - وزیر کشور یا معاون ذی ربط (رئیس)

1. ‏رئیس سازمان بهزیستی کشور (دبیر)
2. ‏معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی
3. معاون ذی ربط وزارت راه و شهرسازی

5 ‏- معاون ذی ربط وزارت صنعت، معدن و تجارت

1. معاون ذی ربط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
2. معاون ذی ربط وزارت آموزش و پرورش
3. معاون ذی ربط معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور -9
4. ‏معاون ذی ربط سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
5. معاون ذی ربط بنیاد شهید و امور ایثارگران

‏11 - نماینده تشکلهای غیر دولتی ایثارگران

12 ‏- نماینده شورای هماهنگی تشکلهای غیردولتی معلولان

1. رئیس شورای عالی استانها
2. رئیس سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور

تبصره1 ‏ (اصلاحی 1390/12/07)- در مراکز استانها ستاد استانی با ریاست استاندار و با حضور مدیران کل استانی دستگاههای اجرایی موضوع این ماده تشکیل خواهد شد.

تبصره 2 (الحاقی 1390/12/07)- دستورالعمل چگونگی تشکیل جلسات ستاد (کشوری و استانی) در اولین جلسه ستاد تصویب خواهد شد.

تبصره 3 (الحاقی 1390/12/07)- ستاد می‌تواند در صورت ضرورت نسبت به دعوت از سایر سازمانهای دولتی و غیردولتی و اشخاص صاحب نظر حسب مورد اقدام نماید.

ماده 10 (اصلاحی 1390/12/07)- نظارت بر اجرای این آیین‌ نامه در سراسر کشور با سازمان بهزیستی کشور بوده و سازمان یاد شده موظف است گزارش نظارتی خود را به هیا‌ت‌و‌زیران منعکس نماید.

(الحاقی 1390/12/07)- وزارت راه و شهرسازی بر حسن اجرای ضوابط معماری و شهرسازی برای افراد معلول جسمی و حرکتی موضوع مصوبه شماره 3200/310 ‏مورخ 1378/10/6 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در تمامی اماکن عمومی نظارت می کند و با هماهنگی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و بنیاد شهید و امور ایثار گران و سازمان بهزیستی کشور موظف است تمهیدات و اقدامات لازم را برای رفع موظف دسترسی معلولان فراهم نماید.

محمد رضا عارف - معاون اول رئیس جمهور