هیأت وزیران در جلسه ۱۷/۱۱/۱۴۰۰ به پیشنهاد مشترک سازمان اداری و استخدامی کشور و معاونت علمی و فناوری رییس جمهور (بنیاد ملی نخبگان) و به استناد اصل یکصد و سی ‌و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و تبصره (۱) ماده (۶۵) قانون مدیریت خدمات کشوری ـ مصوب ۱۳۸۶ ـ و در اجرای سند راهبردی کشور در امور نخبگان ـ مصوب ۱۳۹۱ـ و ماده (۵) راهکارهای جذب و نگهداشت، تعامل مؤثر و بازگشت نخبگان ـ مصوب ۱۴۰۰ـ شورای­عالی انقلاب فرهنگی، آیین­‌نامه جذب و نگهداری سرمایه انسانی استعداد برتر و نخبه در دستگاه­های اجرایی را به شرح زیر تصویب کرد:

ماده1ـ در این آیین­‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می­روند:

۱ـ بنیاد: بنیاد ملی نخبگان و واحدهای تابع آن.

۲ـ سازمان: سازمان اداری و استخدامی کشور و واحدهای تابع آن.

۳ـ دستگاه اجرایی: قوای سه گانه جمهوری اسلامی ایران اعم از وزارتخانه­ها، سازمان­ها و مؤسسات دولتی و دانشگاه­های دولتی، شرکت­های دولتی، مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت، بانک­ها و مؤسسات اعتباری دولتی، شرکت­های بیمه دولتی، مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی (در مواردی که آن بنیادها و نهادها از بودجه کل کشور استفاده می­نمایند)، بنیادها و نهادهای انقلاب اسلامی، مجلس شورای اسلامی، شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام، نیروهای مسلح، بنیادها و مؤسساتی که زیر نظر مقام معظم رهبری اداره می­‌شوند و همچنین دستگاه­ها و واحدهایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر یا تصریح نام است اعم از اینکه قانون خاص خود را داشته و یا از قوانین و مقررات عام تبعیت نمایند نظیر وزارت جهاد کشاورزی، شرکت ملی نفت ایران، شرکت مل ی گاز ایران، شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، سازمان بنادر و دریانوردی، سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و شرکت­های تابع آنها، ستاد اجرایی فرمان امام خمینی (ره) و قرارگاه­های سازندگی و اشخاص حقوقی وابسته به آنها.

۴ـ قانون مدیریت: قانون مدیریت خدمات کشوری ـ مصوب ۱۳۸۶ ـ و اصلاحات بعدی آن.

۵ ـ برگزیده/برگزیدگان: هرکدام از نخبگان و صاحبان استعداد برتر متقاضی که به استناد شیوه‌­نامه­‌های موضوع ماده (۳) یا ماده (۱۵) این آیین‌ نامه مشمول مزایای آن می­‌شوند.

۶ ـ متقاضی/متقاضیان: اشخاص حقیقی که درخواست جذب در دستگاه‌های اجرایی یا استفاده از مزایای این آیین‌ نامه را داشته باشند.

۷ـ نخبه: فردی برجسته و کارآمد که در خلق و گسترش علم، فناوری، هنر، ادب، فرهنگ و مدیریت کشور در چهارچوب ارزش‌های اسلامی اثرگذاری بارز داشته باشد و فعالیت‌های وی بر پایه هوش، خلاقیت، انگیزه و توانمندی‌های ذاتی از یک‌ سو و خبرگی، تخصص و توانمندی‌های اکتسابی از سوی دیگر، موجب سرعت بخشیدن به پیشرفت و اعتلای کشور شود.

۸ ـ صاحب استعداد برتر: فردی که با توجه به ویژگی‌های ذاتی خود امکان رسیدن به مرحله نخبگی را دارا می­‌باشد ولی هنوز زمینه‌های لازم برای شناسایی کامل و بروز استعدادهای ویژه او فراهم نشده است.

۹ـ اجتماع نخبگانی: افراد یا گروه‌هایی که به تشخیص بنیاد ملی نخبگان، توانمندی‌های بالقوه یا بالفعل انجام فعالیت‌های نخبگانی را دارا هستند که شامل همه افراد و گروه‌های نخبه و صاحب استعداد برتر می­باشد.

ماده2ـ کلیه دستگاه­های اجرایی به جز وزارت اطلاعات ملزم به انجام تکالیف مقرر در این آیین­‌نامه می­باشند.

تبصره ـ دستگاه­های اجرایی زیر نظر مقام معظم رهبری در صورت مخالفت ایشان، مشمول این آیین­‌نامه نمی­‌شوند.

ماده3ـ بنیاد موظف است با همکاری سازمان ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌ نامه، شیوه­نامه‌ شناسایی صاحبان استعداد برتر دارای توانمندی‌های بالقوه و بالفعل را با در نظر گرفتن شایستگی‌های علمی، پژوهشی، فناوری و افتخارات متقاضیان، شایستگی‌های شغلی، فرهنگی ، اجتماعی و سوابق کاری با جهت‌گیری ایجاد تحول در دستگاه‌های اجرایی تنظیم و به تصویب شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی موضوع ماده (۱۱۶) قانون مدیریت برساند.

