دادگاه از باب تسهیل و تسریع در رسیدگی به دعوای اعسار مدعی اعسار را مکلف به تعرفه شهود کرده است و این امر مانع از آن نیست تا به درخواست وی مبنی بر احضار شهود تعرفه شده ترتیب اثر دهد بنابراین تشخیص این که پذیرش درخواست مدعی مبنی بر احضار شهود باید مورد پذیرش قرار گیرد یا خیر بر عهده دادگاه و فرع بر آن است که با فرض حضور شهود در دادگاه و ادای شهادت، شهادت ایشان در اثبات مدعای خواهان اثر گذار باشد.
تاریخ
1399/07/01
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : همانگونه که مستحضرید دیوان محترم عالی‌کشور مطابق رای وحدت رویه‌ی 784 مورخ 1398/9/26 حق اعتراض برای ثالث به تصمیم مامورین اجرایی واحدهای ثبتی را در خصوص توقیف اموال و یا املاک مضاعف بر اراده‌ی اعلامی در ماده‌ی 169 آیین‌نامه اجرایی قانون مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا و طرز شکایت از عملیات اجرایی به محاکم عمومی را قایل گردیده است و متعاقب رجوع اشخاص بنا به معمول اقدام کننده توقیف عملیات اجر…
تاریخ
1399/07/01
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
1 و 3- چنانچه در مورد نحوه اجرای مقررات ماده 56 قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع مصوب 1346 با اصلاحات و الحاقات بعدی، مراجع صلاحیت‌داری که از طرف سازمان منابع طبیعی و سپس وزارت جهاد سازندگی و در حال حاضر از طرف وزارت جهاد کشاورزی تعیین شده‌اند، از طریق کمیسیون مربوط ملکی را جزء مستثنیات تشخیص دهند، در صورتی که ملک مزبور به علت توسعه شهر داخل محدوده و حریم شهر و شهرک شود، کمیسیون موضوع…
تاریخ
1399/06/31
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : منظور از مجازات «جایگزین مربوط» مذکور در تبصره الحاقی ماده 37 قانون مجازات اسلامی چیست؟ جایگزین حبس یا مواد مذکور در ماده 37 یا در مواردی قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : منظور از عبارت «مجازات جایگزین مربوط» در تبصره ماده 37 قانون مجازات اسلامی اصلاحی 1399، مجازات جایگزین حبس جرایمی است که مجازات قانونی آنها حداکثر سه م…
تاریخ
1399/06/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : طبق ماده 101 قانون اجرای احکام مدنی توقیف مال غیر منقول که سابقه ثبت ندارد به عنوان مال محکوم‌علیه وقتی جایز است که محکوم‌علیه در آن تصرف مالکانه داشته باشد و یا محکوم‌علیه به موجب حکم نهایی مالک شناخته شده باشد در بسیاری موارد محکوم‌علیه یا شخص ثالث برای رفع جلب از محکوم‌علیه اقدام به معرفی مال غیر منقول معمولا از نوع زمین زراعی در روستا می‌نمایند که هیچ‌گونه سابقه ثبتی ندارد؟ 1-آیا با…
تاریخ
1399/06/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
خواسته خسارت تأخیر - تأدیه (چک) توسط خواهان تقویم شده است دادگاه با توجه به شیوه محاسبه مبلغ خسارت تأخیر تأدیه وفق تبصره الحاقی به ماده 2 قانون صدور چک و ماده واحده قانون استفساریه تبصره موصوف مصوب 21/9/77 مجمع تشخیص مصلحت نظام از تاریخ صدور چک تا تاریخ تقدیم دادخواست خسارت تأخیر تأدیه را بر مبنای شاخص نرخ تورم اعلامی بانک مرکزی محاسبه نموده و بر اساس میزان خواسته حکم صادر می¬نماید. بدیهی است چنا…
تاریخ
1399/06/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
از موارد پرداخت دیه از بیت‌المال نیست و فتوایی نیز در مورد وجوب پرداخت دیه شهید از بیت‌المال در فقه امامیه و عامه ملاحظه نشد و اصولاً موضوع پرسش تخصصاً از حکم پرداخت دیه از بیت‌المال خارج است؛ زیرا شهادت به نحوی که در فقه اسلامی مطرح است، از موضوعات جهاد در راه خدا است و چون جهاد در هر دو قسم ابتدایی و دفاعی واجب کفایی است، برای مکلفی که ادای تکلیف می‌کند، فضایل جهاد در راه خدا قرار داده شده است…
تاریخ
1399/06/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، طلبکاری که طرف دعوا قرار گرفته است، خوانده در معنای خاص کلمه نمی‌باشد و لذا با عنایت به رأی وحدت رویه شماره 789 مورخ 3/4/1399 هیأت عمومی دیوان عالی کشور و ماده 537 قانون تجارت مصوب 1311، طلبکار حق اعتراض ظرف مدت یک ماه از تاریخ اعلان(آگهی) حکم ورشکستگی را دارد. 3- هر چند ماده 539 قانون تجارت مصوب 1311 مقرر می‌دارد «مهلت استیناف از حکم ورشکستگی ده روز از تاریخ ابلاغ است»؛ اما حکم یادشده در زمان…
تاریخ
1399/06/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا ضرب عمدی فاقد اثر و آسیب موضوع ماده 567 قانون مجازات اسلامی قابل گذشت است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با توجه به تصریح صدر ماده 104 قانون مجازات اسلامی اصلاحی 1399 در خصوص قابل گذشت بودن «جرایم تعزیری مندرج در کتاب دیات» جرم موضوع ماده 567 قانون فوق‌الذکر قابل گذشت است.
تاریخ
1399/06/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : بر اساس تبصره ماده 6 قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399 چنانچه در اجرای مقررات این ماده یا سایر مقرراتی که به موجب آن مجازات تخفیف می‌یابد حکم به حبس کمتراز نود و یک روز صادر شود، به مجازات جایگزین مربوط تبدیل می‌شود. حال سوال آن است که چنانچه دادگاه بدون لحاظ جهات تخفیف درصدد اعمال مجازات قانونی حبس کمتر از سه ماه و یک روز باشد مانند حداقل مجازات قانونی سرقت مسلحانه که سه ماه حبس م…
تاریخ
1399/06/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که تحویل مقادیری پیاز یا سیب‌زمینی مورد حکم قرار گرفته است، محکوم‌علیه مکلف به تأدیه همان مقادیر از اعیان موصوف به محکوم‌له است؛ مگر آن‌که وصول محکوم‌به از اموال محکوم‌علیه ممکن نباشد که در این صورت مستفاد از ملاک ماده 46 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356، دادگاه قیمت اموال مزبور را در صورت عدم تراضی، از طریق کارشناسی تعیین می‌کند. ثانیاً، چنانچه حکم بر اعسار یا تقسیط قیمت تعیین شده صادر شود، هرگا…
تاریخ
1399/06/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در صورتی که حداقل مجازات جرمی کمتر از نود و یک روز حبس و نظر دادگاه صدور حکم به حداقل مجازات باشد می‌توان مطابق تبصره ماده 6 قانون کاهش مجازات حبس اقدام نمود؟ 2- آیا پیش‌بینی تبدیل مجازات در ماده 6 قانون جدید باعث می‌شود تا واحد اجرای احکام پرونده‌ها را در جهت اصلاح حکم به دادگاه ارسال کند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : 1- اولاً، چنانچه حداکثر مجازات قانونی جرم بیش از نود و ی…
تاریخ
1399/06/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
چون یک رفتار مرتکب، موجب شکستگی استخوان نازک‌نی پا از دو نقطه جدا از هم شده است، با اجتماع سه شرط دیگر مذکور در ماده 543 این قانون، فقط دیه یک آسیب، ثابت می‌شود؛ والاّ باید دیه هر شکستگی جداگانه مورد حکم قرار گیرد. بدیهی است در صورتی که در اثر رفتارهای متعدد، آسیب‌های متعدد ایجاد شود (شکستگی استخوان نازک‌نی در فرض سؤال)، موضوع مشمول ماده 542 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 است. النهایه تطبیق عمل ار…
تاریخ
1399/06/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا فرایند تملک بر اساس ماده 4 لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت منوط به اجرای ماده 3 قانون یادشده است؟ ب: در فرض عدم مراجعه به مالک جهت توافق برای قیمت، آیا نهاد دولتی می‌تواند بدون اعلام به مالک از امتیاز مندرج در تبصره 2 ماده 4 قانون یادشده استفاده کند؟ ج: در صورت منفی بودن پاسخ ضمانت اجرای عدم رعایت آن مقررات چه خواهد بود؟ ن…
تاریخ
1399/06/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به اینکه قبل از صدور بخشنامه شماره 9000/67701/100 مورخ 1399/4/21 ریاست معظم قوه قضاییه دادگاه‌ها به قراردادهای بانک‌ها ترتیب اثر داده و بر خلاف مفاد بخشنامه حکم صادرنموده‌اند و تعداد قابل توجهی از این پرونده‌ها در حال اجرا بوده و خسارت تاخیر تادیه و جریمه متعلقه به مراتب بیشتر از اصل سود می‌باشد آیا این بخشنامه به گذشته نیز قابل تسری است یا نه./ع نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه…
تاریخ
1399/06/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به استحضار می‌رساند با عنایت به اینکه برابر با ماده 100 قانون شهرداری‌ها و تبصره‌های ذیل آن شهرداری‌ها می‌توانند نسبت به متوقف نمودن عملیات ساختمانی مالکینی که بدون اخذ پروانه ساختمانی و یا بر خلاف مفاد پروانه مبادرت به انجام آن می‌نمایند اقدام نماید که در برخی از موارد مالکین نسبت به اخذ پروانه ساختمانی اولیه اقدام و در مراحل بعدی بدون تمدید پروانه در مهلت‌های قانونی آن نسبت به ادامه ع…
تاریخ
1399/06/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در خصوص جرایم مندرج در بندهای ماده یک قانون کاهش که قانونگذار مجازات جدید برای برخی جرایم وضع کرده است آیا آنها نیز مشمول تبصره ماده 11 همین قانون شده و مثلا مجازات حبس درجه 6 برای جرم موضوع ماده 684 نصف می‌شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولاً، طبق بند «ث» ماده یک قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399، مجازات حبس جرم موضوع ماده 684 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375، حبس تعز…
تاریخ
1399/06/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به ماده 575 قانون آیین دادرسی کیفری و مواد 132 و 134 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح سوال‌های زیر مطرح است خواهشمند است این مرجع را ارشاد بفرمایید. 1-با توجه به نص ماده 575 قانون آیین دادرسی کیفری ضروری و زیان ناشی از جرم دادخواست باید به دادسرای نظامی تقدیم شود یا دادگاه نظامی؟ 2-منظور از خسارت در ماده 134 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح تنها خسارت مادی است یا خسارت معنوی و من…
تاریخ
1399/06/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که شخصی با داشتن محکومیت سابق مربوط به بند 5 ماده 5 مرتکب تکرار جرم همان بند (حمل 26 کیلوگرم تریاک) می‌شود با لحاظ مجازات مقرر در ذیل بند 5 ماده 5 و صدر ماده 45 الحاقی، مرتکب به حبس درجه یک تا سی سال و جزای نقدی درجه یک تا دو برابر حداقل آن محکوم می‌شود و در فرض دوم سؤال که شخصی با داشتن محکومیت سابق مربوطه به بند 6 ماده 5، مرتکب جرم موضوع بند 5 ماده 5 می‌شود از آن‌جا که سابقه محکومیت بند 6 ماده…
تاریخ
1399/06/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
همانگونه که در بند «ج» ماده 134 اصلاحی 1399 نیز آمده است، جرم مورد نظر، جرم فاقد حداقل تلقی می‌گردد. بنابراین دادگاه می‌تواند وی را مطابق قسمت آخر ماده 137 قانون پیش‌گفته به بیش از حداکثر مجازات تا یک چهارم آن محکوم کند.
تاریخ
1399/06/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : وفق ماده 65 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مرتکبان جرایم عمدی که حداکثر مجازات قانونی آنها سه ماه حبس است به جای حبس به مجازات جایگزین حبس محکوم می‌گردند وقتی که قاضی بخواهد در این موارد متهم را به جزای نقدی موضوع جایگزین حبس محکوم کند طبق بند «الف» ماده 86 ناظر بر بند «الف» ماده 83 از قانون فوق الذکر در خصوص چنین جرایمی جزای نقدی تا نه میلیون ریال می‌باشد. تعرفه خدمات قضایی سال 1399…
تاریخ
1399/06/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که قیمت عادله روز تعیین و به پرداخت آن حکم شده است، رأی صادره از اعتبار امر مختوم برخوردار است و اجرای احکام جز اجرای رأی قطعی اختیار و تکلیف دیگری ندارد.
تاریخ
1399/06/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : نظر به اینکه در ماده 14 دستورالعمل ساماندهی زمان و فرآیند کارشناسی رسمی دادگستری مورخ 1399/1/19 ریاست محترم قوه قضاییه اعسار از پرداخت حق‌الزحمه کارشناس تابع مقررات اعسار از هزینه دادرسی دانسته شده است که دلالت ظاهر ماده این است که در مقام اجرای تبصره‌های 2، 3 و 4 ماده 2 تعرفه دستمزد کارشناسان رسمی دادگستری مصوب 1398 ریاست محترم قوه قضاییه تشخیص مقام قضایی راجع به معسر بودن متقاضی کارش…
تاریخ
1399/06/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی