نظامنامه قانون وكالت مصوب 1316/03/19
- تاریخ
- مصوب ۱۳۱۶/۰۳/۱۹
- بند
- ۱۱۲
- بازدید
- ۰
فصل اول - در تعيين وكلا محدود و كارگشايان و درخواست پروانه وكالت (مواد 1 تا 30)
۳۰رئیس قسمت تشکیلات وکلا به منظور اجراء تبصره یک قانون وکالت همه ساله قبل از شهریورماه صـورتی با رعایت احتیاجات حوزههای قضائی و استعداد وکلا محل تهیه و به وزارت عدلیه پیشنهاد مینماید پس از تصویب مراتب را به عدلیه محل و وکیلی که محدود گردیده اعلام میدارد:
رئیس تشکیلات وکلا همه ساله از محلهائیکه بقدر کفایت از وکلا درجات سهگانه ندارد صورتی تهیه و پس از تصویب وزارت عدلیه اعلانی برای استحضار داوطلبان کارگشایی منتشر خواهد نمود و موقع امتحان و مواد امتحانیه و تاریخ حضور در مرکز را در آن قید مینماید.
برنامه امتحانات کارگشایان عبارت است از:
- کلیات قانون اصول محاکمات حقوقی
- کلیات قانون اصول محاکمات جزائی
- کلیات قانون مدنی
- کلیات قانون مجازات عمومی
- کلیات قوانین و نظامنامههای ثبت اسناد و املاک
- قانون و نظامات راجعه بوکالت
- کلیات قوانین تجاری
امتحان کتبی و شفاهی است و حداکثر نمرات شش است. شش خیلی خوب ـ پنج خوب ـ چهار کافی ـ سه قابل قبول ـ دو بد ـ یک خیلی بد.
برای قبول شدن در امتحان حداقل معدل کتبی و شفاهی نباید از سه کمتر باشد و معهذا هر داوطلبی که دارای یک نمره یک یا دو نمره دو باشد مردود است.
هیئت ممتحنه را وزیر عدلیه از قضاة و استادان دانشکده حقوق تحت نظر مدعیالعموم کل تشکیل میدهد.
جلسات امتحان در فروردین و مهرماه تشکیل میشود.
نتیجه امتحان ضمن صورتمجلس از طرف هیئت ممتحنه بدفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلا ارسال میشود.
دفتر کل بازرسی و تشیکلات وکلا مکلف است مدتی را که وزارت عدلیه برای اجرای ماده یک قانون وکالت و تطبیق وضع وکلا هر محل با ماده مزبور تعیین مینماید در مجله رسمی و عدلیه محل اعلام و مرجع تسلیم اوراق و درخواست و شرایط آن را تعیین نماید.
پارکههای ولایات و امنای صلح در نقاطی که پارکه نیست مکلفند اوراق و درخواست پروانه وکالت و ضمائم آن را بلافاصله پس از انقضاء مهلت به قسمت تشکیلات وکلا بفرستند.
درخواست پروانه وکالت باید دارای ضمائم ذیل باشد.
- چهار قطعه عکس
- قبض ودیعه وجه تمبر پروانه مورد درخواست
- مستندات درخواست از قبیل تصدیق سنین سابقه وکالت یا تصدیق سنین سابقه قضائی یا رونوشت مصدق مدارک معلومات ـ مرجع صدور تصدیق سابقه وکالت قسمت تشکیلات وکلا و سابقه قضائی یا خدمات اداری، اداره کارگزینی مربوطه است.
در صورتیکه دانشنامه لیسانس از دانشکدههای خارجه صادر شده باشد تصدیق شورایعالی معارف که حاکی از ارزش دانشنامه باشد و ترجمه آن نیز لازم است.
هرگاه تقاضانامه ناقص باشد اخطاری برای رفع نواقص از طرف رئیس قسمت تشکیلات وکلا میشود که در ظرف مده ده روز نواقص را مرتفع نماید پس از انقضاء مدت مزبور در صورتیکه تقاضاکننده رفع نواقص ننموده باشد و فرصت مندرج در ماده 9 نیز منقضی شده باشد دیگر درخواستی از تقاضاکننده پذیرفته نمیشود.
قسمت تشکیلات وکلا برای تشخیص صلاحیت و درجه تقاضاکننده اوراق مخصوصی باید ترتیب بدهد و رای رئیس دفتر کل بازرسی و تشیکلات وکلا را بوسیله آن بتقاضاکننده ابلاغ نماید.
ابلاغ مزبور ممکن است در دبیرخانه دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلا و یا بوسیله مامورین ابلاغ یا دفتر محاکم یا پارکههای ولایت بعمل آید در هر سه صورت ابلاغ کننده باید تاریخ ابلاغ و امضاء کسی را که باو ابلاغ شده تصدیق نماید و در صورتیکه ابلاغ شونده از رؤیت استنکاف نماید استنکاف او را بنویسد.
تقاضای رسیدگی از محکمه انتظامی که در ماده12 قانون وکالت مقرر است بوسیله عرضحال بعمل میآید و هرگاه معترض مستنداتی داشته باشد و ضمیمه عرضحال ننماید پس از ابلاغ عرضحال به قسمت تشکیلات وکلا دیگر سندی از او پذیرفته نخواهد شد.
عرضحـال باید در دو نسخه تنظیم و یک نسخه از آن را دفتر دیوانعالی تمیز در ظرف پنج روز از تاریخ وصول به قسمت تشکیلات وکلا بفرستد.
هرگاه جهت اختلاف صلاحیت علمی تقاضاکننده برای شغل وکالت یا برای درجه مورد تقاضای او باشد محکمه انتظامی اختیاری از معلومات از بعمل خواهد آورد اختیار مزبور کتبی و شفاهی است و هرگاه راجع بصلاحیت اخلاقی تقاضاکننده باشد محکمه عالی انتظامی اظهارات نماینده دفتر کل بازرسی وکلا را استماع خواهد نمود.
مفاد رای دفتر کل بازرسی در صورتی که مبنی بر رد باشد باید به محاکم و مراجع قضائی و ثبت اسناد اطلاع داده شود که شخص مردود را بوکالت نپذیرند و در صورتیکه رای مزبور از طرف محکمه انتظامی نقض شود باید مراتب به محاکم و مراجع قضائی اعلام گردد.
متن سوگندنامه که بموجب ماده 14 قانون وکالت مقرر است بنحو ذیل است:
اینجانب امضاء کننده ذیل خداوند متعال را شاهد گرفته قسم یاد مینمایم که قوانین و نظامات مخصوصا قوانین و نظامات مربوطه بشغل وکالت را همیشه محترم شمرده و کوچکترین اقدامی برعلیه تامین قضائی و شرافت قضاوت و وکالت ننمایم و در حفظ حیثیات شغلی که بدان نائل شدهام ساعی و جز عدالت و احقاق حق منظور دیگر نداشته باشم و نسبت بهمقامات قضائی و اداری رعایت احترام را نموده راستی و پاکدامنی را در کلیه امور شخصی و اداری و کارهای مرجوعه رویه خود قرار دهم و در امور راجعه نظریات خصوصی را داخل ننموده و پیرامون کینه ورزی و انتقامجوئی نگردیده و همیشه مدافع از حق و صلح طلب باشم ـ شرافت من وثیقه اجراء این سوگندنامه است.
پروانه وکالت پس از اجراء سوگند که مطابق آیین فوق بعمل میآید بوکیل داده میشود.
در هر حوزه که اجراء قانون وکالت تمام شده باشد وکلا آن حوزه در حضور هیئتی که در ماده23 مقرر است سوگند یاد خواهند نمود.
هیئت مندرج در ماده 22 مرکب اسـت از رئیس محکمه عالی انتظامی و رئیس و مدعیالعموم استیناف و رئیس و مدعیالعموم محکمه وکلا و رئیس و مدعیالعموم بدایت مرکز رئیس و مدعیالعموم استیناف و رئیس و مدعیالعموم بدایت و یکنفر از امناء صلح محدود و در مقر حوزههای استیناف ولایات رئیس و مدعیالعموم بدایت و یک نفر از امناء صلح یا اعضاء علیالبدل با یکی از مستنطقین به انتخاب رئیس عدلیه با رعایت تقدم رتبه برای مقر حوزههای ابتدائی.
ماده 23 مکرر(الحاقی 1317/02/31)- مراسم سوگند اشخاص که بعد از اجراء آیین سوگند در هر محل به سمت وکالت در عدلیه یا کارگشائی قبول میشوند و همچنین اشخاصی که با داشتن عذر موجه نتوانسته باشند در جلسه سوگند حاضر شوند در مرکز در حضور رئیس دادکاه [دادگاه] استیناف و در شهرستانها در حضور رئیس عدلیه بمحل به عمل میاید.
محل و روز و ساعت حضور برای مراسم سوگند از طرف دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلا تعیین و باعضاء هیئت و وکلا عدلیه اطلاع داده میشود.
اعضاء هیئت یا لباس رسمی قضاوت و وکلاء عدلیه با لباس مخصوص بنحویکه در فصل پنجم مقرر است باید حاضر شوند.
جلسه سوگند علنی است.
وکلاء بترتیب درجه و رعایت حروف تهجی نام خانوادگی یکان یا دسته دسته (دسته عبارت از 3 الی 5 نفر است) به تشخیص هیئت سوگند یاد مینمایند.
سوگندنامه در موردیکه وکلا یکان یکان سوگند یاد نمایند بوسیله خود وکیلی که سوگند یاد مینماید قرائت میشود، سپس عدهای که سوگند یاد مینمایند دست راست را بلند کرده عبارت ذیل را به صدای بلند ادا مینماید (به همین مراتب سوگند یاد میکنم) پس از آن ذیل سوگندنامه را امضاء میکنند.
بلافاصله پس از مراسم سوگند اسامی اشخاصی که سوگند یاد نمودهاند ضمن صورتمجلس به قسمت تشکیلات وکلا اطلاع داده میشود.
رئیس قسمت تشکیلات وکلاء در مرکز و مدعیان عمومی بدایت در ولایات مامور اجرای این آیین هستند.
فصل دوم ـ در تشكيلات كانون وكلا و معاضدت قضایی ( مواد 31 تا 49)
۱۹رئیس دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلا در هر حوزه که تشکیل کانون وکلاء را لازم بداند پیشنهادی با ذکر دلائل لزوم بوزارت عدلیه تقدیم میکند تا در صورت تصویب اقدام بتشکیل کانون نماید.
برای اجرای شـق اول ماده 19 قانون وکالـت کانون وکلاء میتواند دارای قسمتهای مختلفه باشد و همچنین مجاز است برای ترقی علمی وکلا نشریات حقوقی داشته و جلسات خطابه با حضور رئیس پارکه وکلاء در مرکز و مدعیالعموم بدایت در ولایات تشکیل دهد.
تعداد اعضاء علیالبدل هیئت مدیره نصف اعضاء اصلی است و اسامی اعضاء اصلی و علیالبدل باید در مجله رسمی اعلان شود.
مؤسسه معاضدت قضائی در مرکز است و دارای شعب ذیل میباشد:
- دبیرخانه
- شعبه عرایض
- شعبه قضائی
کارکنان معاضـدت قضائـی باید حتیالمقـدور از بین وکلا عدلیه انتخاب شوند ممکن است برای آنها حقالزحمه در بودجه کانون منظور شود.
تقاضای معاضدت به دبیرخانه مؤسسه مزبور داده میشود کسانی که دور از مرکز ـ معاضدت قضائی هستند میتوانند مستقیماً یا توسط کانون محل در صورتی که تشکیل شده باشد و یا به وسیله دفتر عدلیه اقامت خود را تقاضا نماید. در اینصورت کانون یا دفتر عدلیه محل موظف است تقاضانامه را بانضمام مستندات و مدارکی که بموجب ماده ( ) این نظامات مقرر است در اسرع اوقات بدبیرخانه معاضدت قضائی ارسال دارند.
ـ در صورتیکه معاضدت قضائی لازم بداند که توضیحاتی از تقاضاکننده بخواهد مشارالیه بوسیله نامه یا اخطار احضار میشود ولی هرگاه اقامتگاه متقاضی خارج از مرکز معاضدت قضائی باشد تحقیقات بوسیله یکی از وکلاء یا دفتر عدلیه محل یا پارکه محل اقامت تقاضاکننده بعمل میآید.
1ـ تصدیق از معتمدین یا کلانتری محل اقامت تقاضاکننده مبنی بر عدم قدرت او برای تادیه حقالوکاله.
2ـ رونوشت مدارک دعوی
ـ معاضدت قضائی میتوانند تحقیقاتی در دلائل دعوی بنماید و هرگاه تشخیص دهند که مقصود تقاضاکننده سوء استفاده و شرخری است از تعیین وکیل خودداری و تقاضا را رد مینماید.
ـ درصورت رد تقاضاکننده میتواند در ظرف10روز بههیئتمدیره کانون شکایت کند رای هیئت مدیره قطعی است.
ـ کلیه ارجاعاتی که از طرف معاضدت قضائی در حدود صلاحیت مؤسسه به وکلاء یا دفاتر عدلیه یا پارکه میشود باید به اسرع وقت انجام گردد.
ـ شعبه عرایض پس از وصول عرضحال به طریق ذیل اقدام خواهد نمود:
هرگاه عرضحال ناقص باشد نواقص آنرا بدفتر دستور خواهد داد و اگر عرضحال کامل باشد عقیده خود را در پیشرفت دعوی خواهد نوشت در صورتیکه پیشرفت داشته باشد آنرا به شعبه قضائی تسلیم خواهد نمود.
شعبه قضائی وکیلی را برای تقاضاکننده معین مینماید.
ـ ابلاغات در 3 نسخه صادر میشود.
نسخه اول به تقاضاکننده داده خواهد شد و نسخه ثانی در پرونده مربوطه بایگانی و نسخه ثالث برای ابلاغ به وکیل انتخابی به دفتر کانون ارسال خواهد شد.
ـ وکیل منتخب مکلف است قرارداد حقالوکاله تنظیم نموده نسخه دوم آنرا با رسید وکالتاً به دبیرخانه معاضدت قضائی بفرستند و پس از ختم دعوی در صورتیکه موکل محکومله واقع شود و خمس حقالوکاله را که در قرارداد تنظیمی مقرر است وصول و به صندوق کانون ایصال دارد مگر اینکه ثابت نماید در بافت حقالوکاله قانوناً غیرمقدور است
ـ وکیل انتخابی باید از جریان کار مرجوع شعبه قضائی را مطلع دارد.
ـ وکیل انتخابی میتواند از شعبه قضائی مؤسسه راجع به طرز اقداماتی که لازم است مشورت کند.
ـ در مواردی که انجام مقدمات و تشریفات مربوط به معاضدت قضائی موجب انقضاء موعدی از تقاضاکننده بشود رئیس کانون میتواند مستقیماً وکیل انتخاب نماید مشروط بر اینکه تقاضانامه از حیث ضمائم کامل باشد.
ـ قرارداد حقالوکاله معاضدتی به اسم معاضدت قضائی تنظیم میشود و مامور وصول حق کانون محاسبات مؤسسه مزبور است.
ـ نمونه اوراق تقاضانامه و سایر اوراق مربوط به امور معاضدت را هیئت مدیره کانون تعیین خواهد نمود.
ـ دفتر معاضدت مکلف اسـت اطلاعاتی که از طـرف وکیل انتخابی واصل میشود به موکل ابلاغ نماید.
فصل سوم ـ در ترفيع (مواد 50 تا 53)
۴وزارت عدلیه همه ساله برای اجرای ماده26 قانون وکالت و نظارت در ترفیع وکلا کمیسیون تشکیل میدهد اعضاء کمیسیون عبارتند از: رئیس و مدعیالعموم و اعضاء محکمه وکلا رئیس اداره حقوقی و رئیس اداره نظارت و رئیس قسمت تشکیلات وکلا که سمت منشیگری کمیسیون را نیز خواهد داشت.
وکلائی که از حیث مدت مقرر در شق یک ماده 26 قانون وکالت از نظر معلومات خود را مستحق ترفیع میدانند باید منتهی تا آخر اسفندماه به قسمت تشکیلات وکلاء تقاضانامه بدهند و اداره مزبور باید منتهی تا آخر فروردینماه صورت اسامی آنان را تنظیم و با اظهارنظر نسبت به مدت اشتغال در درجهای که برای هر یک تعیین شده و سوابق اخلاقی و درجه علمی آنان تنظیم و تسلیم کمیسیون ترفیع نماید. به تقاضانامههای واصله پس از موعد فوق ترقیب اثر داده نخواهد شد.
کمیسیون ترفیع میتواند لدیالاقتضا از معلومات تقاضاکننده ترفیع اختیار نماید.
کمیسیون ترفیع نظر خود را باید منتهی تا آخر خردادماه بهرئیس دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء کتبا اشعار دارد اسامی مرفعین در مجله رسمی درج میشود.
فصل چهارم ـ در تكاليف و تشكيلات دارالوكاله (مواد 54 تا 65)
۱۲وکلا عدلیه مکلفند محل سکونت خود را کتبا به قسمت تشکیلات وکلا اطلاع دهند و در صورتیکه محل سکونت خود را تغییر دهند مراتب را با قید محل اقامت جدید در ظرف 24 ساعت مزبور بنویسند.
وکلا مکلفند دارای دفاتر ذیل باشند.
- دفتر ثبت
- دفتر رسید اسناد موکلین
- دفتر درآمد و هزینه دارالوکاله و موکلین
دفاتر مزبور مطابق دستور قسمت تشکیلات وکلا تنظیم و نگاهداری خواهد شد و باید در اولین اخطار قسمت مزبور یا پارکه وکلا ارائه و تسلیم شود.
وکلا عدلیه مکلفند برای هرگونه وجهیکه از موکل بمنظور حقالوکاله یا مخارج محاکمه یا مسافرت و یا سایر مخارج قانونی دریافت میکنند قبض رسید مخصوص که مطابق نمونه موجود در دفتر کانون وکلاء است بموکل بدهند و صریحا قید نمایند وجه ماخوذه بابت حقالوکاله است یا سایر مخارج قانونی.
وکلا باید در مقابل هر سندی که از موکل دریافت میکنند اعم از اینکه سند مزبور اصل باشد با رونوشت مصدق رسیدی مطابق نمونه مخصوص که در کانون وکلا موجود است بموکل بدهند و نوع سند و مفاد و تاریخ آن را در ورقه رسید قید نمایند.
وکلا مکلفند همه ساله در مهر و فروردین ماه صورت حساب ششماه گذشته را برای موکل بفرستند صورت حساب تفصیلی است و رونوشت آن در پرونده مربوطه بموکل بایگانی میشود.
وکلا مکلفند در ظرف24 ساعت پس از اعلام تعلیق پروانه وکالت و دفاتر وکالتی خود را در مرکز به قسمت تشکیلات وکلا و در ولایات به مدعیان عمومی که سمت نمایندگی دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء را دارند تسلیم نمایند که تعیین تکلیف قطعی آنها در پرونده آنها بایگانی شود این ماده شامل اشخاصی که قبل از اجراء قانون وکالت معلق گردیدهاند نیز میباشد و تا تعیین تکلیف قطعی پروانه و دفاتر در پرونده وکیل معلق موقتا بایگانی میشود متخلف به مجازات انتظامی از درجه چهار به بالا محکوم خواهد شد.
وکلا عدلیه و کارگشایان نباید بالاتر از درجهای که دارند قبول وکالت نمایند.
وکلا عدلیه و کارگشایان نباید:
- در امور وکالتی ایجاد وسائط نمایند.
- برای تعویق حق طرف از وکالت موکل استعفا داده و سپس بوسیله وکالتنامه جدیدی همان دعوی را تعقیب نمایند.
- برای تطویل محاکمه و تعویق در احقاق حق ادعای جعل و یا تعیین جاعل نمایند و یا بطورکلی موجبات تطویل محاکمه را فراهم آورند.
وکلا مکلفند لوایح و نوشتجات خود را طبق اوراق مخصوص که در لوحه آن نام و محل اقامت خود و دارالوکاله مربوطه را قید کرده باشند به محاکم تسلیم نمایند و حتیالمقدور ماشین تحریر استعمال نموده و یا مکاتبات را با خط خوب و خوانا بنویسند.
وکلا مکلفند وکالتنامههائیکه از موکلین دریافت میدارند طبق اوراق مخصوصی که برای اینکار مقرر است تنظیم و به موکل بدهند متخلف در وحله اول به سه ماه انفصال و در صورت تکرار ممنوعالوکاله خواهد شد.
وکلا درجه اول مکلفند برای پذیرائی موکلین و انجام وظایف وکالتی خود دارای دارالوکاله که مطابق نظامنامه ذیل باشد باشند:
- محل آن مناسب و به قسمت تشکیلات وکلا اطلاع داده شده باشد.
- لااقل دارای یکنفر وکیل که سمت معاونت دارالوکاله را خواهد داشت باشد و به اندازه کافی عضو تحریری داشته باشد.
- همه روزه لااقل چهارساعت برای پذیرائی ارباب رجوع مفتوح و ساعت پذیرائی در درب ورود اعلام شده باشد و یکنفر عضو برای انجام تقاضای ارباب رجوع حاضر باشد.
- دارای ثبت و بایگانی منظم باشد و برای هر موکل پرونده که محتوی کلیه اقداماتی که شده باشد.
- دفتر نماینده بنام موکلین داشته باشند.
وکلا عدلیه نباید به هیچ عنوان و عذری عرضحال که از حیث تمبر ناقص باشد به محاکم تقدیم دارند.
فصل پنجم ـ در لباس (مواد 66 تا 70)
۵وکلا درجه اول و دوم عدلیه مکلفند در موقع محاکمات جنائی و در سایر محاکماتی که قضاة با لباس قضائی هستند و همچنین در مواردی که از طرف قسمت تشکیلات وکلا به آنها ابلاغ میشود با لباس مخصوص وکالت حاضر شوند استعمال لباس وکالت غیر از موارد فوق ممنوع است.
لباس مخصوص وکالت عبارت است از لباده وکلا مشگی و یقهلب شکسته سفید و دستمال گردن سفید چیندار مطابق نمونه که در قسمت تشکیلات و کلا موجود است با شلوار و کفش و جوراب مشگی استعمال میشود.
داشتن لباس وکالت برای وکلا درجه اول و دوم اجباری است.
لباس اعضای هیئت مدیره دارای مشخصات ذیل است:
مغزی طلائی در طرفین پارچه که از شانه چپ بطرف جلو آویخته شده (اپیتژ) و علامت کانون که روی آن در قسمت پائین ملیله دوزی شده باشد.
دوره کلا و روی (اپیتژ) لباس رئیس کانون ملیلهدوزی بشکل برگ و گل سرخ که طرفین آن دارای نوار ملیله دوزی بعرض 2 سانتیمتر است.
لباس نایب رئیس مطابق لباس رئیس است باستثناء ملیلهدوزی طرفین برگ سرخ.
علامت ممیزه لباس وکلائی که دارای درجه علمی لیسانس هستند عبارت از پوست سفیدی است به عرض شش سانتیمتر که در آخر (اپیتژ) در جلو و پست دوخته میشود اعضاء مؤسس کانون مرکزی میتوانند علامت کانون را در روی (اپیتژ) استعمال نمایند. برای استعمال علائم ممیزه مندرجه در این ماده باید قبلاً از طرف دفتر کل بازرسی و تشکیل وکلا تحصیل اجازه نمود.
فصل ششم ـ نظامنامه مربوطه به حقالوكاله و هزينه مسافرت (مواد 71 تا 80)
۱۰حقالوکاله امور حقوقی و میزان خسارتی که محکومله میتواند از محکومعلیه از این بابت مطالبه نماید مطابق تعرفه ذیل است:
- در دعاویکه میزان مدعا به آن تا پانصدریال است صدی ده از مدعابه
- در مواردی که مدعابه بیش از پانصدریال باشد برای تمام مراحل ابتدائی و استیناف و تمیز تا ده هزارریال
صدی نه از مدعابه
تا پنجاه هزارریال صدی هشت از مدعابه
تا دویست هزارریال صدی هفت از مدعابه
تا پانصدهزارریال صدی شش از مدعابه
از پانصدهزارریال به بالا صدی پنج.
- برای حقالوکاله دعاوی تقابل یا جلب ثالث و جواب ثالث نصف میزان تعرفه فوق است.
حقالوکاله مزبور نیسبت به هر یک از مراحل ابتدائی و یا استینافی و یا تمیزی بطریق ذیل معین خواهد شد:
برای مرحله ابتدائی صدی 50
برای مرحله استینافی صدی30
برای مرحله تمیزی صدی 20
در مواردی که حقالوکاله مربوط بدعوائی است که به یکی از طرق ذیل خاتمه یافته است بدین ترتیب تقسیم میشود:
- برای ابطال عرضحال ربع حقالوکاله مرحله بدوی وکیل مدعیالیه.
- برای سقوط دعوی در استیناف نصف حقالوکاله مرحله استینافی برای وکیل مستانف علیه.
- برای صدور حکم غیابی در هر مرحله نصف آنچه برای آن مرحله مقدور است.
- برای صدور قرار قبول مرور زمان نصف آنچه مطابق این فصل برای مرحله مقرر است که قراردادن آن مرحله صادر شده.
- برای سقوط حق اعتراض بثبت نصف آنچه مطابق این فصل برای محلهای مقرر است که قراردادن آن مرحله صادر شده است.
در صورت عزل وکیل از طرف موکل قبل از ختم مرحلهای و همچنین در امور حقوقی که مدعابه مالی نداشته و در امور جزائی مطلقا تعیین میزان حقالوکاله و خسارات تا2 هزارریال با محکمه صادرکننده حکم یا قرار است ولی در صورتیکه نظر محکمه بیش از مبلغ فوق باشد محکمه انتظامی وکلا در تعیین میزان حقالوکاله صلاحیت خواهد داشت. هرگاه نظر پارکه وکلا موافق با نظر محکمه انتظامی وکلا نباشد. حل اختلاف با وزیرعدلیه خواهد بود.
ماده74 مکرر(الحاقی 1325/12/27)- میزان حقالوکاله اموراجرایی دادگاهها و شعبات اجرای ثبت به ماخذ اصل محکوم به و مورد تعهد به قرار زیر میباشد و ممکنست به تناسب آنچه که اجرا میشود پرداخته شود:
- تا پانصدهزارریال از بهای مورد اجرا صدی پنج.
- تا یک میلیون ریال نسبت بمازاد از پانصدهزار ریال صدی سه و نیم.
- از یک میلیون ریال به بالا نسبت به مازاد از یک میلیون ریال صدی دو و نیم.
تبصره1(الحاقی 1325/12/27)- در موارد اجراییههای غیرمالی در صورت اختلاف طبق قسمت سوم ماده71 حقالوکاله به نظر دادگاه صلاحیتدار تعیین میشود.
تبصره2(الحاقی 1325/12/27)- در صورتی که عملیات اجرایی منتهی به نتیجه نشد مانند آنکه محکومعلیه یا متعهد معسریا ورشکسته گردید نیز در صورت اختلاف تعیین میزان حقالوکاله به نظر دادگاه است.
تبصره3(الحاقی 1325/12/27)- در هر مورد که در این آییننامه مرحله نخستین ذکر شده شامل دادسرای شهرستان و دادگاه بخش و امور مرجوعه به مامور صلح نیز خواهد بود.
هزینه مسافرت وکلا عدلیه و کارگشایان مطابـق تعرفه ذیل است:
- برای وکلا درجه اول کیلومتری یکریال و پنجاه دینار ـ و روزی 22ریال بعنوان فوقالعاده.
- برای وکلا درجه دوم کیلومتری یک ریال و 25 دینار باضافه هیجده ریال بعنوان فوقالعاده.
- برای وکلا درجه سوم کیلومتری (75 درینار) و روزی 14 ریال بعنوان فوقالعاده.
- برای کارگشایان کیلومتر50 دینار و روزی10 ریال بعنوان فوقالعاده.
وکلا عدلیه نباید ضمن قرارداد حقالوکاله هزینه محاکمه عدلیه را عهدهدار شوند ولی در عین حال میتوانند به موجب رسید جداگانه مبلغی از موکل یا نماینده او برای مخارج مزیور بطورعلیالحساب دریافت نمایند مشروط بر اینکه صورت مخارج را طبق این نظامنامه برای موکل بفرستد.
راجع به حقالوکالههای امور جزائی و دعاوی که میزان مدعابه معین نداشته و قبل از تاریخ اجراء این نظامنامه تصفیه نگردیده باشد باید مطابق این نظامنامه رفتار شود.
گرفتن هرگونه سند رسمی یا عادی از موکل بجای قرارداد حقالوکاله از قبیل سند ذمه یا شرطی و یا چک بوعده یا فته طلب و غیره اعم از اینکه گرفتن اسناد مزبور برای تمام یا قسمتی از حقالوکاله باشد و همچنین تنظیم قرارداد حقالوکاله بر طبق اوراقی سوای آنچه بموجب قانون وکالت و این نظامنامه مقرر میباشد ممنوع است و متخلف به مجازات انتظامی از درجه5 به بالامحکوم خواهد شد و هرگاه ثابت شود که این عمل بطور ساختگی و حیله انجام شده از قبیل آنکه سند در ظاهر بنام دیگری تنظیم و گرفته شده و در باطن مربوط به وکیل بوده اسـت متخلف محرومالوکاله خواهد شد.
انتقال قرارداده حقالوکاله به دیگری مادام که کار انجام و خاتمه نیافته اعم از اینکه انتقال گیرنده وکیل باشد یا نه بدون رضایت موکل ممنوع است و متخلف به مجازات انتظامی از درجه چهار به بالا محکوم خواهد شد.
شرکت در مدعابه برای وکلا عدلیه ممنوع است و متخلف به مجازات انتظامی از درجه4 به بالا محکوم خواهد شد و در صورتیکه ثابت شود این عمل بطورساختگی و حیله انجام یافته از قبیل آنکه شرکت در مدعابه بنام دیگری است و در باطن مربوط بخود وکیل میباشد مجازات وکیل متخلف از درجه5 به بالا خواهد بود.
فصل هفتم - نظامنامه قانون وکالت در تعقیب و محاکمه انتظامی وکلاء عدلیه (مواد 81 تا 112)
۳۲طرز رسیدگی به شکایات و تخلفات
ماده 81 (اصلاحی 1325/06/21)- همینکه شکایت یا گزارشی به دادسرای انتظامی وکلاء واصل شد برای هر شکایت یا گزارش پرونده مخصوصی تشکیل و به دستور کتبی دادستان انتظامی وکلاء (رئیس دفتر کل بازرسی و سازمان وکلاء) به یکی از بازرسان دادسرای انتظامی وکلاء برای بازرسی ارجاع میشود.
تبصره (الحاقی 1325/06/21)- لدیالاقتضاء ممکن است دادستان شخصاً قضیه را مورد بازرسی قرار دهد.
در صورتی که مندرجات شکایت نامه یا گزارشی کافی برای تعقیب نباشد از شاکی یا گزارش دهنده باید توضیح خواسته شود استیضاح ممکن است به یکی از طرق ذیل به عمل آید:
- استیضاح کتبی به وسیله نامه
- احضار شاکی و اخذ توضیحات و تنظیم صورتمجلس
- استیضاح به وسیله پارکه بدایت محل یا امین صلح
احضار وکیل به وسیله اوراق مخصوص به عمل میآید روز و ساعت حضور باید منجزا در اوراق مزبور قید شود در مورد فوری وکیل مورد تعقیب ممکن است به وسیله تلگراف احضار شود.
احضار شونده باید مطابق وقتی که تعیین شده در شعبه مربوط بازرسی حاضر شود در صورتی که نتواند حاضر شود عذر موجه خود را بدون تاخیر اطلاع دهد.
احضار وکیلی که خارج از مرکز اقامت دارد با موافقت رئیس دفتر کل بازرسی و تشیکلات وکلاء عدلیه به عمل میآید و پس از حضور وکیل بازرسی باید خارج از نوبت به عمل آید.
در صورتی که محل اقامت وکیل مشتکی عنه خارج از مرکز باشد عین یا رونوشت شکایت نامه از طرف رئیس دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء عدلیه به پارکه محل اقامت مشتکی عنه و در نقاطی که پارکه نیست بامین صلح ارجاع میشود در این صورت پارکه یا امین صلح وظائف بازرس را انجام می دهد.
در صورتی که به نظر مدعی العموم بازرسی و بازجوئی کامل نباشد میتواند تکمیل آن را از بازرس بخواهد و بازرس هم مکلف است طبق دستور او عمل نماید.
در قرار منع تعقیب و ادعانامه
ماده 88 - پس از اجرای بازرسی در موردی که نظر بازرس بر منع تعقیب و عقیده رئیس پارکه بر تعقیب باشد رئیس پارکه ادعانامه تنظیم و به محکمه میفرستد.
ماده 89 (اصلاحی 1325/06/21)- در صورتی که بازرس و مدعیالعموم متفقاً در مواردی که رئیس پارکه متصدی بازرسی شده خود منفرداً عقیده بر منع تعقیب داشته باشند پرونده با جلب نظر وزارت عدلیه بایگانی یا تعقیب میشود و هرگاه مدعیالعموم عقیده بر منع تعقیب و بازرس عقیده بر تعقیب داشته باشد حلاختلاف با وزارت عدلیه است. در هر دو صورت رئیس دفترکل بازرسی و تشکیلات وکلاء عدلیه باید عقیده رئیس پارکه و بازرس را به ضمیمه نظریه خود به وزارت عدلیه گزارش نماید.
رونوشت ادعانامه باید منتها در ظرف 3 روز از تاریخ وصول به محکمه برای وکیل مورد تعقیب فرستاده شود.
وکیل مورد تعقیب مکلف است در ظرف مدتی که در ماده 94 مقرر است جواب ادعانامه و دفاع خود را کتباً به انضمام دلائل و مدارکی که دارد به دبیرخانه محکمه تسلیم دارد.
در طرز ابلاغ و مواعد
ماده 92 - وکلاء عدلیه و کارگشایان باید محل سکونت خود را به پارکه انتظامی وکلاء اطلاع دهند و مادام که تغییر آن را اطلاع نداده اند کلیه ابلاغاتی که به آن محل بشود معتبر خواهد بود.
اوراق اخطار و احضار و رونوشت ادعانامه وا حکام و قرارهای انتظامی به وسیله پست سفارسی دو قبضه به محلی که وکیل به عنوان محل سکونت خود را معرفی نموده است ابلاغ میشود و در صورتی که نامه سفارشی را پستخانه به عنوان اینکه وکیل در آن محل یافت نشده یا اینکه اشخاص حاضر در آن محل از قبول نامه و امضا قبض امتناع کردهاند اعاده نماید پارکه انتظامی وکلاء مکلف است موضوع ابلاغ را در مجله رسمی منتشر نماید و هرگاه پس از مضی مدت مقرر در ماده 94 جوابی از وکیل واصل نشود ادعانامه یا حکم یا قرار یا اخطاری که به ترتیب فوق درج شده ابلاغ شده محسوب میشود.
تبصره 1 - در صورتی که وکیل مورد تعقیب در محل دفترکل بازرسی و تشیکلات وکلاء عدلیه حاضر باشد ممکن است اوراق اخطار و غیره حضوراً به او ابلاغ شود.
تبصره 2 - در صورت اقتضاء پارکه انتظامی وکلاء میتواند اوراق نامبرده را به وسیله پارکه یا امین صلح محل اقامت وکیل مورد تعقیب به او ابلاغ نماید.
مدت تسلیم جواب ادعانامه یا عرضحال تجدیدنظر ده روز است به طریق ذیل حساب میشود:
- در موردی که ابلاغ به شخص وکیل یا محل سکونت او بشود از تاریخ ابلاغ.
- در صورتی که ابلاغ به وسیله مجله رسمی به عمل آید از تاریخ انتشار مجله برای وکلاء مقیم مرکز و نسبت به وکلاء مقیم ولایات برای هر 36 کیلومتر یک روز اضافه.
- هرگاه ابلاغ به وسیله پست سفارشی به عمل آید از تاریخ وصول نامه برای وکلاء مقیم مرکز و نسبت به وکلاء ساکن ولایات برای هر 36 کیلومتر یک روز اضافه منظور خواهد شد.
در محاکمه بدوی و تجدیدنظر و مواعد آن
ماده 95 - به محض وصول جواب وکیل مورد تعقیب مدیر دبیرخانه موافق دستور محکمه تعیین جلسه خواهد کرد.
ماده96(اصلاحی 1325/06/21)- جلسه رسیدگی به دادستان وکلاء و شخص متهم در صورتی اعلام میگردد که دادگاه حضور طرفین یا یکی از آنها را برای توضیحات لازم شمارد.
ماده 97 (منسوخ 1325/06/21)- حضور شخص وکیل مورد تعقیب در موقع محاکمه منوط به نظر محکمه است.
اگر ضمن رسیدگی محکمه تحقیق امری را لازم بداند میتواند مستقیما یا به وسیله مدعیان عمومی یا بازرسان و یا هر یک از مستخدمین قضایی محل اقامت وکیل تحقیقات مقتضی را بنماید.
محکمه باید پس از ختم رسیدگی در ظرف 3 روز رای داده و حکم خود را به پارکه وکیل مورد تعقیب ابلاغ نماید.
هرگاه وکیل مشتکی عنه در ظرف مدت مقرر دفاعیات خود را نفرستد محکمه بر طبق اسناد موجوده رسیدگی کرده و حکم صادر می نما
در صورتی که وکیل مورد تعقیب از رویت حکم یا قرار استنکاف نماید پارکه مخیر است آن حکم یا قرار را به طریق مندرج در ماده 93 در مجله رسمی درج نماید و یا اینکه در مدت ده روز در دفترخانه محاکم محل اقامت وکیل الصاق کند. پس از مضی مدت مزبور و تصدیق مدیر دفترخانه حکم یا قرار ابلاغ شده محسوب میشود.
ماده102(اصلاحی 1325/06/21)- موعد تقاضای تجدیدنظر در هروز از تاریخ رویت (ابلاغ) حکم است مدت مسافت از قرار هر سی و شش کیلومتر یک روز بر مدت مزبور اضافه خواهد شد.
هرگاه عرضحال اعتراض یا تجدیدنظر دارای نواقصی از حیث ضمائم و مستندات باشد محکمه مکلف به اخطار رفع نواقص نیست و به عرضحال موجود رسیدگی می کند.
ماده 104 (منسوخ 1325/06/21)- رئیس دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء عدلیه باید شخصاً به سمت مدعی در محکمه تجدیدنظر حاضر شود.
رسیدگی محکمه تجدیدنظر مانند رسیدگی محکمه بدوی است.
تجدیدنظر نسبت به احکامی که محکمه عالی انتظامی قبل از تاریخ اجرای قانون وکالت مصوبه 25 بهمن 1315 صادر نموده به همان طریقی به عمل میآید که قبل از تاریخ مزبور مقرر و معمول بوده.
مقررات مختلفه
ماده 107 - رونوشت احکام قطعی به وسیله دبیرخانه محکمه به قسمت تشکیلات وکلاء عدلیه ارسال میشود که در پرونده سوابق وکیل مورد حکم بایگانی شود.
تعقیب وکیل از نظر تخلفات و سوء اخلاق مستلزم وصول شکایت یا گزارش نیست و همین که رئیس دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء عدلیه یا پارکه از وقوع تخلفی مطلع شدند میتوانند قضیه را تعقیب نمایند.
پارکه وکلاء در جریان امور محکمه نظارت دارد و هرگاه اختلالی مشاهده کند مکلف است به رئیس دفتر کل بازرسی و تشیکلات وکلاء عدلیه گزارش بدهد.
پارکه های ولایات و در نقاطی که پارکه نیست امناء صلح و مدیران دفترخانه های محاکم مکلفند تقاضای دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء عدلیه را در حدود وظائفی که به موجب قانون وکالت و نظامنامه های مربوطه عهده دار است انجام دهند.
محکمه بدوی انتظامی در موقع رسیدگی به صلاحیت عملی و علمی وکلاء مورد تعقیب میتواند قرار امتحان بدهد و این قرار در هیات ممتحنه که از طرف دفتر کل بازرسی و تشکیلات وکلاء عدلیه دعوت میشود اجراء میگردد.
اجرای احکام و قرارهای انتظامی از وظائف قسمت تشکیلات وکلاء عدلیه است.