ـ گذرنامه سندی است که از طرف مأموران صلاحیت دار دولت جمهوری اسلامی ایران مذکوردر این قانون برای مسافرت اتباع ایران به خارج و یا اقامت در خارج و یا مسافرت از خارج به ایران ‌داده می‌شود.

ـ اتباع ایران برای خروج از کشور و یا اقامت در خارج و یا مسافرت از خارج به ایران بایدتحصیل گذرنامه نمایند. صدور گذرنامه منوط به ارایه اسنادی است که هویت و تابعیت ایرانی ‌تقاضا کننده را ثابت نماید. اسناد مزبور به موجب آیین ‌نامه اجرایی این قانون تعیین خواهد شد.

ـ خروج از کشور بدون ارایه گذرنامه یا مدارک مسافرت مذکور در این قانون ممنوع است‌.

ـ ورود به کشور و یا خروج از آن فقط از نقاطی که بنا به پیشنهاد وزارت کشور و تصویب ‌هیات وزیران تعیین و آگهی خواهد شد ، مجاز است‌.

ـ بازرسی گذرنامه و مدارک مسافرت و رسیدگی به آنها در مرز با شهربانی کل کشور و در نقاطی که شهربانی نباشد به عهده ژاندارمری کل کشور است.ماموران مربوط مکلفند از ورود افرادی که فاقد گذرنامه یا مدارک لازم برای ورود به ایران باشند جلوگیری نمایند.

تبصره (اصلاحی 1358/10/5 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران) - در مواردی که افرادی فاقد گذرنامه و یا مدارک مسافرت برای مراجعه به ایران باشند در صورتی که تابعیت ایرانی و یا ایرانی بودن آنان محرز شود با رعایت ماده 20 این قانون مکلفند برگ بازگشت به ایران را از ماموریت‌های سیاسی یا کنسولی جمهوری اسلامی ایران در خارجه دریافت نمایند.ضوابط تشخیص و ایرانی بودن این قبیل اشخاص به موجب آیین‌ نامه اجرایی این قانون تعیین خواهد شد.

ـ برگ مسافرت موضوع ماده 9 و همچنین برگ بازگشت موضوع ماده 20 و پروانه‌های گذرموضوع مواد 29 و 30 از نظر این قانون در حکم گذرنامه است‌.

ـ گذرنامه بر سه قسم است‌: الف ـ گذرنامه سیاسی‌.

ب ـ گذرنامه خدمت ( اعم از فردی یا جمعی‌ )

ج ـ گذرنامه عادی ( اعم از فردی یا جمعی‌ )

تبصره ـ مشخصات انواع گذرنامه‌ ها از لحاظ رنگ و شکل و قطع و تعداد اوراق و نظایر آن وهمچنین سازمان تهیه ‌کننده آنها به موجب آیین ‌نامه اجرایی این قانون تعیین می‌گردد.

ـ از تاریخ تصویب این قانون گذرنامه‌های تحصیلی به تدریج به گذرنامه‌ های عادی تبدیل‌خواهد شد.

ـ وزارت امور خارجه می‌تواند در موارد لزوم با موافقت وزیر امور خارجه برای کسانی که به ‌مأموریت های خاص اعزام می‌شوند به جای گذرنامه برگ مسافرت انفرادی و یا دسته‌ جمعی صادرنماید. مشخصات برگهای مذکور در آیین ‌نامه اجرایی قانون تعیین خواهد شد.

(اصلاحی 1377/2/20) - برای شخصیت‌های زیر گذرنامه سیاسی صادر می‌شود:

