استعلام : با توجه به اینکه در قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 رسیدگی به تمامی جرایم غیر عمدی ناشی از کار یا تصادفات رانندگی و جرایم عمدی تعزیری مستوجب مجازات درجه هفت و هشت در صلاحیت دادگاه صلح قرار گرفته است و با عنایت به دستورالعمل فوریت‌های قضایی و نحوه عملکرد واحدهای کشیک مصوب 4/10/1395 و از آنجا که تشکیلات جدید در این دادگاه‌ها موضوعیت ندارد، خواهشمند است در خصوص تشکیل یا عدم تشکیل واحدهای کشیک در دادگاه‌های صلح اعلام نظر فرمایید. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولاً، اصلاح دستورالعمل فوریت‌های قضایی و نحوه عملکرد واحد کشیک مصوب 4/10/1395، از حدود وظایف و اختیارات این اداره کل خارج است. ثانیاً، با توجه به اینکه مطابق تبصره یک ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 جرایم موضوع بندهای 9 و 10 ماده پیش‌گفته مستقیماً در دادگاه صلح رسیدگی می‌شود و از آن‌جا که اتخاذ تصمیم در موارد فوری از قبیل «تعیین تکلیف متهمان و محکومان تحت نظر و جلب‌شده در جرایم مذکور» ضرورت دارد و با عنایت به بند 2 ماده یک دستورالعمل فوریت‌های قضایی و نحوه عملکرد واحد کشیک مصوب 4/10/1395، تعیین قاضی کشیک برای رسیدگی به امور فوری خارج از وقت اداری و ایام تعطیل دادگاه صلح لازم است. ثالثاً،‌ از ماده 4 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 و ماده 20 آیین‌نامه اجرایی این قانون مصوب 16/3/1403 (مبنی بر ریاست و نظارت رئیس حوزه قضایی شهرستان بر دادگاه صلح) و ماده 15 قانون یادشده (مبنی بر امکان اتخاذ تصمیم در خصوص امور فوری و لحاظ ترتیباتی برای حفظ ادله جرم، جلوگیری از فرار متهم توسط مقام ارجاع پیش از ارجاع به شعبه و ثبت آن) و ماده 8 دستورالعمل فوریت‌های قضایی و نحوه عملکرد واحد کشیک مصوب 4/10/1395، چنین مستفاد است که در صورت عدم ایجاد واحد کشیک مربوط به دادگاه‌های صلح (به شرح مقرر در بند پیش‌گفته) و عدم دسـترسی به دادرس دادگاه ذی‌ربـط در وقت اداری و همـچنین در موارد و در حـدود مقرر در ماده قانون شورای حل اختلاف مصوب 1402، رئیس شعبه اول دادگاه صلح دستورات لازم را صادر می‌کند و در موارد عدم دسترسی،‌ رئیس دادگستری شهرستان (رئیس حوزه قضایی) در خصوص موارد و پروند‌ه‌های فوریت‌دار؛ از قبیل تعیین تکلیف متهمان و محکومان تحت نظر و جلب‌شده، تصمیم مقتضی اتخاذ می‌کند.