استعلام : 1- به موجب ماده 91 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 «تحقیقات مقدماتی به صورت محرمانه صورت می‌گیرد»، با توجه به حکم این ماده، آیا می‌توان اوراق پرونده را مصداق اوراق محرمانه، اطلاعات فرآیند، مراحل و جزئیات پرونده را مصداق اطلاعات محرمانه به شمار آورد؟ 2- در صورت مثبت بودن پاسخ سؤال فوق، نظر به اینکه ماده 3 قانون مجازات انتشار و افشای اسناد محرمانه و سری دولتی مصوب 1353 مقرر می‌دارد: «هر یک از کارکنان سازمان‌های مذکور در ماده یک یا اشخاص دیگر که اطلاعات و مذاکرات و تصمیمات سری و محرمانه دولتی را به نحوی از انحا به کسی که صلاحیت اطلاع بر آن را ندارد بدهد یا موجبات افشا یا انتشار آنها را فراهم نماید عمل مرتکب در حکم افشا و انتشار اسناد سری و محرمانه دولتی محسوب می‌شود» و با توجه به آنکه در زمان تصویب قانون مذکور تفکیک قوا به شکل فعلی حاکم نبوده و سیستم قضایی کشور نیز در قالب وزارت دادگستری انجام وظیفه می‌کرده است، قید دولتی در معنای عام خود و در معنای تمام ارکان حکومتی در متن این قانون به کار رفته است، آیا می‌توان اقدام به انتشار اوراق، اطلاعات، فرآیند و جزئیات پرونده قضایی در مرحله تحقیقات مقدماتی توسط افرادی که به مناسبت شغل و حرفه خود در جریان پرونده قرار نمی‌گیرند و سمتی در این خصوص ندارند؛ اما به نحوی از مفاد پرونده مطلع می‌شوند را مصداق ماده یادشده و در حکم افشا یا انتشار اسناد سری و محرمانه دولتی به شمار آورد؟ 3- در صورت منفی بودن پاسخ سؤال فوق، آیا اقدام مذکور توسط افراد یادشده بر اساس قوانین دیگری جرم‌انگاری شده است؟ 4- در خصوص اقدام به انتشار اطلاعات یا اوراق پرونده قضایی در مرحله تحقیقات مقدماتی توسط افرادی که به مناسبت شغل، حرفه و سمت خویش در جریان پرونده قرار می‌گیرند، با عنایت به ماده 648 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1379 که مقرر می‌دارد «...کلیه کسانی که به مناسبت شغل یا حرفه خود محرم اسرار می‌شوند هرگاه در غیر از موارد قانونی اسرار مردم را افشا کنند...» و با توجه به استفاده از لفظ «اسرار» در این ماده، آیا از حیث جرم ارتکابی توسط افراد یادشده تفاوتی بین انتشار اوراق پرونده و انتشار اطلاعات یا جزئیات پرونده است؟ آیا فعل این افراد نیز می‌تواند مشمول قانون مجازات انتشار و افشار اسناد محرمانه و سری دولتی مصوب 1353 قرار گیرد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : 1- به موجب ماده 91 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 «تحقیقات مقدماتی به صورت محرمانه صورت می‌گیرد» و منظور از تحقیقات مقدماتی نیز در ماده 90 همان قانون مجموعه اقداماتی اعلام شده است که از سوی بازپرس یا دیگر مقامات قضایی، برای حفظ آثار و علائم و جمع‌آوری ادله وقوع جرم، شناسایی، یافتن و جلوگیری از فرار یا مخفی شدن متهم انجام می‌شود؛ بنابراین، با توجه به قسمت اخیر ماده 91 قانون یادشده، آن دسته از اوراق و اطلاعات مربوط که افشای آنها موجب اخلال در روند تحقیقات و کشف حقیقت می‌شود، محرمانه محسوب و تمامی اشخاصی که در جریان تحقیقات مقدماتی حضور دارند، موظف به حفظ این اسرار هستند. در نتیجه، اوراق مربوط به اقدامات فوق، اوراق محرمانه تحقیقات مقدماتی محسوب شده و باید حفظ شود. 2، 3 و 4- با توجه به بند پیش‌گفته، وفق ماده 91 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 تمامی اشخاصی که در جریان تحقیقات مقدماتی حضور دارند، موظف به حفظ اسرار تحقیقات مقدماتی هستند و ضمانت اجرای آن و نقض محرمانه بودن تحقیقات هم به موجب قسمت اخیر این ماده، مجازات جرم افشای اسرار شغلی و حرفه‌ای است که موضوع ماده 648 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375 است. بر این اساس، مجازات مذکور منحصر به افرادی نیست که به مناسبت شغل یا حرفه خود در تحقیقات مقدماتی حضور دارند و به عنوان مثال شامل شاکی و متهم نیز می‌شود. شایسته ذکر است چنانچه یک یا چند برگ از اوراق تحقیقات مقدماتی، در زمره اسناد موضوع قانون مجازات انتشار و افشای اسناد محرمانه و سری دولتی مصوب 1353 و آیین‌نامه طرز نگاهداری اسناد سری و محرمانه دولتی و طبقه‌بندی و نحوه مشخص نمودن نوع اسناد و اطلاعات مصوب 1/1/1354 هیأت وزیران با اصلاحات بعدی باشد، تحویل، افشاء یا انتشار آنها با رعایت شرایط مقرر، مشمول مجازات موضوع این قانون نیز می‌باشد و از مصادیق تعدد معنوی است.