اولا، اظهارنامه ثبتی متفاوت از اظهارنامه موضوع ماده 156 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 است؛ ثانیا، هدف مقنن از ذیل ماده 156 قانون مذکور که مقرر نموده است «اظهارنامه توسط اداره ثبت اسناد و املاک کشور و یا دفاتر دادگاه‌ها ابلاغ میشود»، سهولت دسترسی مردم برای امر ابلاغ اظهارنامه بوده است، به ویژه در زمان وضع این قانون (که عیناً در قانون آیین دادرسی مدنی 1318 آ…
تاریخ
1398/05/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
در صورتی که ملکی قبلاً به موجب برگ تشخیص صادره از سازمان جنگلها و مراتع و آبخیزداری، ملی اعلام شود و سپس در اجرای ماده 10 قانون زمین شهری مصوب 1366 و ماده 20 آیین‌نامه اجرایی این قانون مصوب 1371 به لحاظ قرار گرفتن این ملک در حریم و محدوده شهر، در اختیار وزارت راه و شهرسازی و از طریق این وزارتخانه در اختیار سازمان ملی زمین و مسکن قرار گیرد، چنانچه با اعتراض ذینفع به برگ تشخیص و سند مالکیت صادر…
تاریخ
1398/05/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
با توجه به ماده اول اساسنامه جهاد دانشگاهی مصوب جلسات 262 و 263 مورخ 7 و 14/8/1370 شورای عالی انقلاب فرهنگی و بند 15 ماده واحده قانون فهرست نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی مصوب 1373 با الحاقات بعدی «جهاد دانشگاهی از مصادیق نهادهای موضوع بند «د» ماده واحده قانون اصلاح ماده 8 لایحه استقلال کانون وکلای دادگستری مصوب 15/4/1373 محسوب میگردد. بنابراین کارکنان آن نهاد با دارا بودن شرایط مندرج در بند «د»…
تاریخ
1398/05/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
طبق ماده 308 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، رسیدگی به کلیه اتهامات مقامات مذکور در این ماده، در صلاحیت دادگاههای کیفری مرکز استان محل وقوع جرم است. بنابراین در فرض سوال که جرم در حوزه قضایی بخش واقع شده است؛ بر اساس مواد 22، 26 و 308 قانون آیین دادرسی کیفری، رییس یا دادرس دادگاه بخش حسب مورد، قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادسرا یا دادگاههای مرکز استان محل وقوع جرم صادر میکند. « ضمناً پرسش دي…
تاریخ
1398/05/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
حکم مقرر در بند الف ماده 450 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 که ضابطهای برای نظاممند شدن دادرسی است و عدم رعایت آن نقض مقررات محسوب میشود، مانع از آن نیست تا چنانچه متعاقب صدور دستور تعیین وقت و نیز برگزاری جلسه رسیدگی، دادگاه تجدیدنظر تحقیقات را ناقص تشخیص دهد، با صدور قرار رفع نقص، پرونده را به دادسرا یا دادگاه صادرکننده رای اعاده یا خود مبادرت به انجام تحقیقات نماید. دستور تعیین وقت نیز ه…
تاریخ
1398/05/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
اولا، در صورتي كه وصول اجرت المثل ايام تصرف مطرح و موضوع خواسته خواهان باشد، دادگاه براي تعيين ميزان آن، نظريه كارشناس رسمی دادگستری را جلب مي‌كند و كارشناس نيز ميزان اجرت‌المثل را براي هر سال از ايام تصرف خوانده بر اساس قیمت زمان تصرف تعيين و اعلام مي‌كند كه مجموع آنها مورد حكم قرار خواهد گرفت؛ ثانیا، با توجه به شرایط مقرر در ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصو…
تاریخ
1398/05/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
1-حکم موضوع تبصره 2 ماده 119 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 که استماع اقرار متهم یا شهادت شاهد توسط قاضی صادرکننده رأی را در مواردی که این ادله مستند رأی دادگاه است الزامی دانسته، مربوط به دادگاه بدوی است و دادگاه تجدید نظر تنها در صورتی مکلف به استماع گواهی شهود است که احراز نماید شهادت شهود در مرحله بدوی به نحو صحیح و قانونی استماع نشده است. عبارت «کسب اطلاع از شهود و مطلعان در صورت لزوم» م…
تاریخ
1398/05/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
1- با توجه به مقررات قانون تشكيلات و اختيارات سازمان حج و اوقاف و امور خيريه مصوب 1363 با الحاقات بعدي، در حال حاضر سازمان مذکور عهدهدار وظايف حاكم شرعي است و به تجويز ماده 5 همين قانون ميتواند براي انجام وظايف خود شخص يا هيأتي از اشخاص متدين و معروف به امانت را به عنوان امين يا هيأت امنا تعيين نمايد. در عمل نيز معمولاً قبول و قبض وقف در موقوفات عام فاقد متولي يا مجهولالتوليه، از سوي رئيس ا…
تاریخ
1398/05/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که زوجه چهار بار بهارتکاب زنا اقرار نموده و قراین و امارات موجود نیز منطبق بر اقرار وی است، اعلام گذشت شوهر نسبت به شکایت خود دائر بر تحقق زنای محصنه مانع از صدور حکم مقتضی از سوی دادگاه بر اساس دلایل موجود نیست. 1-د- با توجه به آن چه در بند «1-ج» آمد، پاسخ به این سؤال منتفی است. 2- پاسخ این سؤال همان است که در بند «1-الف» آمد. 3- منظور از عبارت «جرم در مرئی و منظر عام واقع شده» مذکور در ماده 102…
تاریخ
1398/05/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
مستنبط از مفاد استعلام این است که در خصوص آن قسمت از زمین‌هایی که پیش از انقلاب اسلامی و تاکنون به عنوان جاده در تصرف وزارت راه و ترابری یا شرکت‌های مادر تخصصی ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور بوده و مطابق اصل 49 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران توسط دادگاههای انقلاب حکم به مصادره این املاک به نفع ستاد اجرایی فرمان حضرت امام (ره) و یا بنیاد مستضعفان و جانبازان صادر شده است، آیا دو مرجع اخیر…
تاریخ
1398/05/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
اصولاً برخورداری محکومین از عفو موضوع ماده 96 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در هر مورد تابع شرایطی است که در دستورالعمل یا بخشنامه مربوطه تعیین و تصریح شده است و با ملاحظه بخشنامه و تاریخ آن و شرایط مقرر در بخشنامه، موارد مستثنی از عفو نیز مشخص می گردد؛ تطبیق وضعیت محکوم با شرایط مندرج در بخشنامه (یا دستورالعمل) در هر مورد به عهده قاضی اجرای احکام است و مواردی که به نظر قاضی اجرای احکام، بخشنامه…
تاریخ
1398/05/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
در تعدد جرایم ممنوعیتی برای تعلیق اجرای مجازات با وجود شرایط مقرر در قانون وجود ندارد و در فرض سوال که شخصی مرتکب دو فقره جرم شده و پیش از ارتکاب این دو جرم نیز محکومیت تعلیقی نداشته است، هر دو مجازات او قابل تعلیق می باشد و صدور حکم از دو دادگاه مختلف که به لحاظ صلاحیت ذاتی صورت گرفته (دادگاه کیفری دو و دادگاه انقلاب) نافی حقوق مرتکب در برخورداری از تعلیق هر دو مجازات نیست؛ هم چنان که اگر رسیدگی…
تاریخ
1398/05/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
مستنبط از بندهای 4، 5 و 6 ماده 5 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1376 این است که برای اعمال مقررات تشدید مجازات در اثر تکرار نسبت به مرتکبان جرایم موضوع بندهای موصوف، انطباق جرم مذکور در هر بند با محکومیت سابق مربوط به همان بند از حیث مقدار مواد مخدر لازم است و ملاک رای وحدت رویه شماره 776 مورخ 10/2/1398 دیوان عالی کشور (در تفسیر مقررات ناظر به تکرار در جرایم مربوط به مواد مخدر) در همی…
تاریخ
1398/05/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
1 و 2- اولاً؛ با لحاظ مواد 13 و 22 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394 و ماده 529 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت محکومبه (دیه و رد مال) و تقسیط جزای نقدی در صلاحیت دادگاه نخستینی است که حکم زیر نظر آن اجرا میشود. ثانیاً: با توجه به مواد 3 و 22 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394 و مواد 529 ، 533 و 537 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و نیز مل…
تاریخ
1398/05/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
در تبصره ماده 20 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 اصطلاح «نهاد حاکمیتی» که در استعلام ذکر شده به کار نرفته است و برابر تبصره مذکور، مجازات موضوع این ماده در مورد اشخاص حقوقی دولتی و یا عمومی غیر دولتی در مواردی که اعمال حاکمیت می کنند، اعمال نمی شود. بنابراین «موارد اعمال حاکمیت» مشمول این تبصره است. تعریف« امور حاکمیتی» در ماده 8 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386، و مصادیق آن نیز به نحو تمثیلی در…
تاریخ
1398/05/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
با عنایت به این که مقنن در ماده واحده الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 12/7/1396 راجع به مرتکبان جرایمی که در این قانون دارای مجازات اعدام یا حبس ابد هستند، در صورت عدم احراز شرایط مذکور در این ماده مجازات خفیف تری تعیین کرده و در حقیقت مجازات قانونی را تبدیل نموده است؛ و با توجه به این که مستفاد از مواد مختلف قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 از جمله مواد 168 و 195 این قانون، تشخیص توجه…
تاریخ
1398/05/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
- در فرض مطروحه که یکی از مالکان مشاعی به تشخیص موات بودن ملک مشاعی توسط کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری مصوب 1366اعتراض نموده است، از آن جا که رأی دادگاه مبنی بر ابطال نظریه کمیسیون موضوع این ماده و تعیین نوعیت زمین راجع به ملک مشاع است و مالک مشاعی در جزء جزء کل زمین به نسبت سهم خود مالک است، این رأی برای دیگر مالکان مشاعی قابل استناد و بهره‌برداری خواهد بود و طرح مجدد دعوای ابطال نظریه مذکور گ…
تاریخ
1398/05/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
چنانچه دادگاه احراز کند زوجه به تجدید فراش زوج رضایت داده است و متعاقب این رضایت زوج ازدواج مجدد کرده است، زوجه موجبی قانونی برای طلاق به استناد تحقق ازدواج دوم ندارد. شایسته ذکر است این امر نافی آن نیست که زوجه به استناد جهت دیگری از جمله عسر و حرج تقاضای طلاق نماید. بنا به مراتب یاد شده، پرسشهای مطرح شده که مبتنی بر اعتبار قسمت فوقالاشعار از ماده 17 قانون حمایت خانواده مصوب 1353 میباشد، منت…
تاریخ
1398/05/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
مطابق مواد 5، 12، 19، 25 و 26 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 و ماده 8 قانون آیین دادرسی دادگاه¬های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 و قسمت اخیر ماده 34 اصلاحی 25/1/1395 آیین نامه قانون تشکیل دادگاه¬های عمومی و انقلاب، اجرای احکام مدنی تحت نظر دادگاه صادرکننده رأی بدوی یا اجراییه صورت می¬¬پذیرد؛ بنابر¬این، علی¬الاصول رئیس حوزه قضایی یا معاون قضایی وی یا قضات دیگر، سمتی در این خصوص (اجرای آر…
تاریخ
1398/05/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
بر اساس ماده 528 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در موارد برخورد دو وسیله نقلیه زمینی، آبی یا هوایی، هرگاه راننده یا سرنشینان آنها کشته شوند یا آسیب ببینند، در صورت انتساب برخورد به هر دو راننده، صرف نظر از میزان تقصیر، هر یک مسئول نصف دیه راننده مقابل و سرنشینان هر دو وسیله نقلیه میباشد و رأی وحدت رویه شماره 717-6/12/1390 نیز مؤید این نظر است. ماده 527 که ناظر به برخورد بی‌واسطه دو نفر با یکدیگر…
تاریخ
1398/05/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
مجازات تکمیلی همان‌گونه که از عنوان آن پیداست، مجازاتی است که به منظور تحقق اهداف اصلاحی مجازات‌ها و بعضاً صیانت از جامعه، در تکمیل و تتمیم مجازات اصلی (اعم از تعزیر یا قصاص و یا حد) توسط دادگاه تعیین میشود. بنابراین مجازات تکمیلی وابسته به مجازات اصلی است و با سقوط مجازات اصلی به نحو کلّی، جز در مواردی نظیر تبصره 2 ماده 114 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 (در زنا و لواط) که حکم خاص مقرر شده است،…
تاریخ
1398/05/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
اولا؛ با توجه به این‌که با بررسی به عمل آمده، «آیین رسیدگی دادسراها و هیأت‌های انتظامی سازمان نظام پزشکی» که در استعلام به آن اشاره شده، رسماً منتشر نشده است، این اداره کل از اظهار نظر بر مبنای آن معذور است. ثانیا؛ ماده 40 «قانون نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1383» برای رییس کل سازمان مذکور اختیاری را پیش‌بینی کرده است و اعتراض شخص ذینفع نزد مقام یادشده و یا انصراف وی فی‌نفسه تأثیری در اعم…
تاریخ
1398/05/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
چنان¬چه دادگاه احراز کند زوجه به تجدید فراش زوج رضایت داده است و متعاقب این رضایت زوج ازدواج مجدد کرده است، زوجه موجبی قانونی برای طلاق به استناد تحقق ازدواج دوم ندارد. شایسته ذکر است این امر نافی آن نیست که زوجه به استناد جهت دیگری از جمله عسر و حرج تقاضای طلاق نماید.
تاریخ
1398/05/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
با توجه به اطلاق مواد 46 و 48 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ناظر به مواد 40 و 41 قانون موصوف، اخذ تعهد از مرتکب به شرح مقرر در بندهای «الف» و «ب» ماده 41 قانون مذکور، برای صدور قرار تعلیق اجرای مجارات نیز ضروری است؛ بنابراین صدور قرار مذکور به صورت غیابی مقدور نیست
تاریخ
1398/05/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1398 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی