استعلام : 1- آیا قاچاق کالا در قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز صرفاً در معنای خاص آن یعنی وارد یا خارج کردن کالای ممنوع به کشور یا از کشور است یا می‌بایست با توسعه مفهوم آن با توجه به ذیل بند «الف» ماده یک قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز که بیان داشته «یا هر نقطه از کشور حتی محل عرضه آن در بازار داخلی کشف شود» به حامل یا نگهدارنده آن کالاها نیز عنوان اتهامی قاچاق تفهیم گردد؟ 2- چنانچه معنای توس…
تاریخ
1400/03/8
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در پرونده‌ای دختر بچه 4 ساله بر اثر ایراد صدمه بدنی غیر عمدی ناشی از بی‌احتیاطی در امر رانندگی مصدوم شده که یکی از صدمات وارد شده به ایشان ازاله بکارت می‌باشد که می‌بایست مهرالمثل آن مشخص گردد لذا خواهشمند است بیان نمایید که مرجع صالح جهت تعیین مهرالمثل مصدوم چه دادگاهی است؟ آیا بر اساس ماده 4 قانون حمایت خانواده در صلاحیت دادگاه خانواده می‌باشد یا دادگاه کیفری دو رسیدگی کننده به بزه ای…
تاریخ
1400/03/8
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
گرچه با توجه به مواد 336 و 337 قانون مدنی اصل اولی عدم قصد تبرع است؛ اما در جامعه کنونی ما ظهور عرفی بر آن است که زوجه به لحاظ روابط عاطفی و با نیت استحکام بخشیدن به آن به قصد اجرت‌المثل نسبت به انجام امور منزل اقدام نمی‌کند. با این حال احراز موضوع در هر مورد با دادگاه رسیدگی‌کننده است. 2ب) مبنای قانونی تعیین نحله بند «ب» تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 1371 مجمع تشخیص مص…
تاریخ
1400/03/8
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا رعایت مواد 2 و 3 قانون مدنی در خصوص مصوبات ناظر به افزایش جزای نقدی موضوع ماده 28 قانون مجازات اسلامی نیز لازم‌الرعایه است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با عنایت به ماده 28 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 (اصلاحی 1399) و تصویب‌نامه جلسه مورخ 8/11/1399 هیأت وزیران در خصوص ماده 28 قانون صدرالذکر و لحاظ تبصره ماده 30 آیین‌نامه داخلی دولت مصوب 1398 هیأت وزیران، تصویب‌نامه‌هایی…
تاریخ
1400/03/5
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- با توجه به قید هر نوع قرارداد در تبصره 1 ماده 95 قانون تشکیلات وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 با اصلاحات بعدی، آیا شهرداری‌ها مجاز به انعقاد قرارداد به‌کارگیری اعضای شوراهای اسلامی شهر در قالب قرارداد استخدام موقت، قرارداد کارگری یا دیگر عناوین قراردادها به منظور اشتغال عضو شورا در شهرداری هستند؟ 2- چنانچه مستخدم موقت شهرداری به عضویت شورای اسلامی شه…
تاریخ
1400/03/5
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : ماده 85 اصلاحی آیین‌نامه اجرایی قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1375 با اصلاحات و الحاقات بعدی، مقرر می‌دارد شورای انتظامی استان مرجع رسیدگی به شکایات و دعاوی اشخاص حقیقی و حقوقی در خصوص تخلفات حرفه‌ای انضباطی و انتظامی مهندسان و کاردان‌های فنی عضو نظام مهندسی استان و یا دارندگان پروانه اشتغال می‌باشد. برخی مهندسان عضو سازمان نظام مهندسی و یا دارندگان پروانه اشتغال که همزمان دارا…
تاریخ
1400/03/5
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در مورد بطلان مبایعه‌نامه موضوع ماده 348 قانون مدنی و یا موضوع بند 4 ذیل ماده 190 همان قانون، چنانچه در ستون عنوان دادخواست عبارت بطلان مبایعه‌نامه قید شود؛ اما در متن دادخواست شرح داده شود، آیا چنین دادخواستی برای استماع دعوی و ورود به ماهیت کافی نیست و باید قرار عدم استماع دعوا صادر شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : پرسش به نحو مطرح شده مبهم است چنانچه مقصود از استعلام، تع…
تاریخ
1400/03/3
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به استناد شرایط عمومی قرارداد پیمان بین دستگاه اجرایی و پیمانکار ساختمانی در خصوص اختلاف موضوع پیمان، شورای عالی فنی با اطلاع سازمان برنامه و بودجه به عنوان مرجع صالح فصل خصومت و داوری تعیین شده است. آیا دادگاه عمومی حقوقی دادگستری که صالح به رسیدگی ماهوی به دعوی نیست می‌تواند با صدور دستور موقت ضمانت‌‌نامه‌های بانکی پیمانکار بر عهده کارفرما را ضبط و توقیف کند؟ توضیح آن‌که اصل دعوی به م…
تاریخ
1400/03/1
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که خریدار دعوای الزام به تنظیم سند اقامه کرده است، چنانچه خوانده در مقام دفاع اظهار نماید بخشی از ثمن پرداخت نشده است، صدور حکم بر الزام فروشنده به تنظیم سند انتقال فقط در چارچوب قرارداد و شروط صریح، ضمنی و بنایی آن امکان‌پذیر است؛ بنابراین در این فرض دادگاه حکم بر محکومیت فروشنده به تنظیم سند انتقال به نام خریدار در قبال مابقی ثمن معامله صادر می‌کند و محکوم‌له این حکم فقط خریدار است که می‌تواند…
تاریخ
1400/03/1
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در لواط و تفخیذ با میت آیا حکم لواط و تفخیذ با شخص زنده جاری است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با توجه به قاعده فقهی «ان حرمه المیت کحرمه الحیّ» و با توجه به ماده 222 قانون مجازات اسلامی که حکم جماع با انسان مرده را همانند جماع با انسان زنده و زنا شمرده است؛ اطلاق مواد 233 و 235 این قانون شامل نزدیکی با انسان مرده نیز می‌شود و عناوین «لواط» و «تفخیذ» در این حالت نیز صادق است…
تاریخ
1400/03/1
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که خریدار دعوای الزام به تنظیم سند اقامه کرده است، چنانچه خوانده در مقام دفاع اظهار نماید بخشی از ثمن پرداخت نشده است، صدور حکم بر الزام فروشنده به تنظیم سند انتقال فقط در چارچوب قرارداد و شروط صریح، ضمنی و بنایی آن امکان‌پذیر است؛ بنابراین در این فرض دادگاه حکم بر محکومیت فروشنده به تنظیم سند انتقال به نام خریدار در قبال مابقی ثمن معامله صادر می‌کند و محکوم‌له این حکم فقط خریدار است که می‌تواند…
تاریخ
1400/03/1
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : ماده 131 آیین‌نامه نحوه اجرای احکام حدود، سلب حیات و ... مصوب 1398 تصریح دارد: «ضربات شلاق حدی محکومان زن از شانه تا پایین کمر و به صورت مساوی و غیر متمرکز در تمام نقاط مذکور نواخته می شود و...». از طرفی، وفق تبصره ماده 130 این آیین‌نامه: «چنانچه پزشکی قانونی اجرای شلاق حدی بر قسمتی از بدن محکوم را بلامانع بداند، بر اساس این نظر اقدام می‌شود و نوبت به ضغث نمی‌رسد». آیا منظور از واژه «بد…
تاریخ
1400/02/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که خواسته خواهان تحویل مبیع در صورت تعذر پرداخت قیمت یا مطالبه سهم‌الارث در صورت تعذر قیمت است، خواسته مردد نبوده و از شمول بند 9 ماده 84 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 خارج است.
تاریخ
1400/02/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه سن متهم بین پانزده تا هیجده سال باشد، طبق مفاد ماده 287 قانون آیین دادرسی کیفری اخذ تامین کفیل یا وثیقه از ایشان امکان‌پذیر است، لیکن با عنایت به این که حسب ماده‌واحده قانون رشد متعاملین افراد زیر سن هیجده سال دارای اهلیت نسبت به تعهدات مالی نمی‌باشند، با توجه به این‌که پذیرش قرار کفالت یا وثیقه متضمن نوعی تعهد مالی در مقابل ضامن یا وثیقه گذار است، آیا تفهیم قرار تامین صادره به ن…
تاریخ
1400/02/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه شخصی به قصد فرار از احصان به مسافرت رود و در آنجا مرتکب زنا شود، آیا این مسافرت موجب خروج از احصان می‌شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : بر اساس اطلاق ماده 227 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، صرف «مسافرت» فرد را از احصان خارج می‌کند و قصد و انگیزه مسافرت تأثیری در موضوع ندارد.
تاریخ
1400/02/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
شهادت شرعی نباشد، صرف ارائه شاهد عرفی و نظریه کارشناس که ارزش اثباتی آن‌ها به تشخیص مرجع رسیدگی‌کننده است، موجب پذیرش اعاده دادرسی نیست. بلکه همان‌گونه که در بند «ج» ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 تصریح شده است دلایل جدید در صورتی موجب اعاده دادرسی است که دلیل ارئه شده به تشخیص مرجع رسیدگی‌کننده موجب اثبات بی‌گناهی محکوم‌علیه یا عدم تقصیرشود.
تاریخ
1400/02/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : یکی از وظایف مهم شهرداری‌ها ایجاد خیابان و توسعه معابر در حدود قوانین موضوعه است؛ در همین راستا پرداخت بهای عادله اراضی بر عهده شهرداری است؛ اما اغلب شهرداری‌ها در پرداخت وجه نقد به مالکان با مشکل مواجه هستند و به همین منظور بهای املاک داخل طرح را با واگذاری زمین‌های متعلق به خود جبران می‌کنند. قوانین موجود نیز این اقدام را تجویز کرده است؛ اما برخی برداشت‌های متفاوت در این خصوص وجود دار…
تاریخ
1400/02/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : از آن جا که قانونگذار در قانون راجع به منع مداخله وزراء و نمایندگان مجلسین و کارمندان در معاملات دولتی و کشوری مصوب 1337 در مقام بیان امور مالی و مسائل مربوط به آن است و تمامی عناوین شغلی گروه‌ها و افراد مشمول قانون را به تفصیل بیان می کند و همچنین در این قانون معاملات رتبه‌بندی می‌شود و قانونگذار خود معاملات جزئی و خرد را از شمول موضوع قانون استثنا می‌کند؛ می‌توان نتیجه گرفت: بر طبق قا…
تاریخ
1400/02/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : شخص «الف» واحدهای ساختمانی احداث نشده در یک قطعه زمین را به صورت پیش‌فروش به افرادی می‌فروشد و در ادامه بدون ساخت و ساز، زمین را به صورت کامل به شخص ثالثی می‌فروشد. آیا شخص «الف» مرتکب بزه انتقال مال یا منافع مال غیر شده است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولاً، قرارداد پیش‌فروش ساختمان که بدون سند رسمی و به صورت عادی منعقد شده است، بر اساس ماده 10 قانون مدنی، معتبر و لازم‌ا…
تاریخ
1400/02/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، در جرایم متعدد قابل گذشت، اعم از مختلف یا غیر مختلف چنانچه پیش از صدور حکم قطعی در خصوص یکی از دو جرم قابل گذشت، با گذشت شاکی، قرار موقوفی تعقیب صادر شود، نسبت به جرم دیگر مقررات تعدد اعمال نمی‌شود و بر اساس مقررات جرم واحد تعیین کیفر می‌شود؛ ولی چنانچه بعد از صدور حکم قطعی یکی از شکات گذشت کند، تأثیری در مجازات تعیین‌شده که بر اساس مقررات تعدد صادر شده است ندارد
تاریخ
1400/02/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به پیوست تصویر بخشنامه 9000/15658/100 مورخ 13920/3/27 ریاست محترم وقت قوه قضاییه و نیز نامه شماره 99131425 مورخ 1399/10/30 مدیر سازمان اموال تملیکی استان هرمزگان ارسال می‌گردد لذا با توجه به این‌که در دادگستری استان‌ها ملاک عمل تشخیص واگذاری کالاهای موصوف که عمدتا متروکه و دارای صاحب هستند به سازمان اموال تملیکی یا ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) بخشنامه صدرالاشاره می‌باشد در صورتی که…
تاریخ
1400/02/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی