هدف:

فراهم آوردن زمینه مناسب و ایمن در محیط کار برای افراد دارای اختلال شنوایی به گونه ای که بتوانند متناسب با توانایی خود به انجام وظیفه در محیط کار پرداخته و در مواجهه با مسائل مربوط به کار، کسب اطلاعات از محیط و یا در صورت وقوع حوادث رفتاری مناسب بروز دهند.

دامنه شمول:

مقررات این آیین نامه به استناد ماده 85 قانون کار جمهوری اسلامی ایران تدوین گردیده و برای کلیه کارگاه ها، کارگران، کارفرمایان و کارآموزان مشمول قانون کار و کلیه افرادیکه دارای اختلال شنوایی هستند و به هر نحوی با کارگاه های مربوطه سر و کار دارند لازم الاجرا می باشد.

اختلال شنوایی مشتمل بر :

1-کم شنوا:

به فردی اطلاق می گردد که به لحاظ آسیبهای وارده به ساختار شنوایی دارای اختلال شنیداری گردیده به طوریکه بدون استفاده از وسایل کمک شنوایی نظیر سمعک قادر به برقراری ارتباط کلامی با اطرافیان خود نباشد.

2-ناشنوا :

به فردی اطلاق می گردد که به لحاظ آسیبهای وارده به ساختار شنوایی دارای اختلال شنیداری گردیده به طوریکه حتی با استفاده از وسایل کمک شنوایی نظیر سمعک قادر به برقراری ارتباط کلامی با اطرافیان خود نباشد.

وسایل و تجهیزات هشدار دهنده :

وسایل و تجهیزاتی که توسط آنها از طریق شنوایی و یا سایر حواس، کارگر ناشنوا یا کم شنوا را از موقعیت خاص، شرایط اضطراری و خطرناک به فوریت آگاه نماید.

کلیه قوانین جاری که برای حفاظت و ایمنی در محیط های کاری افراد شنوا وجود دارد در مورد افراد دارای اختلال شنوایی نیز لازم الاجرا می باشد.

کارفرما مکلف است به افرادی که با کارگر دارای اختلال شنوایی سر و کار دارند، آموزش های لازم را جهت بر قراری ارتباط و به کارگر دارای اختلال شنوایی آموزش های ایمنی و روش استفاده از تجهیزات هشدار دهنده ویژه آنان را از طریق مراجع قانونی ارائه نماید.

لباس کار کارگر دارای اختلال شنوایی باید بنحوی باشد که کارگر مزبور به راحتی قابل شناسایی باشد .

کارفرما مکلف است تجهیزات حفاظت فردی مناسب و تجهیزات هشدار دهنده ویژه کارگر دارای اختلال شنوایی را در اختیار آنان قرار دهد .

وسایل حفاظت فردی و تجهیزات هشدار دهنده ویژه کارگر دارای اختلال شنوایی باید در هر نوبت قبل از استفاده و بصورت دوره ای (مطابق دستورالعمل های شرکت سازنده ) کنترل شود.

6 : کارفرما مکلف است برای کلیه وسایل حفاظت فردی و تجهیزات هشدار دهنده کارگر دارای اختلال شنوایی پرونده مجزا تشکیل و دستور العمل ها، نتایج سرویس، نگهداری و بازرسی های فنی و ایمنی را در آن ثبت نماید .

استفاده از تجهیزات هشدار دهنده توسط کارگر دارای اختلال شنوایی در کارگاه ها الزامی است .

ورود کارگر دارای اختلال شنوایی به بخشهایی از کارگاه که به تجهیزات هشدار دهنده مجهز نمی باشد ممنوع است . این مکانها باید با علائم اخطاری مناسب مشخص گردد.

در تمام مکان هایی که حضور و تردد کارگر دارای اختلال شنوایی ضرورت دارد باید سیستم های هشدار دهنده و راهنمای خروج اضطراری نوری تعبیه گردد .

برای آگاهی کارگر دارای اختلال شنوایی از مخاطرات باید علائم نوشتاری و بصری در کنار دستگاه ها و تجهیزات، نصب شده و در حوزه دید وی با نور مناسب قرار گیرد.

باید امکان اطلاع رسانی در تمام کارگاه با استفاده از سیستم های هشدار دهنده مانند سیستم های ارتعاشی یا بصری برای کارگر دارای اختلال شنوایی وجود داشته باشد.

در مکانهایی از کارگاه که وسایل نقلیه عبور و مرورمی نمایند به منظور جلوگیری از برخورد کارگر دارای اختلال شنوایی باید علائم هشدار دهنده مناسب نصب گردد.

به کارگیری کارگر دارای اختلال شنوایی بادستگاه هایی که علامت خرابی دستگاه صرفا" تغییر صدای آن می باشد ممنوع است .

شرایط کار کارگر دارای اختلال شنوایی باید به گونه ای باشد که در صورت بروز هر گونه خطر، کارگر شنوا بتواند کارگر دارای اختلال شنوایی را از وجود خطر آگاه نماید .

کارگر دارای اختلال شنوایی باید از نظر حدت بینایی از سلامت کافی برخوردار باشد.

کارگر دارای اختلال شنوایی باید حداقل دارای سواد خواندن و نوشتن باشد.

کارگر دارای اختلال شنوایی باید بر اساس ماده 92 قانون کار مورد معاینات شغلی (قبل از استخدام، ادواری و اختصاصی) خصوصا" ارزیابی تخصصی بینایی، شنوایی و تعادلی مطابق دستورالعمل صادره از طرف وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و سازمان بهزیستی حوزه توانبخشی قرار گیرد و نتایج در پرونده پزشکی آنان ثبت و نگهداری گردد.

با توجه به شرایط کار کارگر دارای اختلال شنوایی و بمنظور برقراری ارتباط بصری و دیدن چهره دیگران توسط کارگر دارای اختلال شنوایی باید نور مناسب در محیط کار تامین گردد.

در شرایط قطع برق، برای تامین حداقل نور کافی و راه اندازی تجهیزات هشدار دهنده ای که با جریان الکتریکی در محیط کار کارگر دارای اختلال شنوایی کار می کنند تامین امکانات لازم ضروری است.

ماده20: به کار گماری کارگر دارای اختلال شنوایی درمشاغل پر خطر از قبیل کار با جرثقیل ها، لیفتراک و نظایر آن ممنوع است.

کارفرما مکلف است در محیط کار شرایطی را فراهم نماید که میزان شنوایی کارگر دارای اختلال شنوایی در اثر شرایط کار دچار آسیب بیشتر نگردد.

ماده 22- مسئولیت رعایت مقررات این آیین نامه برعهده کارفرمای کارگاه بوده و درصورت وقوع هرگونه حادثه به دلیل عدم توجه کارفرما به الزامات قانونی ،مکلف به جبران خسارات می باشد.

این آیین نامه مشتمل بر دو فصل و 22 ماده به استناد مواد 85 و 91 قانون کار جمهوری اسلامی ایران درجلسه مورخ 19/7/89 شورایعالی حفاظت فنی تهیه و درتاریخ 16/11/89 به تصویب وزیرکار و اموراجتماعی رسیده است.