1. رهبر.
2. رئیس جمهور.
3. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، رئیس مجلس شورای اسلامی، رئیس قوه قضائیه، معاون اول رئیس جمهور، اعضاء شورای نگهبان، تولیت آستان قدس رضوی، وزراء دولت جمهوری اسلامی ایران و معاونان رئیس جمهور.
4. نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اعضاء مجمع تشخیص مصلحت نظام، اعضاء شورای عالی امنیت ملی، نمایندگان مجلس خبرگان رهبری و اعضاء شورای عالی انقلاب فرهنگی.
5. رئیس دیوان عالی کشور، دادستان کل کشور، رئیس دیوان عدالت اداری، رئیس و دادستان دیوان محاسبات، معاونان رئیس قوه قضائیه، رئیس سازمان بازرسی کل کشور، رئیس دفتر مقام معظم رهبری، رئیس کل بانک مرکزی و رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.
6. رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، رئیس ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران و جانشینان ایشان، فرماندهان نیروهای سه‌گانه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران، فرماندهی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، فرماندهان حفاظت اطلاعات نیروهای یادشده.
7. نمایندگان مستقیم مقام معظم رهبری با معرفی رئیس دفتر ایشان، نمایندگان ویژه رئیس جمهور یا معاون اول، رئیس جمهور به معرفی دفتر ایشان، نمایندگان ویژه هیات وزیران جهت ماموریت‌های خاص به معرفی دفتر هیات دولت و روسای دفاتر روسای قوای سه‌گانه و مجمع تشخیص مصلحت نظام.
8. روسای بنیاد مستضعفان و جانبازان، سازمان تبلیغات اسلامی، بنیاد شهید انقلاب اسلامی، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران، کمیته ملی المپیک جمهوری اسلامی ایران و استانداران کشور و شهردار تهران.
9. روسای جمهور سابق، نخست وزیران سابق، نخست وزیران سابق، معاونان اول سابق رئیس جمهور، روسای سابق مجلس شورای اسلامی، روسای سابق قوه قضائیه، اعضاء سابق شورای عالی قضائی با معرفی بالاترین مقام دستگاه مربوطه.
10. مشاوران مقام معظم رهبری و معاونان دفتر معظم له با معرفی رئیس دفتر ایشان، معاونان و مشاوران رئیس جمهوری، معاونان معاون اول رئیس جمهور، دبیر شورای عالی امنیت ملی و روسا و دبیران کمیته‌های شورای مزبور، معاونان وزراء، روسای دفاتر تخصصی تحت سرپرستی بلافصل رئیس جمهور.
11. شخصیت‌های عالی مقام علمی، دینی، فرهنگی و روسای فرهنگستان‌ها با موافقت رئیس جمهور.
12. روسای دیوان عالی کشور، دادستان کل کشور و سایر مقامات مندرج در جزء 5 و اعضاء شورای عالی قضائی، وزراء و نمایندگان مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان و معاونان ریاست جمهوری و رئیس قوه قضائیه که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی عهده‌دار مناصب فوق بوده‌اند و روسای سابق نمایندگی‌های سیاسی و کنسولی و بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور با معرفی بالاترین مقام دستگاه مربوطه.
13. سفرا، مدیران کل و معاونان آنان و روسای ادارات وزارت امور خارجه، ماموران ثابت سیاسی و کنسولی.
14. ماموران رمز و مخابرات و کسانی که به نمایندگی از دولت جمهوری اسلامی ایران مقامی را در موسسات و نهادهای بین‌المللی عهده‌دار می‌شوند، پیک‌های سیاسی و کسانی که به ماموریت موقت سیاسی و کنسولی اعزام می‌شوند با موافقت وزیر امور خارجه.
15. رئیس، معاونان و مدیران کل منطقه‌ای سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، رایزنان و وابستگان فرهنگی که در پوشش کادر وزارت امور خارجه به خارج از کشور اعزام می‌شوند.
16. مدیران کل مدارس خارج از کشور و دفتر همکاری‌های علمی و بین‌المللی و سرپرستی‌های مدارس خارج از کشور به پیشنهاد وزیر آموزش و پرورش.
17. در غیر از موارد یادشده در بالا برای انجام ماموریت‌های خاص سیاسی حسب ضرورت، با تشخیص وزیر امور خارجه.

تبصره 1 (اصلاحی 1362/3/31) - همسران مشمولین بندهای 1 و 2 و 3 این ماده می‌توانند از گذرنامه سیاسی جداگانه استفاده نمایند.

تبصره 2 (اصلاحی 1362/3/31) - نام همسران افراد موصوف در بندهای 4 تا 14 این ماده در صورتی که همراه دارنده گذرنامه باشند به تقاضای دارنده گذرنامه در گذرنامه سیاسی ثبت و از همان گذرنامه استفاده خواهند نمود و تفکیک گذرنامه و صدور گذرنامه سیاسی جهت آنان با موافقت وزیر امور خارجه امکان‌پذیر خواهد بود.

تبصره 3 (اصلاحی 1377/2/20) - نام فرزندان ذکور کمتر از(18)سال مشمولین این ماده و فرزندان اناث آنان تا هنگام ازدواج در صورتی که همراه دارنده گذرنامه باشند، به تقاضای دارنده در گذرنامه سیاسی ثبت و از همان گذرنامه استفاده خواهند نمود و در صورت نیاز به تفکیک پس از استعلام از وزارت امور خارجه و در صورت موافقت طبق مقررات این قانون برای آنها گذرنامه خدمت یا عادی صادر خواهد شد.

تبصره 4 (الحاقی 1377/2/20) - همطرازان مقامات مندرج در این ماده(بر طبق قانون نظام هماهنگ پرداخت)اعم از شاغل و سابق با معرفی بالاترین مقام دستگاه مربوطه از گذرنامه سیاسی استفاده خواهند نمود.

(اصلاحی 1362/3/31)- برای اشخاص زیر گذرنامه خدمت صادر می‌گردد:

1. اشخاصی که به عنوان همراه با رهبر یا یکی از اعضاء شورای رهبری به خارج از کشور مسافرت می‌نمایند.

2 (اصلاحی 1377/2/20) - اشخاصی که به عنوان همراه در ارتباط با ماموریت با ریاست جمهور یا معاون اول رئیس جمهور به خارج از کشور مسافرت می‌نمایند با معرفی مقام مربوط.

3 (اصلاحی 1377/2/20) - اشخاصی که به موجب تصویب‌نامه هیات وزیران برای انجام ماموریت به خارج از کشور اعزام می‌شوند با معرفی دفتر هیات دولت.

1. کارمندان وزارتخانه‌ها و سازمانها و ارگان‌های وابسته به دولت و ارگان‌های نظامی که به خارج از کشور اعزام می‌گردند با معرفی وزیر مربوطه و ذکر علت ماموریت.
2. ماموران اداری و فنی وزارت امور خارجه و همسران آنها با موافقت وزیر امور خارجه.

تبصره 1- نام همسر و فرزندان کمتر از 18 سال مشمولین این ماده در صورتی که همراه دارنده گذرنامه باشند به تقاضای دارنده گذرنامه خدمت در همان گذرنامه ثبت می‌شود.

تبصره 2- نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج نمی‌توانند برای همسر و فرزندان همراه،گذرنامه خدمت جداگانه صادر نمایند ولی در صورت نیاز به تفکیک پس از استعلام از وزارت امور خارجه و در صورت موافقت طبق مقررات این قانون برای آنها گذرنامه عادی صادر خواهد شد.

(اصلاحی 1362/3/31) - صدور گذرنامه سیاسی و خدمت به عهده وزارت امور خارجه است.

(اصلاحی 1362/3/31) - مدت اعتبار گذرنامه سیاسی و خدمت یک سال است مگر در مورد ماموران ثابت دولت در نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور که اعتبار گذرنامه تا خاتمه مدت ماموریت آنان خواهد بود.

تبصره 1 (اصلاحی 1362/3/31) - تمدید مدت گذرنامه‌های سیاسی و خدمت طبق مقررات این قانون با موافقت وزارت امور خارجه در مرکز توسط اداره گذرنامه و روادید و در خارج از کشور توسط نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران انجام خواهد شد.

تبصره 2 (اصلاحی 1362/3/31) - کلیه دارندگان گذرنامه‌های سیاسی و خدمت در موقع ورود به کشور باید گذرنامه خود را به وزارت امور خارجه تحویل دهند.

ـ صدور گذرنامه عادی در ایران به عهده شهربانی کل کشور و در خارج از ایران با مأمورین‌ کنسولی کشور جمهوری اسلامی ایران یا مأموران سیاسی عهده ‌دار امور کنسولی خواهد بود.مقررات مربوط به ترتیب صدور و تمدید و تجدید و اصلاح گذرنامه به موجب آیین ‌نامه اجرایی این ‌قانون تعیین خواهد شد.

ـ محصلینی که برای تحصیل عازم خارج از کشور می‌باشند با رعایت قانون وظیفه عمومی ‌در مورد تحصیلات غیر دانشگاهی از طرف وزارت آموزش و پرورش و در مورد تحصیلات‌ دانشگاهی از طرف وزارت علوم و آموزش عالی به شهربانی کشور معرفی می‌شوند.

شغل آنها در گذرنامه محصل ذکر می‌گردد و از پرداخت کلیه وجوه مربوط به صدور گذرنامه معاف‌ می‌باشند. این معافیت شامل محصلینی که گذرنامه تحصیلی آنان تدریجا به گذرنامه عادی تبدیل‌خواهد شد نیز می‌باشد محصلینی که گذرنامه تحصیلی آنان به گذرنامه عادی تبدیل می‌شود از مقررات معافیت تحصیلی احضار به خدمت زیر پرچم استفاده خواهند کرد.

(اصلاحی 1362/8/3) - به اشخاص زیر هیچ نوع گذرنامه برای خروج از کشور داده نمی‌شود:

1. کسانی که به موجب اعلام کتبی مقامات قضائی حق خروج از کشور را ندارند.
2. کسانی که در خارج از ایران به سبب تکدی و یا ولگردی و یا ارتکاب سرقت و کلاهبرداری و با به هر عنوان دیگر دارای سوء شهرت باشند.
3. کسانی که مسافرت آنها به خارج از کشور به تشخیص مقامات قضائی مخالف مصالح جمهوری اسلامی‌باشد.

تبصره 1 (اصلاحی 1362/8/3) - رسیدگی و تشخیص افراد مذکور در بند 2 این ماده واحده به عهده کمیسیونی مرکب از نمایندگان:

1. وزارت امور خارجه.
2. وزارت دادگستری.
3. وزارت کشور.
4. شهربانی جمهوری اسلامی.
5. وزارت اطلاعات که به دعوت وزارت کشور تشکیل خواهد شد می‌باشد.

تبصره 2 (اصلاحی 1362/8/3) - از تاریخ تصویب این ماده واحدهماده 16 قانون گذرنامه مصوب 1351 و تبصره و بندهای آن و همچنین لایحه قانونی اصلاح ماده 16 قانون گذرنامه مصوب 1358/12/4 شورای انقلاب نسخ می‌شود.

ـ دولت می‌تواند از صدور گذرنامه و خروج بدهکاران قطعی مالیاتی و اجرای دادگستری و ثبت اسناد و متخلفین از انجام تعهدات ارزی طبق ضوابط و مقرراتی که در آیین ‌نامه تعیین می‌شود جلوگیری نماید.

ـ برای اشخاص زیر با رعایت شرایط مندرج در این ماده گذرنامه صادر می‌شود:

1 (اصلاحی 1380/3/23) - اشخاصی که کمتر از 18 سال تمام دارند و کسانی که تحت ولایت و یا قیمومیت می‌باشند با اجازه کتبی ولی یا قیم آنان.

1. مشمولین وظیفه عمومی با اجازه کتبی اداره وظیفه عمومی.
2. زنان شوهردار ولو کمتر از 18 سال تمام با موافقت کتبی شوهر و در موارد اضطراری اجازه دادستان شهرستان محل درخواست گذرنامه که مکلف است نظر خود را اعم از قبول درخواست یا رد آن حداکثر ظرف سه روز اعلام دارد کافی است. زنانی که با شوهر خود مقیم خارج هستند و زنانی که شوهر خارجی اختیار کرده و به تابعیت ایرانی باقی مانده‌اند از شرط این بند مستثنی می‌باشند.

تبصره (الحاقی 1404/07/23) - برای فرزندان کمتر از هجده سال بانوان ایرانی مقیم خارج از کشور که پدر آنان در خارج از کشور اقامت داشته لکن به علت غیبت یا امتناع غیر موجه پدر از صدور اجازه، نمایندگی قادر به تکمیل مدارک از حیث اجازه پدر نمی‌باشد، به درخواست مادر ایرانی با تشخیص رئیس نمایندگی، گذرنامه با درج محل اقامت فرزند در خارج صادر می‌شود.

ـ در صورتی که موانع صدور گذرنامه بعد از صدور آن حادث شود یا کسانی که به موجب‌ماده 18 صدور گذرنامه موکول به اجازه آنان است از اجازه خود عدول کنند از خروج دارنده گذرنامه‌جلوگیری و گذرنامه تا رفع مانع ضبط خواهد شد.

ـ به ایرانیانی که به کشور مراجعت می‌کنند و فاقد گذرنامه یا اسناد در حکم گذرنامه باشند ویا اینکه مدت اعتبار آن اسناد منقضی شده باشد به شرط آنکه تابعیت ایرانی آنها مسلم باشد برگ‌بازگشت که فقط برای بازگشت به ایران معتبر است داده می‌شود.

تبصره ـ برگ بازگشت از طرف مقامات سیاسی و کنسولی جمهوری اسلامی ایران در خارج ازکشور به‌طور رایگان صادر می‌شود و در مرز از دارنده آن اخذ می‌گردد.

ـ نام اطفال کمتر از 18 سال تمام که همراه هریک از والدین یا جد یا جده پدری یا مادری یا زن ‌پدر یا شوهر مادر و یا خواهر و برادر خود مسافرت می‌نمایند در صورت درخواست ولی یا قیم ‌آنها برحسب مورد در گذرنامه اشخاص مذکور ثبت خواهد گردید.

ـ نام نوزادانی که از زنان ایرانی مقیم خارج هنگام توقف مادر در ایران متولد می‌شوند درگذرنامه مادر ثبت می‌شود و در این مورد نیازی به جلب موافقت پدر نیست و همچنین در مواردی ‌که در خارج از ایران شوهر ایرانی در کشور محل تولد نوزاد حاضر نباشد.

تبصره ـ اطفال موضوع بند 4 ماده 976 و موضوع ماده 978 قانون مدنی مادام که تحت ولایت یا حضانت پدر یا مادر خود هستند می‌توانند به معیت والدین خود با گذرنامه خارجی آنان به خارج ازکشور مسافرت نمایند.

ـ برای یک خانواده که باهم مسافرت می‌کنند در صورت تقاضا یک گذرنامه صادر می‌شود و نام زن و اولاد کمتر از 18 سال در آن ثبت خواهد شد. هیچ‌یک از همراهان مستقلا حق استفاده از گذرنامه ‌را ندارد و در صورتی‌ که‌ بخواهد از دارنده گذرنامه جدا شود باید گذرنامه جداگانه تحصیل نماید.

ـ گذرنامه برای مسافرت به کلیه کشورها اعتبار دارد مگر به کشورهایی که دولت در مواردمقتضی مسافرت اتباع ایران را به آن کشورها ممنوع و یا محدود نموده باشد.

در صورتی که بعد از صدور گذرنامه محدودیتی مقرر شود وجوه پرداختی کسانی که از مسافرت‌ محروم شوند به آنها مسترد می‌گردد. نحوه اجرای مفاد این ماده ضمن آیین ‌نامه اجرایی این قانون ‌معین خواهد شد.

ماده 25(اصلاحی 1402/07/26)- مدت اعتبار گذرنامه جدید برای افراد بالای پانزده سال سن، از تاریخ صدور، ده سال و قابل تمدید به مدت پنج سال دیگر و برای افراد با سن کمتر از پانزده سال، پنج سال از تاریخ صدور و قابل تمدید برای مدت پنج سال دیگر می باشد.

تبصره ـ گذرنامه‌ هایی که تا تاریخ تصویب این قانون سه سال آنها خاتمه نیافته تا پایان مدت ‌مذکور معتبر خواهد بود.

ـ به موجب بند ب ماده واحده قانون اصلاح مواد 25 و 26 قانون گذرنامه مصوب 1373/7/3 حذف و متن آن در تبصره الحاقی به ماده 25 تصریح گردیده است.

ـ در صورتی که گذرنامه غیر قابل استفاده و یا مفقود شود پس از رسیدگی لازم که نحوه آن‌در آیین ‌نامه تعیین خواهد شد گذرنامه دیگری با اخذ هزینه ‌های صدور صادر می‌شود.

هرگاه قابل استفاده نبودن یا مفقود شدن گذرنامه ناشی از عمل متصدیان مسئول باشد برای بقیه ‌مدت اعتبار ، گذرنامه جدید بدون دریافت هزینه ‌های صدور صادر خواهد شد.

ـ گذرنامه جمعی اعم از خدمت یا عادی فقط در ایران و برای‌ گروه های ‌زیرصادرمی‌شود:

این نوع گذرنامه ‌ها به نام رییس گروه صادر و نام و مشخصات همراهان در برگ ضمیمه آن درج‌ خواهد گردید.

1 ـ افسران ـ درجه‌داران ـ افراد و به ‌طور کلی کارکنان مشمول قانون استخدام نیروهای مسلح که ‌به ‌طور جمعی و به منظور انجام مأموریت عازم خارج از کشور باشند.

2 ـ گروههای ورزشی که به منظور انجام مسابقات عازم خارج از کشور هستند به معرفی سازمان ‌تربیت‌ بدنی ایران‌.

3 ـ گروه های پیشاهنگی به معرفی سازمان پیشاهنگی‌.

