استعلام : نظر به اینکه جداول مربوط به تعرفه خدمات قضایی در قانون بودجه سال 1399 منتشرشده از ناحیه روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران همانند سال‌های 1397 و 1398 وجود ندارد، آیا باید کماکان بر اساس تعرفه‌های خدمات قضایی پیوست قانون بودجه سال 1396 مجازات جزای نقدی به عنوان جایگزین حبس تعیین شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : میزان «جزای نقدی» جایگزین مجازات حبس در جدول شماره 16 تعرفه‌های د…
تاریخ
1399/03/31
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در تعدادی از مواد مندرج در فصل پنجم قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 عبارت «جبران خسارت» قید شده است. آیا شرط و رکن مادی تحقق جرایم فوق ورود خسارت است و در صورت عدم ورود خسارت جرم واقع نمی‌شود؛ یا اینکه صرف ورود ضرر از هر نوع معنوی، اجتماعی و عمومی (اعتباری) نیز برای تحقق جرم کافی است و قید مذکور از جهت صدور حکم به جبران خسارات مادی وارده (به شرط ورود) بدون تقدیم دادخواست بوده است؟ آیا از…
تاریخ
1399/03/31
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که دادگاه حکم به پرداخت وجه نقد مهریه به نرخ روز (مبلغ دو میلیون ریال) پس از استهلاک بخشی دیگر مهریه (سکه) از قرار ماهی سه میلیون ریال تقسیط نموده است، تاریخ اجرای حکم (راجع به وجه نقد) ملاک محاسبه مهریه به نرخ روز است و نه تاریخ صدور حکم قطعی تقسیط.
تاریخ
1399/03/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که در مرحله اجرای دستور ضبط (فروش) مطابق مقررات اجرای احکام مدنی، وثیقه (ملک) موضوع دستور ضبط خریدار نداشته باشد با عنایت به مواد 131 و 132 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356، تملک مال مورد مزایده به قیمت ارزیابی‌شده معادل محکوم‌به جهت استیفای حقوق محکوم‌له (شاکی) منطبق با موازین قانونی است و در این خصوص تفاوتی در این نیست که «مزایده برای بار اول یا دوم» بوده یا وثیقه متعلق به «محکوم‌علیه یا ثالث»…
تاریخ
1399/03/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که در رأی قطعی صادره از سوی دادگاه (اعم از حکم و گواهی عدم امکان سازش) طلاق از نوع رجعی تعیین شده است، زوجه نمی‌تواند در مرحله اجرای صیغه طلاق و ثبت آن با بذل مهریه نوع طلاق را از رجعی به بائن از نوع خلع تبدیل کند. زیرا: اولاً، مستفاد از ماده 1145 قانون مدنی اصل بر رجعی بودن طلاق است و موارد طلاق بائن مورد تصریح مقنن قرار گرفته است که از آن جمله است طلاق خلع موضوع بند 3 این ماده قانونی که وفق ماد…
تاریخ
1399/03/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : نظر به اینکه بر اساس مصوبات و دستورالعمل‌های مربوطه مبنای محاسبه تعرفه‌ها و ارزش‌های معاملاتی تخلفاتی و جرایم ساخت و سازهای خلاف در کمیسیون‌های ماده صد شهرداری سال وقوع تخلف است آیا با همین استناد مبنای محاسبه عوارض شهرداری مترتب بر همین تخلفات نیز بر مبنای سال وقوع تخلف باید باشد یا اینکه مبنای محاسبه عوارض بر پایه نرخ روز پرداخت ضوابط و عوارض جاری روز می‌باشد؟ نظریه مشورتی اداره کل حق…
تاریخ
1399/03/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به بند «ب» ماده 115 قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1389 و با لحاظ مواد 3، 11، 15 و بند «پ» آن و مواد 19 و 65 قانون بیمه اجباری خسارات وارده شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395 و با توجه به رأی وحدت رویه شماره 781 مورخ 1398/6/26 هیأت عمومی دیوان عالی کشور، چنانچه بیمه نامه‌ای برای وسیله نقلیه‌ای پس از تصویب قانون…
تاریخ
1399/03/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : حسب بند 1 ماده 51 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 می‌بایستی سن خواهان در دادخواست قید گردد ولی تمامی دادخواست‌های تنظیمی در دفاتر خدمات الکترونیکی فاقد ستون قید سن خواهان می‌باشد از این لحاظ مورد ایراد و کیل خوانده قرار می‌گیرد و چون موضوع از موارد رفع نقص نمی‌باشد پاسخ چیست؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : مستفاد از بند 3 ماده¬84 قانون آیین د…
تاریخ
1399/03/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به استحضار می‌رساند بین قضات محترم در خصوص مواد 34 و 58 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 اختلاف نظر می‌باشد عده‌ای از قضات معتقدند ماده 34 از باب عمومی و اطلاق معترض حکم شفاهی و کتبی در خصوص ورود به منزل هم شده است و با این ماده مامورین می‌توانند به ادعای هماهنگی با قاضی و اخذ مجوز شفاهی به منازل مردم ورود کنند حتی در شب و راجع به ماده 58 که ارائه اصل دستور قضایی به ورود به منزل را الز…
تاریخ
1399/03/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که محکوم به پرداخت دیه جنایت عمدی فوت کرده است، قاضی اجرای احکام کیفری ضمن رفع اثر از قرار تأمین کیفری نسبت به وصول دیه مطابق ماده 435 قانون مجازات اسلامی اقدام می‌کند و حکم ماده 251 قانون آیین دادرسی کیفری نیز از موضوع سؤال خارج است.
تاریخ
1399/03/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، بازپرس یا دادرس دادگاه حسب مورد «قرار توقف تعقیب» یا «قرار توقف دادرسی» صادر می‌کنند. 2- اولاً، افاقه به معنای بازگشت مجنون به حالت تعادل روانی است به گونه¬ای که قادر به تشخیص اعمال و رفتار خود باشد و این مسأله یکی از امور موضوعی است که مقام قضایی باید آن را احراز کند. ثانیاً، تبصره 2 ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری و تبصره یک ماده 150 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، دارای دو قسمت است: در قسمت ن…
تاریخ
1399/03/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا امتیاز مقرر در ماده 23 قانون اصلاح قانون صدور چک مصوب 1397 برای دادخواهی از طریق صدور اجراییه یک امتیاز تجاری برای اسناد تجاری چک به شرط آن است که متقاضی دارنده رسمی گواهی عدم پرداخت باشدیا اینکه مطلق است و شامل هر دارنده از جمله منتقل‌الیه با سند عادی گواهی عدم پرداخت است و نمی‌توان این را امتیاز تجاری برای دارنده رسمی تلقی کرد و برای قضازادیی و تسهیل در دادخواهی شامل هر دو نوع دار…
تاریخ
1399/03/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : نظر به اینکه یکی از علل اطاله دادرسی و معوق شدن پرونده‌های بی‌شمار در مواردی است که دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی به صورت نسبی یا کلی مورد پذیرش دادگاه بدوی قرار می‌گیرد؛ اما ولیکن خوانده دعوی تجدیدنظرخواهی می‌کند. رویه برخی دادگاه‌ها بر این است که تا حصول نتیجه تجدیدنظرخواهی اعسار از شعب تجدیدنظر پرونده اصلی را معطل می‌گذارند؛ پرونده‌هایی که امروزه با تعلل دفاتر خدمات الکترونیک ق…
تاریخ
1399/03/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به استحضار می‌رساند در خصوص مداخله نماینده محکوم‌له در اجرای احکام صادره از شوراهای حل اختلاف موضوع اعطای نمایندگی از ناحیه محکوم‌له به اشخاص حقیقی غیر از وکلای دادگستری به منظور تعقیب و پیگیری عملیات اجرایی به‌رغم طرح موضوع در نشست‌های قضایی به سبب اختلاف نظر قضات تاکنون نتیجه و رویه واحدی حاصل نشده است؛ از آن جا که نمایندگی در واقع عنوانی است که بر مبنای آن یک شخص به انجام امور حقوقی…
تاریخ
1399/03/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به موجب بند 4 ماده 91 قانون آیین دادرسی مدنی، یکی از جهات رد دادرس این است که دادرس این است که سابقا در موضوع دعوی قامه شده اظهار نظر کرده باشد. آیا در صورتی که اظهار نظر سابق دادرس به صورت صدور قرار ابطال دادخواست به دلیل عدم حضور خواهان در جلسه دادرسی جهت اخذ توضیح و به استناد ماده 95 قانون مذکور بوده باشد، آیا موجب صدور قرار امتناع از دادرسی می‌باشد یا خیر؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوق…
تاریخ
1399/03/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
در صورتی رأی قطعی و غیرقابل تجدیدنظر محسوب می‌شود که خوانده نزد دادگاه به مدیونیت خود اقرار قاطع کرده باشد و حکم دادگاه مستند به این اقرار صادره شده باشد و صرف درخواست اعطای مهلت اقرار قاطع محسوب نمی‌شود. 4- اولاً، چنانچه دادگاه وفق مواد 277 و 652 قانون مدنی به مدیون اعطای مهلت کند، با قطعیت رأی دادگاه و صرفاً در مهلت تعیین شده، خسارت تأخیر تأدیه تعلق نمی‌گیرد؛ زیرا تعلق این خسارت وفق ماده 522 قا…
تاریخ
1399/03/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1-صادرکننده چک وجه چک را در سال 1394 با طرح دعوی حقوقی مطالبه و حکم بر محکومیت صادرکننده به پرداخت وجه چک صادر شده است. سپس در سال 1397 صادرکننده چک علیه دارنده شکایت کیفری دایر بر ربا طرح کرده و دادگاه نیز دارنده (محکوم‌له پرونده حقوقی را) به جرم دریافت ربا محکوم کرده است. پس از قطعیت حکم کیفری، صادرکننده چک (محکوم علیه دعوی حقوقی) به استناد حکم کیفری مذکور دادخواست اعاده دادرسی نسبت ب…
تاریخ
1399/03/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : همان‌گونه که مستحضرید اموری که مطابق قانون در صلاحیت هیأت عمومی دیوان عدالت اداری قرار دارد، ابتدا به منظور ارائه نظریه‌های مشورتی به هیأت‌های تخصصی دیوان ارجاع می‌شود در صورتی که نظر اکثریت اعضاء هیأت تخصصی مبنی بر قبول شکایت باشد؛ پرونده به همراه نظریه هیأت تخصصی جهت اتخاذ تصمیمبر به هیأت عمومی و در صورتی‌که نظر سه‌چهارم اعضاء هیأت تخصصی بر رد شکایت باشد رأی به رد شکایت صادر می‌شود که…
تاریخ
1399/03/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : قانون «نحوه مجازات اشخاصی که در امور سمعی و بصری فعالیت‌های غیر مجاز می نماید» مصوب 1386 صرفا در خصوص لوح‌های سمعی و بصری مانند فیلم و نوار صوتی یا الکترونیکی حاکمیت دارد و در زمان تصویب این قانون بازی‌های رایانه ای به شکل حاضر برای دستگاه‌هایPS4 و «پلی‌استیشن» و «ایکس‌باکس» و نظایر آن وجود خارجی نداشته است با توجه به اصول«قانونی بودن جرم و مجازات» و تفسیر مضیق قوانین جزایی و«تفسیر به ن…
تاریخ
1399/03/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به ماده 130 قانون مجازات اسلامی و ماده 4 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبردار مصوب 1367: 1- آیا لازم است که سردسته گروه مجرمانه در فعل مادی بزه ارتشاء یا اختلاس و یا کلاهبرداری مشارکت داشته باشد؛ یا این که لازمه تحقق سردستگی، مشارکت نداشتن در فعل مادی بزه است؟ 2- آیا لازمه تحقق بزه ارتشاء یا اختلاس و یا کلاهبرداری شبکه‌ای وجود سردسته است یا این که ممکن است عده ا…
تاریخ
1399/03/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به اینکه تغییر کاربری ساخت و ساز و تغییر نوعیت اراضی جنگلی جلگه‌ای موسوم به ده هکتاری برابر قوانین خاص این‌گونه اراضی ممنوع بوده که متاسفانه در تعدادی از اراضی جنگلی جلگه‌ای شمال این مهم رعایت نشده است و مالکان سند مالکیت دریافت کرده‌اند و اداره منابع طبیعی و آبخیزداری نیز طی مکاتبات متعدد از اداره ثبت اسناد و املاک مربوط اصلاح سند و اعاده به وضع سابق را درخواست نموده است؛ از س…
تاریخ
1399/03/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که شاکی قبلا در مورد تصرف عدوانی یا ممانعت از حق شکایت کرده و پرونده منتهی به اتخاذ تصمیم مقتضی شده است؛ شکایت مجدد شاکی با همان کیفیت و وضعیت و شرایط و دلایل قبل، موجب به جریان افتادن دوباره تعقیب کیفری نبوده و از موانع تعقیب دعوای عمومی به لحاظ امر مختومه به شمار می‌آید.
تاریخ
1399/03/13
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که شخصی با داشتن سابقه محکومیت قطعی حبس بیش از پانزده سال، پس از لازم‌الاجرا شدن ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 12/7/1396 مرتکب حمل هشتاد گرم هروئین یا نگهداری دویست کیلوگرم تریاک شده است، با عنایت به صدر ماده 45 الحاقی و بند «پ» ماده واحده موصوف (در هر دو فرض سؤال) مرتکب مشمول مجازات اعدام است.
تاریخ
1399/03/13
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی