استعلام : 1 - چنانچه شاهد در مقام ادای شهادت نزد مقام قضایی مطالب کذبی را برای خلاصی دادن مجرم از محاکمه بیان نماید آیا رفتار ارتکابی از مصادیق ماده 554 قانون مجازات اسلامی مصوبه 1375 (کتاب تعزیرات) خواهد بود؟ 2- چنانچه شاهد در مقام ادای شهادت نزد مقام قضایی به همین منظور مطالبی را کتمان نموده و و بیان ننماید آیا مشمول ماده مزبور خواهد بود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : 1- هر یک از جرایم «تلاش برای خلاصی مجرم از محاکمه و محکومیت» موضوع ماده 554 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375 و ادای شهادت کذب نزد مقام قضایی موضوع ماده 650 قانون پیش‌گفته، دارای شرایط و ارکان خاص خود بوده و قانون‌گذار هر یک را به صورت خاص جرم‌انگاری کرده است؛ بنابراین بیان اظهار کذب نزد دادگاه (یا دادسرا با توجه به رأی وحدت رویه شماره 835 مورخ 28/6/1402) صرف‌نظر از آنکه برای خلاصی مجرم از محاکمه و محکومیت باشد یا خیر، مشمول ماده 650 می‌باشد. 2- رفتار «مساعدت کند» مذکور در ماده 554 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375 و مثال‌های مذکور برای مساعدت در این ماده (تهیه منزل، مخفی کردن ادله جرم یا ابزار ادله جعلی) و همچنین رفتار مذکور در ماده 650 همین قانون (شهادت دروغ بدهد)، همگی از نوع فعل می‌باشند؛ بنابراین و صرف‌نظر از حرمت شرعی چنین رفتاری که در آیه شریفه 283 از سوره مبارکه بقره (ولا تکتموا الشهاده و من یکتمها فانه اثم قلبه) گناه دل نامیده شده است، با عنایت به ضرورت تفسیر مضیق قوانین کیفری و اصل قانونی بودن جرم، «کتمان واقعیت به منظور خلاصی دادن مجرم» که نوعی ترک فعل محسوب می‌شود، جرم نبوده و بر اساس این مواد از قانون تعزیرات قابل مجازات نیست.