4 ـ دانشجویان و دانش‌آموزان و معلمان و استادان که برای مطالعات آموزشی و فرهنگی به معرفی ‌وزارتخانه های مربوط به خارج می‌روند.

5 ـ گروههای هنری که توسط وزارت فرهنگ و هنر یا وزارت اطلاعات معرفی می‌شوند.

6 ـ گروههای معرفی شده از طرف سازمانهای دولتی و یا وابسته به دولت یا جمعیت هلال احمرایران‌.

7 ـ گروههای کارگری برای کارآموزی یا کسب مهارت فنی با تایید و معرفی وزارت کار و اموراجتماعی‌.

تبصره 1 ـ هریک از اعضای گروه های فوق که هنگام مسافرت از گروه خود جدا شود باید گذرنامه ‌جداگانه تحصیل نماید.

تبصره 2 ـ حداقل تعداد افرادی که می‌توانند از گذرنامه جمعی استفاده نمایند پنج نفر و حداکثر چهل نفر خواهد بود.

تبصره 3 ـ صدور گذرنامه جمعی در صورتی که به منظور انجام مأموریتی به خرج سازمانهای‌ دولتی یا جمعیت هلال احمر ایران باشد مجانی است و در غیر این صورت علاوه بر هزینه صدور یک گذرنامه از هر نفر ده درصد هزینه صدور اخذ خواهد شد.

تبصره 4 ـ اعتبار گذرنامه جمعی یک سال است و در صورت موافقت سازمان مربوط حداکثر یک ‌سال دیگر تمدید می‌شود.

ـ در موارد زیر به پیشنهاد وزارت کشور و تصویب هیات وزیران به جای گذرنامه پروانه‌ گذر صادر می‌شود:

1 ـ برای تشرف به مکه معظمه و عتبات مقدسه‌.

2 ـ برای کارکنان وسایط نقلیه آبی و هوایی و زمینی‌.

3 ـ برای رفت و آمد اتباع دولت جمهوری اسلامی ایران که در نقاط مرزی کشور و نقاط واقع در سواحل و جزایر خلیج فارس و دریای عمان ( دریای مکران‌ ) سکونت دارند به مناطق مرزی مجاور و نواحی جنوبی خلیج فارس‌.

تبصره 1 ـ مشخصات و ترتیب صدور و مدت اعتبار و مرجع صدور پروانه‌ های گذر مذکور در این ماده و هزینه صدور آنها به موجب آیین ‌نامه اجرایی این قانون تعیین خواهد شد.

تبصره 2 ـ حدود مناطق مرزی و سواحل و همچنین نقاط مرزی مجاور و نواحی جنوبی خلیج‌ فارس به پیشنهاد وزارت کشور و تصویب هیات وزیران تعیین خواهد شد.

ـ شهربانی کشور برحسب اعلام وزارت امور خارجه به کسانی که ترک تابعیت ایران را نموده‌اند پروانه گذر خواهد داد و این پروانه فقط برای خروج از ایران معتبر است‌.

ـ شهربانی کل کشور می‌تواند با موافقت سازمان اطلاعات و امنیت کشورو تایید وزارت امور خارجه برای بیگانگان بدون تابعیت یا خارجیانی که به جهاتی قادر به تحصیل گذرنامه از کشور متبوع خود نیستند برگ گذر بیگانگان صادر نماید.این برگ دلیل تابعیت ایرانی دارنده یا همراهان او محسوب نمی‌شود.

تبصره 1- مشخصات برگ گذر بیگانگان از لحاظ رنگ و شکل و قطع و غیره به موجب آیین‌ نامه اجرایی این قانون تعیین خواهد شد.

تبصره 2- نام فرزندان کمتر از 18 سال این قبیل افراد در برگ گذر والدین همچنین نام زن در برگ گذر شوهر به شرط آنکه واجد شرایط مذکور در این ماده باشند ثبت می‌شود و استفاده جداگانه از این برگ به وسیله همراهان ممنوع است.

ـ مدت اعتبار برگ گذر بیگانگان برای مراجعت به ایران از تاریخ صدور یک سال است و دارنده آن برای هر بار خروج از کشور باید تحصیل اجازه نماید.

(اصلاحی 1380/3/23) - آیین‌ نامه‌های مربوط به وجوهی که از متقاضیان گذرنامه و یا اسناد در حکم گذرنامه و یا برگ گذر بیگانگان طبق مقررات باید دریافت شود و سایر آیین‌ نامه‌های اجرایی این قانون توسط وزارتخانه‌های امور خارجه، کشور و دادگستری تهیه و پس از تصویب هیات وزیران به موقع اجراء گذارده خواهد شد و تا تصویب آیین‌ نامه‌های مزبور مقررات فعلی قابل اجراء است.

تبصره- به موجب قانون اصلاحی 1380/3/23 حذف شده است.

ـ هر ایرانی که بدون گذرنامه یا اسناد در حکم گذرنامه از کشور خارج شود ، به حبس از یک ‌تا سه سال یا پرداخت جزای نقدی از 80/000/000 ریال تا 330/000/000 ریال محکوم خواهد شد.

ـ هر ایرانی که از نقاط غیر مجاز وارد کشور شده یا از کشور خارج شود به دو ماه تا یک سال ‌حبس و یا جریمه نقدی از 80/000/000 ریال تا 330/000/000 ریال محکوم می‌گردد.

مکرر ـ هر ایرانی که بدون داشتن گذرنامه یا اسناد در حکم گذرنامه بخواهد از مرز غیر مجازخارج شود و به هنگام عبور دستگیر گردد ، به یک ماه تا یک سال حبس یا 40/000/000 ریال تا 330/000/000 ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد و چنانچه مرتکب دارای گذرنامه و یا اسناد در حکم ‌گذرنامه باشد ، به حبس از یک ماه تا شش ماه یا جزای نقدی از 33/000/000ریال تا 132/000/000 ریال‌محکوم خواهد شد.

تبصره ـ کسانی که به تبع اغنام و احشام با سو نیت مرتکب عبور غیر مجاز از مرز شده باشند ، به ‌مجازات فوق محکوم می‌گردند و صاحب اغنام و احشام که عبور از مرز با علم و اطلاع یا به دستور او بوده‌ ، برای مدت پنج سال از سکونت در نوار مرزی محروم می‌شود.

ـ هر ایرانی به کشوری که مسافرت به آنجا طبق ماده 24 این قانون ممنوع و یا محدود شده‌ سفر نماید به حبس جنحه‌ای از یک ماه تا سه ماه و یا پرداخت غرامت از یکهزار ریال تا ده هزار ریال‌ و یا به هردو مجازات محکوم می‌شود.

ـ هرکس برای دریافت گذرنامه یا اسناد در حکم گذرنامه به نام خود یا نام دیگری اسناد و مدارک خلاف واقع یا متعلق به غیر را عالما عامدا به مراجع مربوط تسلیم نماید به حبس جنحه ‌ای از دو ماه تا شش ماه محکوم می‌شود و در صورتی که عمل او منجر به صدور گذرنامه شود به حبس ‌جنحه‌ای از دو ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.

ـ هرکس از گذرنامه یا اسناد در حکم گذرنامه متعلق به دیگری برای ورود به کشور یا خروج‌از آن استفاده نماید به حبس جنحه ‌ای از دو ماه تا یک سال محکوم می‌شود.

ـ هر مستخدم دولت اعم از لشگری و کشوری بدون رعایت قوانین مربوط در اجرای وظیفه‌ خود عالما عامدا گذرنامه یا اسناد در حکم گذرنامه بدهد به حبس جنحه‌ای از دو ماه تا یک سال ‌محکوم می‌شود.

ـ هر مستخدم و مأمور دولت اعم از کشوری و لشگری که برای عبور غیر مجاز اشخاص به ‌خارج از کشور به نحوی از انحا مساعدت و یا تسهیل وسیله نماید به حبس جنحه ‌ای از شش ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.

ـ هرکس برای تحصیل گذرنامه یا اسناد در حکم گذرنامه عالما عامدا و به قصد تقلب ‌هرگونه اطلاع مربوط به خود و همراهان را که در صدور گذرنامه موثر است برخلاف واقع در پرسشنامه ذکر نماید به شرط استفاده از گذرنامه به حبس جنحه‌ای از دو ماه تا شش ماه محکوم‌ خواهد شد.

ـ از تاریخ اجرای این قانون ـ قانون گذرنامه مصوب سال 1311 و آیین ‌نامه‌های مربوط به‌ آن و مواد 107 و 108 قانون جزا و همچنین قوانین مربوط به گذرنامه تحصیلی و سایر قوانینی که بامواد این قانون مغایرت دارد در آن قسمت که مغایر است لغو می‌گردد.