تبصره۱ـ بنیاد موظف است ضمن ایجاد بانک اطلاعات جامع از متقاضیان مشمول این آیین­‌نامه، ظرف یک ماه مدارک متقاضیان را بررسی و نتیجه را به آنان اعلام کند.

تبصره۲ـ متقاضیان برخورداری از مزایای این آیین­‌نامه می‌توانند در سال آخر تحصیل در دانشگاه و یا طی زمان گذراندن خدمت ضرورت سربازی درخواست خود را به بنیاد اعلام دارند. بنیاد موظف است نتیجه برخورداری و برگزیدگی آنها را ظرف یک ماه به دستگاه اجرایی به‌کارگیرنده و متقاضی اعلام کند.

ماده4ـ دستگاه­های اجرایی مجازند بر اساس سهمیه­ای که با بنیاد به طور سالانه تعیین و توافق می­کنند، با تأیید سازمان در چهارچوب منابع مصوب سالیانه و با رعایت قوانین و مقررات استخدامی مربوط نسبت به جذب و به­کارگیری مشمولین این آیین­‌نامه اقدام نمایند.

تبصره ـ نخبگان متقاضی جذب هیأت علمی در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی و پژوهشی کشور صرفاً از شرکت در فراخوان عمومی مربوط مستثنی می‌باشند.

ـ بنیاد و سازمان موظفند هرساله، برنامه زمان‌بندی جذب افراد شناسایی‌شده و سهمیه­های استخدامی متناسب با شرایط احراز نخبگی را تهیه و به اطلاع عموم و استعدادهای برتر و نخبه برسانند.

ـ سازمان موظف است ترتیبی اتخاذ نماید که در اصلاح طرح­های طبقه­بندی مشاغل دستگاه­های اجرایی، شرایط احراز پست­های سازمانی تخصصی و اختصاصی به­‌گونه­ای اصلاح شود که متضمن شرایط نخبگی و استعدادهای برتر برای جذب و انتصاب باشد.

ماده 7ـ سازمان موظف است هر ساله آزمون عمومی و اختصاصی متناسب با مشاغل موضوع مواد (۴) و (۶) این آیین­‌نامه را همراه با سایر آزمون­های استخدامی یا مستقل از آنها، ویژه استخدام برگزیدگان صاحب استعداد برتر و نخبه در دستگاه­های اجرایی برگزار کند.

ـ متقاضیان جذب و استخدام وفق این آیین‌ نامه چنانچه بتوانند با موفقیت آزمون عمومی، اختصاصی وگزینش را طی کنند، دستگاه­های اجرایی موظفند تمهیدات لازم برای تصدی پست ثابت در مشاغل حاکمیتی و رسمی شدن برای آنها را فراهم کنند.

ماده 9ـ در صورتی‌که هرکدام از دستگاه‌های مشمول این آیین‌ نامه نیاز به دریافت خدمات نخبگان و استعدادهای برتر برگزیده داشته باشند، سازمان موظف است در اجرای تبصره ماده (۳۲) قانون مدیریت برای دریافت خدمات، اشخاص یادشده را در اولویت قرار دهد.

تبصره ـ دستگاه اجرایی می­تواند در صورت نیاز، مشمولین این آیین­‌نامه را در قالب سمت­های مدیریت حرفه­ای بدون رعایت سلسله مراتب مدیریتی وفق بند (الف) ماده (۵۴) قانون مدیریت منصوب نماید.

ماده 10ـ دستگاه‌های موضوع تبصره ماده (۲) این آیین‌ نامه می‌توانند رأساً نیازهای خود به نیروی انسانی نخبه را به بنیاد اعلام کنند. بنیاد موظف است ضمن اعلام این نیاز به اجتماع نخبگانی، متقاضیان برگزیده را به این نهادها معرفی کند تا مطابق قوانین و مقررات خاص دستگاه اجرایی گزینش و جذب شوند.

تبصره ـ بنیاد موظف است به‌ صورت سالانه فهرست مشاغل و پست‌های بلاتصدی دستگاه‌های خارج از شمول قانون مدیریت را جهت معرفی برگزیدگان تحت پوشش خود دریافت کند.

ماده 11ـ سازمان موظف است با همکاری بنیاد و با مشارکت دستگاه­های اجرایی ذی­ربط، از محل اعتبارات بنیاد دوره‌های آموزشی و رشد و توانمندسازی لازم برای اثرگذاری بیشتر نخبگان و استعدادهای برتر پس از استخدام را طراحی و اجرا کند.

ماده 12ـ در صورت عدم به‌کارگیری برگزیده متقاضی بهره­مندی از امتیازات این آیین­‌نامه، دستگاه اجرایی موظف است تا سه ماه پس از درخواست برگزیده یا بنیاد، دلایل عدم پذیرش او را به وی و بنیاد اعلام نماید.

ماده 13ـ دستگاه‌های اجرایی موظفند در استفاده از نیروها از محل امریه سربازی، افراد نخبه و استعداد برتر را در اولویت قرار دهند.

ماده 14ـ برگزیدگان موضوع مواد (۳) و (۱۵) این آیین‌ نامه از محدویت‌های سنی مندرج در مقررات دولتی برای احراز هرکدام از پست‌ها و مشاغل دولتی معاف هستند و در خصوص شرایط عمومی استخدام، حداقل و حداکثر سن مقرر در ماده (۴۲) قانون مدیریت در مورد آنها اعمال می­‌شود.

ماده 15ـ سازمان موظف است با همکاری بنیاد ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌ نامه، شیوه‌نامه نگهداشت و ارتقای نیروهای استعداد برتر و نخبه دستگاه­های اجرایی، شامل نحوه شناسایی، ترسیم کارراهه شغلی، تعیین شاخص‌های ارزیابی عملکرد نخبگانی و حفظ پویایی و چگونگی زمینه‌سازی برای اثرگذاری را تدوین و به تصویب شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی موضوع ماده (۱۱۶) قانون مدیریت برساند و سامانه ذی‌ربط را برای اجرای شیوه ­نامه مذکور ایجاد نماید.

تبصره- (الحاقی 1403/01/15)هر گونه برخورداری از مزایا و امتیازات این آیین‌ نامه برای مشمولین این آیین‌ نامه و افرادی که پیشتر مطابق تصویب‌نامه شماره ۱۷۸۱۴/ت۳۰۹۸۷هـ مورخ ۱۳۸۳/۷/۱۲ مشمول مزایای مقرر گردیده بودند، منوط به رعایت شیوه‌نامه موضوع این ماده است.

ماده 16ـ به‌ منظور راهبری اجرای این آیین‌ نامه در دستگاه اجرایی، پایش عملکرد برگزیدگان و ارایه گزارش عملکرد سالیانه به سازمان و بنیاد، کارگروه پایش و نگهداری سرمایه انسانی نخبه و استعداد برتر، ذیل شورای راهبری توسعه مدیریت دستگاه تشکیل می­‌شود.

ماده 17ـ برگزیدگان از امتیازات و تسهیلات زیر برخوردار می‌شوند:

۱ـ قرار گرفتن در دو رتبه یا سه طبقه بالاتر از رتبه و طبقه تعیین‌شده بر اساس ماده (۶۵) قانون مدیریت در بدو استخدام.

۲ـ استفاده از سقف امتیاز فوق‌العاده ویژه موضوع بند (۱۰) ماده (۶۸) قانون مدیریت.

۳ـ اولویت در استفاده از راتبه‌های آموزشی کوتاه‌مدت داخل و خارج از کشور، در شرایط یکسان با سایر کارمندان.

۴ـ کاهش سوابق تجربی مورد نیاز برای انتصاب به پست‌های مدیریتی و سرپرستی طبق مواد (۵۳) و (۵۴) و (۵۷) قانون مدیریت و مقررات مربوط برای مشمولین این آیین­‌نامه تا پنجاه درصد (۵۰%) نسبت به سایر کارمندان.

۵ ـ تغییر وضعیت استخدامی از پیمانی به رسمی در صورت درخواست برگزیده شاغل در دستگاه اجرایی.

۶ ـ برخورداری از شرایط شناوری ساعت کار یا دورکاری در چهارچوب شیوه­نامه موضوع ماده (۱۵) این آیین­‌نامه.

۷ ـ اولویت در عهده گرفتن مسئولیت­های تخصصی و خبرگی در دستگاه اجرایی و ارتقای شغلی نسبت به سایر مستخدمین.

۸ ـ پرداخت حق­‌التحقیق و حق‌­التألیف تا سقف پنجاه درصد (۵۰%) بیش از سایر کارکنان.

۹ـ الزام دستگاه­های اجرایی به جابه­جایی برگزیدگان به شکل انتقال بین دستگاه­ های اجرایی و واحدهای سازمانی در صورت موافقت دستگاه مقصد.

ماده 18ـ کارگروه دایمی مشترکی با حضور نمایندگان سازمان، سازمان برنامه و بودجه کشور و بنیاد تشکیل و بر حسن انجام مواد این آیین‌ نامه نظارت خواهند داشت. این کارگروه موظف است اعتراضات برگزیدگان را نسبت به امور استخدامی آنها در دستگاه‌های اجرایی، سازمان و بنیاد پیگیری نموده و نتیجه بررسی را طی دو ماه به معترضین اعلام نماید.

تبصره ـ کارگروه موضوع این ماده موظف است در صورت مشاهده تخلفات دستگاه­های اجرایی در خصوص ترک فعل یا انحراف از اجرای این آیین‌ نامه یا تخلف پیرامون برخورداری هرکدام از برگزیدگان که اعتراض آنها وارد باشد، موارد را به سازمان جهت تعیین تکلیف گزارش نماید.

ماده 19(اصلاحی 1403/01/15)- این آیین‌ نامه جایگزین تصویب‌نامه شماره ۲۴۷۲۸۵/ت۴۷۰۵۰هـ مورخ ۱۳۹۰/۱۲/۱۵ می‌شود.