استعلام : قانونگذار به موجب ماده 598 از کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مصوب 1375 برای رفتارهای تصرف غیر قانونی و تضییع اموال و وجوه دولتی جرم‌انگاری نموده است مقنن رفتار مجرمانه تصرف غیر قانونی را صراحتا به همه کارکنان احصاء شده در صدر ماده تسری داده است با توجه به عدم اطلاق رفتار مجرمانه اخیرالذکر و تقیید آن به دولتی بودن و اینکه عموما وجوه دولتی در اختیار اعضای شورای بخش یا شورای اسل…
تاریخ
1399/11/04
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1-آیا دعاوی ثلاث مالی و دعوای ابطال رأی داور مالی محسوب می‌شود؟ در مورد دعوای ابطال رأی داور اچنانچه محکوم‌به وجه نقد باشد، آیا هزینه دادرسی بر مبنای محکوم به باید پرداخت شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : تمییز دعاوی مالی و غیر‌مالی از یکدیگر ممکن است با بررسی آثار و نتایج حاصله از آن صورت پذیرد. چنانچه نتیجه حاصله از دعوا آثار مالی داشته باشد، دعوای مطروحه مالی و در غیر این…
تاریخ
1399/11/04
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1-در صورتی که درخواست تأمین دلیل در دادخواست نوشته نشود، آیا دادگاه مکلف به پذیرش آن است یا به لحاظ اینکه در دادخواست نوشته نشده، باید قرار رد درخواست صادر شود؟ 2-آیا طرح درخواست تأمین دلیل ضمن دادخواست اصلی مسموع است؟ 3-آیا قرار رد درخواست تأمین دلیل قابل اعتراض است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : 1- با توجه به ماده 151 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدن…
تاریخ
1399/10/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در بررسی تقاضای شاکی مبنی بر اعمال ماده 278 قانون آیین دادرسی کیفری آیا تکلیف دادستان ارزیابی ادله و بررسی تأثیر این ادله در اثبات موضوع از لحاظ ماهوی است؛ یا صرفاً از لحاظ شکلی بررسی می‌کند و به صرف ارائه ادله جدید از سوی شاکی هر چند از لحاظ ماهوی تأثیری در اثبات ادعای شاکی نداشته باشد، مکلف به پذیرش تقاضا است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : مستنبط از ماده 278 قانون آیین دادر…
تاریخ
1399/10/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
2- نظر به اینکه قرار موقوفی تعقیب قراری شکلی است و اصولاً صدور آن بر رأی برائت مقدم است؛ بنابراین صرف نظر از احراز یا عدم احراز وقوع جرم، هر‌گاه رفتار ارتکابی که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است مشمول یکی از جهات صدور قرار موقوفی تعقیب در ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 یا دیگر مواد و قوانین شود، مقام قضایی قرار موقوفی تعقیب صادر می‌کند.
تاریخ
1399/10/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
فرضی حقوقی مطرح نشده است، در اجرای مواد 3 و 9 دستورالعمل نحوه استعلام حقوقی و پاسخ به آن در قوه قضاییه مصوب 19/9/1398 ریاست قوه قضاییه، پاسخ به این پرسش‌ها از وظایف این اداره کل خارج است. 4- در مورد طرح دعوا از سوی یکی از شرکای شرکت‌های خدماتی، به نحو اطلاق نمی‌توان این‌گونه شرکت‌ها و شاغلین در آن را مشمول عنوان شرکت اعمال (ابدان) و قراردادهای منعقده را باطل دانست؛ چراکه بر اساس ماهیت قراداد منع…
تاریخ
1399/10/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در صدور حکم تجمیعی موضوع ماده 510 قانون آیین دادرسی کیفری، چنانچه قاضی دادگاه کیفری دو که پرونده از سوی اجرای احکام کیفری به آن شعبه ارسال شده است، سابقاً در یکی از پرونده‌ها سمت دادیار داشته و قرار نهایی را صادر کرده است، آیا جایز به صدور حکم است یا این که از موارد رد دادرس محسوب می‌شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : مورد مطروحه از موارد « رد دادرس» نیست؛ زیرا مقررات ماده 51…
تاریخ
1399/10/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1-با توجه به مواد 192 و 359 قانون آیین دادرسی کیفری و اصل ترافعی بودن رسیدگی در محاکم کیفریُ چنانچه متهمی در شهر دیگر حضور داشته باشد و با ابلاغ وقت رسیدگی در جلسه دادگاه حاضر نشود آیا می‌شود به مرجع قضایی محل اقامت متهم جهت رسیدگی و یا تفهیم اتهام در جرایمی که مستقیما در دادگاه رسیدگی می‌شود نیابت داد ی؟ 2- چنانچه متهم به علت اتهام یا محکومیت دیگری در زندان شهر دیگر بازداشت باشد و از آ…
تاریخ
1399/10/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- آیا اجرای محکومیت‌های مالی کنسول‌گری‌ها و سفارت‌خانه‌های کشورهای بیگانه در کشور عراق ممکن است؟ 2- چنانچه میان جمهوری اسلامی ایران و کشور یادشده توافق‌نامه‌ی بین‌المللی وجود داشته باشد، آیا این امر مانع از توقف حساب‌های بانکی یا اموال متعلق به کنسول‌گری می‌شود؟ 3- مرجع میان استعلام در خصوص توافق‌نامه‌های منعقده ایران و دیگر کشورها کدام است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : 1-…
تاریخ
1399/10/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا بند «ج» ماده 24 قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم برخی از مقررات مالی دولت مصوب 1393/12/4 قلمرو شمول وزارتخانهها و مؤسسات دولتی مندرج در قانون نحوه پرداخت محکوم‌به دولت و عدم تأمین و توقیف اموال دولتی مصوب 1365 را به کلیه دستگاه‌های اجرایی مشمول ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 با اصلاحات بعدی تسری و گسترش داده است ؟ به عبارت دیگر آیا شرکت‌های دولتی و مؤسسات عمومی غیر د…
تاریخ
1399/10/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه واخوه مطابق ماده 406 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ظرف بیست روز بعد از ابلاغ واقعی از دادنامه غیابی صادره واخواهی کند؛ یعنی خارج از مهلت مقرر واخواهی کند، دادگاه چه تصمیمی اتخاذ می‌کند؟ چنانچه واخواه بعد از درخواست واخواهی، درخواست خود را مسترد کند، دادگاه خصوص چه تصمیمی اتخاذ می‌کند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : 1-چنانچه تقاضای واخواهی خارج از مهلت واخواهی و هم‌چ…
تاریخ
1399/10/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که موکل به موجب وکالتنامه رسمی اختیارات متعددی به وکیل اعطاء کرده است؛ در اجرای بند 3 ماده 51 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 طرح دعوای الزام وکیل به ارائه حساب مدت وکالت موضوع وکالتنامه تنظیمی به عنوان خواسته کفایت می‌کند و با توجه به اینکه موضوع وکالت در وکالتنامه استنادی قید شده است، ضرورتی به این نیست که خواهان در دادخواست تقدیمی یا تا جلسه اول دادرسی موارد…
تاریخ
1399/10/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- با توجه به مفاد قانون لغو ماده 90 قانون محاسبات عمومی مصوب 1363 کلیه وزارتخانهها و مؤسسات و شرکت‌های دولتی و نهادهای انقلاب اسلامی و بنیادها موظفند هر نوع عوارض متعلقه را به شهرداری‌ها پرداخت کنند. 2- تبصره 3 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 به صراحت قوانین و مقررات مربوط به اعطای تخفیف یا معافیت از پرداخت عوارض یا وجوه به شهرداری‌ها و دهیاری‌ها را ملغی کرده است و این…
تاریخ
1399/10/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در خصوص معاملات موسوم به معاملات فردایی و یا کاغذی طلا و جواهرات از جهت قانونی و شرعی اعلام نمایید: اولاً، آیا این‌گونه معاملات از نظر حقوقی صحیح است؟ ثانیاً، باتوجه به اینکه در این‌گونه معاملات هیچ‌گونه طلا و جواهری رد و بدل نمی‌شود، آیا اقدام فرد اعم از فرد صنفی و یا غیر صنفی مبنی بر دریافت وجوه از دیگری واجد وصف کیفری کلاهبرداری و یا تحصیل مال از طریق نامشروع است؟ نظریه مشورتی اداره…
تاریخ
1399/10/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 19- الف- آیا حق الله همان جنبه عمومی جرم است؟ ب- آیا در حق الله قضاوت غیابی جایز است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولاً، تعریف و تبیین اصطلاحات فقهی از وظایف این اداره کل خارج است. ثانیاً، منظور از جرایمی که «فقط جنبه حق‌الهی دارند» در ماده 406 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، آن دسته از جرایمی است که منشأ آن‌ها تجاوز به حدود و مقررات الهی است. ثالثاً، به استناد تبصره 3 م…
تاریخ
1399/10/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 3-اگر محکوم تجدید نظرخواهی نکرده و دادگاه تجدید نظر برائت متهم را احراز کند، آیا دادگاه تجدید نظر می‌تواند رأی صادره را نقض و رأی برائت صادر کند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با عنایت به صراحت حکم مقرر در بند «ب» ماده 455 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و لحاظ وحدت ملاک و الغاء خصوصیت از آن (از حیث عدم ضرورت درخواست تجدید نظرخواهی محکوم‌علیه)، حکم مذکور در بند «ب» ماده 455…
تاریخ
1399/10/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
در صورت عدم تسلیم محکوم‌علیه، دادگاه یا دادرس اجرای احکام مدنی بدون نیاز به درخواست مجدد محکوم‌له دستور استیفای محکوم‌به و هزینه‌های اجرایی از محل وثیقه را صادر خواهد کرد و در این خصوص تفاوتی بین وثیقه جهت مرخصی زندانی یا وثیقه در راستای تبصره 1 ماده 3 قانون یاد شده وجود ندارد. 2- الف- به صراحت ماده 55 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356، در مورد مالی که وثیقه بوده یا در مقابل طلبی توقیف شده باشد، م…
تاریخ
1399/10/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در رسیدگی به پرونده‌های اعسار چنانچه از اداره راهنمایی و رانندگی و یا اداره ثبت اسناد و املاک استعلام مشخص شود که خودرو و ملک به نام خواهان اعسار است؛ اما دارای سابقه توقیف از چند مرجع از جمله بابت دیون دیگر توقیف است، با عنایت به اینکه دیونی که خودرو یا ملک بابت آن توقیف است، به صورت غیر قطعی است و معلوم نیست که تکلیف رفع توقیف آن تا چه زمانی به طول می‌انجامد، و آیا بابت آن دیون محاسب…
تاریخ
1399/10/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
چنانچه بطلان بیع به نحوی از قبیل حکم قطعی دادگاه اثبات شده باشد، طرح دعوای اثبات بیع عملی لغو و بیهوده است و قابلیت استماع ندارد؛ اما اگر فساد بیع احراز نشده باشد، با عنایت به رأی وحدت رویه شماره 569 مورخ 10/10/1370 هیأت عمومی دیوان عالی کشور، دعوای اثبات بیع نسبت به املاک ثبت نشده قابل استماع است و در مورد املاک ثبت شده، این خواسته مغایر با مقررات مواد 22، 42 و 48 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1…
تاریخ
1399/10/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- منظور از «سایر مامورین رسمی» در ماده 1287 قانون مدنی چه افرادی است که اسناد تنظیمی توسط آن‌ها رسمی می‌باشد؟ 2- ضابطه تعیین اینکه فرد تنظیم کننده سند، مامور رسمی است، چه می‌باشد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : منظور از «مامورین رسمی» مذکور در ماده 1287 قانون مدنی، کارمندان دستگاه‌های اجرایی موضوع مواد 5، 7 و 124 قانون مدیریت خدمات کشوری هستند که در حدود صلاحیت خود و طبق مقر…
تاریخ
1399/10/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که به شخص ثالث (موضوع بند «ت» ماده یک قانون صدر‌الذکر) خسارت بدنی است و از شمول بند «پ» ماده 4 قانون صدر‌الذکر حارج است.. 2- با توجه به قیود مندرج در بند «پ» ماده 3 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی ار وسایل نقلیه مصوب 1395، فرض رانندگی مالک با وسیله نقلیه فاقد بیمه‌نامه و ایراد خسارت بدنی بر ثالث، از شمول این بند خروج موضوعی دارد و حسب مورد می‌تواند مشمول ضمانت اجرا…
تاریخ
1399/10/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
ستعلام : قسمت اخیر ماده 362 از قانون مجازات اسلامی بیان می‌دارد «... مگر مصالحه شامل فرض انجام ندادن تعهد نیز باشد» لذا چنانچه مصالحه و توافق بدون حق فسخ برای اولیای دم تنظیم شده باشد یا مقید به زمان خاصی نباشد آیا این امر توافق و مصالحه را داخل در این قسمت از ماده مذکور می‌نماید؟ توضیح اینکه منظور این است، چنانچه در قرارداد صلح میان اولیای دم با جانی شرطی قید نشده باشد که با آن فرض مصالحه باطل…
تاریخ
1399/10/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه در اجرای ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب 1394 محکوم‌علیه از ناحیه قاضی اجرای احکام مدنی به زندان معرفی شود به موجب ماده 16 دستورالعمل ساماندهی زندانیان و کاهش جمعیت کیفری ریاست محترم قوه قضاییه در صورت استحقاق، قاضی اجرای احکام کیفری به محکوم‌علیه مرخصی اعطا می کند: 1- منظور از قاضی اجرای احکام در دستورالعمل فوق‌الذکر، قاضی اجرای احکام مدنی است که حکم زیر نظر وی اجر…
تاریخ
1399/10/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : پرونده در دادسرا منتهی به قرار منع تعقیب شده و این قرار در دادگاه قطعیت یافته است. پس از آن مشخص می‌شود راجع به یکی از متهمان یا شکایت احدی از شکات اظهار نظر نشده است. آیا می‌بایست وفق ماده 381 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 عمل کرد یا این که رسیدگی مجدد و قرار جدید صادر شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : مقام قضایی مکلف است در مورد شکایت هر یک از شکات یا اتهام هر یک از م…
تاریخ
1399/10/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی