استعلام : با عنایت به اینکه در تبصره ماده 19 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 بیان شده «در صورتی که حکم به پرداخت قیمت مال صادر شود. قیمت زمان اجرای حکم ملاک است»، در مواردی که دستگاه‌های دولتی بدون رعایت تشریفات قانونی اقدام به تصرف و تملک ملک کرده و مالک بهای ملک را مطالبه میکند و دادگاه در جهت تعیین قیمت روز موضوع را به کارشناسی ارجاع می‌دهد و پس از مشخص شدن قیمت توسط کارشناس دادگاه، مبادرت…
تاریخ
1401/06/12
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
اجرت‌المثل ایام زوجیت از سوی زوجه، به سبب استیفای از عمل غیر و بر اساس تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی قابل مطالبه است. ثانیاً، از آن‌جایی که زوجه با هدف تداوم زندگی مشترک و استحکام بخشیدن به آن، امور منزل را انجام می‌دهد، سکوت وی در خصوص اجرت‌المثل در زمان انجام این کار را نمی‌توان حمل بر قصد تبرع وی تلقی کرد. ثالثاً، قانونگذار در تبصره ماده 336 قانون مدنی (الحاقی 23/10/1385) در مقام تغییر…
تاریخ
1401/06/12
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- آیا درخواست صدور قرار تأمین خواسته به طرفیت دهیاری قابل استماع است؟ در فرض صدور این قرار، آیا در مرحله اجرا می‌توان اموال این نهاد را توقیف کرد؟ 2- آیا درخواست صدور قرار تأمین خواسته به طرفیت ادارات دولتی قابل استماع است؟ در فرض صدور قرار، آیا منع توقیف اموال دولتی مانع اجرای قرار تأمین خواسته است؟ چه راهکاری برای اجرای این قرار وجود دارد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : 1-…
تاریخ
1401/06/12
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
با توجه به مراتب مذکور در بند فوق، نیازی به طرح دعاوی متعدد اعسار در خصوص دیگر موارد محکوم‌به نیست؛ اما در صورت تقدیم دادخواست‌های متعدد و صدور احکام تقسیط جداگانه، به نظر می‌رسد وفق بخش دوم ماده 18 آیین‌نامه یادشده، همچنان اثر حکم تقسیط یکی از احکام نسبت به دیگر احکام بین طرفین جاری خواهد بود و پرداخت پیش‌قسط در یکی از پرونده‌ها، موجبات آزادی محکوم‌علیه را فراهم می‌آورد.
تاریخ
1401/06/12
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
(محکومیت فرد به تحویل چندین فقره چک به دارنده) از شمول ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب 1394 خارج است و در صورت امتناع محکوم‌علیه از استرداد آن، نمی‌توان وی را بازداشت کرد.
تاریخ
1401/06/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در فرایند رسیدگی به جرایم تعلیف غیر مجاز دام یکی از دستوراتی که عمدتا از سوی ادارات شاکی (اعم از اداره حفاظت محیط زیست و اداره منابع طبیعی و آبخیزداری ) مورد تقاضا قرار می گیرد ، دستور اخراج دام از اراضی ملی و حفاظت شده می باشد. در این خصوص تبصره 3 ماده 11 تبصره ماده 8 آیین نامه اجرایی قانون حفاظت و به سازی محیط زیست مصوب 1354 با اصلاحات 1374 به ضابطین خاص محیط زیست (موضوع ماده 15 قانون…
تاریخ
1401/06/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : اولاً- چنانچه متهم بدون اشاره به بندهای ماده 434 قانون آیین دادرسی کیفری، صرفاً از دادگاه تجدید نظر، تقاضای تخفیف در مجازات را کند،آیا در این فرض پرونده قابل طرح و رسیدگی بر خواسته وی در دادگاه تجدید نظر است؟ ثانیاً- چنانچه متهم صرفاً مراتب اعتراض و تجدید نظرخواهی خود را بدون استناد به بندهای ماده فوق اعلام کند، آیا پرونده قابل طرح در دادگاه تجدید نظر است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قو…
تاریخ
1401/06/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که خواهان مدعی است مبلغی را به خوانده قرض داده و به رغم سپری شدن مدت قرض و حلول سررسید، خوانده از پرداخت وجه خودداری میکند، دادگاه با رسیدگی به ادله استنادی خواهان و لحاظ دفاعیات خوانده حسب مورد تصمیم مقتضی را اتخاذ میکند و برابر قانون موجبی برای الزام خواهان به طرح دعوای مستقل و یا توأمان دعوایی با عنوان اثبات قرض و امثال آن وجود ندارد.
تاریخ
1401/06/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که ملکی بدون تنظیم سند رسمی انتقال جهت اجرای طرح‌های عمومی و عمرانی به تصرف نهاد دولتی درآمده و متعاقباً مالک، ملک خود را رسماً به دیگری منتقل کرده است، ملاک ذی‌سمت بودن در مطالبه قیمت ملکی که به تملک نهاد دولتی درآمده است، مالکیت رسمی در زمان مطالبه است.
تاریخ
1401/06/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا امکان استفاده از مقرره ماده 62 قانون مجازات اسلامی در حق محکومانی که صرفاً در اجرای ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی و یا بابت رد مال ناشی از جرم در حبس هستند میسر است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با عنایت به صراحت حکم موضوع ماده 62 قانون مجازات اسلامی 1392 و بند 2 ماده 2 آیین‌نامه اجرایی مراقبت‌های الکترونیکی مصوب 10/4/1397 رئیس قوه‌قضاییه، آزادی تحت نظارت ساما…
تاریخ
1401/06/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه در دعوای مطالبه وجه، خوانده در جریان رسیدگی دفاعی مبنی بر پرداخت بدهی خود نداشته باشد و دادگاه نیز در این زمینه ورود نکرده باشد، آیا پس از صدور حکم بر محکومیت خوانده و قطعیت آن و صدور اجراییه، محکوم‌علیه می‌تواند ادعا کند که سابقاً در حین رسیدگی یا حتی پیش از تقدیم دادخواست خواهان بدهی خود را پرداخت کرده و خواسته اثبات ایفای دین مطرح کند؟ آیا دادگاه می‌تواند به این ادعا رسیدگی کن…
تاریخ
1401/06/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : نظر به اینکه وفق تبصره یک ماده یک قانون حمایت خانواده مصوب 1391 در حوزه قضایی شهرستان‌هایی که دادگاه خانواده تشکیل نشده است تا زمان تشکیل آن دادگاه عمومی حقوقی مستقر در آن حوزه بارعایت تشریفات مربوط و مقررات قانونی مذکور به امور و دعاوی خانوادگی رسیدگی میکند؛ از طرفی به موجب ماده 3 قانون مذکور قضات دادگاه خانواده باید متأهل و دارای حداقل چهار سال سابقه خدمات قضایی باشند، خواهشمند است ا…
تاریخ
1401/06/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- در مواردی که دادگاه در راستای اعمال مجازات جایگزین حبس، محکوم‌علیه را به جزای نقدی بدل از سه ماه حبس محکوم میکند، چنانچه محکوم‌علیه جزای نقدی را پرداخت نکند، با توجه به تبصره ماده 6 قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399، آیا سه ماه حبس مذکور قابل اجرا خواهد بود؟ در این صورت، آیا اجرای احکام رأساً می‌تواند حبس را اجرا کند یا مستلزم دستور و مجوز دادگاه پس از اعلام امتناع محکوم‌علیه از…
تاریخ
1401/06/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در پرونده‌های عدم ثبت ازدواج دائم در دفتر رسمی موضوع ماده 49 قانون حمایت خانواده مصوب 1391؛ مرجع کیفری مکلف به احراز رابطه زوجیت و وقوع عقد بین زوج و زوجه و النهایه صدور حکم کیفری می‌باشد؟ یا اینکه مادام که رابطه زوجیت در محاکم خانواده اثبات نشده به لحاظ عدم احراز ارکان بزه مکلف به صدور قرار منع تعقیب یا حکم برائت است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : ازدواجی که از سوی قانونگذا…
تاریخ
1401/06/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
مادام که زوجین یا وکلای آن‌ها توافق خود را بر طلاق اعلام نکرده باشند، صرف امضای دادخواست توسط وکیل دادگستری که وکیل مع‌الواسطه زوج تلقی می‌شود، به معنای توافق فعلی زوجین بر طلاق نیست.
تاریخ
1401/06/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : وزارت جهاد کشاورزی دارای سازمان‌ها و ادارات متعددی از جمله سازمان جنگل‌ها و مراتع، سازمان دامپزشکی، سازمان تعاون روستایی و سازمان عشایری است که هر یک از آن‌ها به صورت مستقل فعالیت می‌کنند و دارای اداره کارگزینی و امور مالی مستقل هستند. تعداد قابل توجهی از کارشناسان رسمی دادگستری عضو کانون‌های کارشناسان رسمی دادگستری در رشته‌های کشاورزی، دام‌پروری و شیلات در سازمان‌های مذکور شاغل‌اند. خو…
تاریخ
1401/06/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- با توجه به ماده 687 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات مصوب 1375) که مقرر داشته است: «... به هزینه یا سرمایه دولت یا با سرمایه مشترک دولت و بخش غیر دولتی یا توسط بخش خصوصی برای استفاده عمومی ایجاد شده ...»، آیا تخریب عمدی خودروی سازمانی نیروی انتظامی، تخریب اموال دولتی محسوب می‌شود یا از آنجا که این ماده قانونی به وسایل و تأسیسات مورد استفاده عموم اشاره دارد؛ همچنان که قانونگذار تصریحی…
تاریخ
1401/06/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- بابت محکومیت زوج به پرداخت مهریه زوجه (تعدادی سکه طلا) رأی بر محکومیت و متعاقباً حکم بر اعسار زوج از پرداخت محکوم‌به به صورت محکومیت وی به تحویل تعداد دو سکه به عنوان پیش‌پرداخت، هر پنج ماه یک سکه طلا صادر شده و در نتیجه عدم پرداخت پیش‌قسط و اقساط معوق در راستای ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب 1394 با بازداشت محکوم‌علیه موافقت شده است. با توجه به اینکه محکوم‌علیه دادخو…
تاریخ
1401/06/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به موجب ماده 13 قانون تأسیس سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1376، رئیس این سازمان در صورت پذیرش استعفاء، عدم امکان انجام وظیفه، فوت و یا برکناری توسط رئیس جمهوری تغییر می‌یابد. چنانچه رئیس سازمان از اعضاء انتصابی شورای مرکزی باشد، آیا با تغییر سمت نمایندگی دستگاه اجرایی خللی در حکم رئیس جمهور که به مدت چهار سال اعتبار دارد، وارد خواهد شد و یا رئیس سازمان همچنان تا پایان اع…
تاریخ
1401/06/06
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : بیمارستان‌های خصوصی در قالب شرکت‌های تجارتی موضوع ماده ۲۰ قانون تجارت مصوب 1311 تأسیس و اداره می‌شوند. از آنجا که یکی از موضوعات مبتلابه دانشگاه‌های علوم پزشکی عضویت اعضای هیأت علمی و دیگر کارکنان در هیأت مدیره و نیز فعالیت به عنوان مدیرعامل بیمارستان‌های خصوصی است، خواهشمند است با توجه به اصل یکصد و چهل و یکم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و قانون منع تصدی بیش از یک شغل مصوب 1373 با ا…
تاریخ
1401/06/06
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به بند ت ماده 1 قانون مبارزه با پول شویی آیا رفتار اشخاص عادی که اقدام به ارتکاب افعال موضوع ماده 2 همان قانون نمایند از قبیل اینکه فرد عادی که صاحب هیچیک از سمتها و مشاغل موضوع مواد 5 و 6 قانون نیست مال مسروقه ای را تملک یا مخفی نماید یا اموالی را تحصیل نموده که ظن نزدیک به علم به عدم صحت معاملات و تحصیل اموال وجود داشته باشد یا وجه حاصل از کلاهبرداری رایانه‌ای را مورد استفاده…
تاریخ
1401/06/06
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
احراز اینکه گزارش مرجع انتظامی مبنی بر اجرای حکم خلع ید منطبق با واقع یا خلاف آن می‌باشد، امری موضوعی است که بر عهده مرجع رسیدگی‌کننده است. بدیهی است چنانچه احراز شود گزارش راجع به اجرای حکم، خلاف واقع بوده است، منعی برای تعقیب عملیات اجرایی تا حصول نتیجه وجود ندارد و در این فرض نیز اجرای مجدد به شرح منعکس‌شده در استعلام منتفی است؛ زیرا مفروض آن است که به رغم درخواست محکوم‌له و شروع عملیات اجرا…
تاریخ
1401/06/06
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که در اجرای رأی وحدت رویه شماره 811 مورخ 1/4/1400 هیأت عمومی دیوان عالی کشور، به سبب مستحق¬للغیر درآمدن مبیع و جهل خریدار به وجود فساد، دادگاه میزان غرامت وارد بر خریدار را با ارجاع امر به کارشناس و بر اساس میزان افزایش قیمت (تورم) اموالی که از نظر نوع و اوصاف مشابه همان مبیع هستند، تعیین کرده است، چنانچه به دلیل طولانی شدن روند تجدید نظرخواهی، غرامت موضوع نظریه کارشناسی با افزایش فاحشی مواجه شود…
تاریخ
1401/06/06
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- آیا مؤسسات داوری که به عنوان داور سازمانی عمل می‌کنند، در اختلافات راجع به قرارداد اجاره با توجه به اینکه مدت قرارداد اجاره به اتمام رسیده است، می‌توانند به فروعات آن از جمله خسارت تأخیر در تحویل عین مستأجره رسیدگی کنند یا فقط می‌توانند به اختلافات پیش‌آمده (در زمان حاکمیت قرارداد) رسیدگی کنند؟ 2- چنانچه مستأجر ملک استیجاری را پس از اتمام قرارداد تخلیه نکند، آیا مؤسسات داوری از پیش…
تاریخ
1401/06/06
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی