استعلام : آیا در جریان رسیدگی به اعتراض ثالث، دعوای متقابل و غیره پذیرفتنی است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اعتراض ثالث به عنوان یکی از طرق فوق¬العاده شکایت از آراست که هدف از آن رسیدگی به ادعای ثالث در خصوص رأی معترض¬عنه است و طبق ماده 424 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 در نهایت چنانچه دادگاه ادعای ثالث را وارد تشخیص دهد، حکم صادر شده را کلاً یا ج…
تاریخ
1400/03/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، تشخیص این‌که مسؤولیت کیفری علاوه بر نماینده شخص حقوقی متوجه شخص حقوقی نیز می‌شود، بر عهده مرجع قضایی مربوط است و در صورت توجه مسؤولیت کیفری به شخص حقوقی، تعیین مجازات بر اساس ماده 20 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 خواهد بود و نسبت به مدیرعامل و یا دیگر مدیران مسؤول، برابر ماده 34 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 و با رعایت دیگر مقررات مربوط، مجازات تعیین خواهد شد.
تاریخ
1400/03/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : مجلس شورای اسلامی در سال 1367 مبادرت به تصویب قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح‌های دولتی و شهرداری‌ها نموده و با اصلاحات سال 1380 طی ماده واحده و تبصره‌های ذیل آن مقرر داشته کلیه دستگاه‌های اجرایی و از جمله شهرداری‌ها پس از اعلام رسمی وجود طرح‌های عمومی و عمرانی حداکثر ظرف مدت هیجده ماه نسبت به انجام معامله قطعی و انتقال اسناد رسمی و پرداخت بهاء یا عوض آن طبق قوانین مربوطه اقدام کنند…
تاریخ
1400/03/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : شخصی دارای زمین کشاورزی و آب با ساعت معین است و در زمان فروش مالک تنها زمین را واگذار کرده است و آب متعلق به زمین را به فرد دیگر انتقال داده است؛ با توجه به مواد 28 و 45 قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361 با اصلاحات و الحاقات بعدی، آیا مالک مرتکب جرم شده است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با توجه به ماده 12 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که مقرر داشته: «حکم به مجازات یا اقدام تأ…
تاریخ
1400/03/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که ناظر به تعدد جرایم ارتکابی مختلف است و فرد از حیث اتهام سرقت تعزیری به تحمل «یک سال و نیم حبس تعزیری و رد مال» و از حیث مجازات کلاهبرداری به تحمل «یک سال حبس تعزیری و رد مال و جزای نقدی نسبی» محکوم شده است، با عنایت به ملاک رأی وحدت رویه شماره 744 مورخ 19/8/1394 دیوان عالی کشور محکومیت به تحمل یک سال و نیم حبس تعزیری موضوع اتهام سرقت که مجازات اشد مندرج در دادنامه است قابل اجراست.
تاریخ
1400/03/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا جرایم در حکم خیانت در امانت مذکور در قانون تجارت مصوب 1311، قانون شرکت‌های تعاونی مصرف 1350، قانون ثبت اسناد و املاک کشور مصوب 1310 با اصلاحات و الحاقات بعدی و قانون تصدیق انحصار وراثت مصوب 1313، وفق ماده 11 قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399 قابل گذشت تلقی می‌شوند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : قانونگذار در جرایم موضوع ماده 28 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310 با اصل…
تاریخ
1400/03/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در صورتی که در حوزه قضایی بخش رئیس حوزه قضایی و یک دادرس علی‌البدل و یک رئیس شعبه در حال خدمت باشند و سابقه قضایی دادرس علی‌البدل از رئیس شعبه بیشتر باشد، در غیاب رئیس حوزه قضایی چه کسی جانشین ایشان خواهد بود؟ آیا می‌توان در راستای ماده 88 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 عمل کرد و بر این باور بود که جهت جانشینی ریاست حوزه قضایی، سابقه خدمت قضایی ارجحیت و اولویت دارد؟ نظریه مشورتی ادار…
تاریخ
1400/03/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : یکی از شقوق دستیابی به دلایل وقوع جرایم بالاخص جرایم مذکور در ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری، کنترل ارتباطات مخابراتی افراد است اما دامنه شمول کنترل تصریح نشده است؛ آیا رأساً با استعلام از مراجع ذی‌ربط از جمله پلیس آگاهی می‌توان نسبت به اخذ پرینت تاریخچه تماس‌ها و پیامک‌های ورودی و خروجی، بی. تی. اس، سیم کارت المثنی، شنود مکالمات، بازبینی گوشی‌های توقیف شده افراد و ... جهت به دست آور…
تاریخ
1400/03/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا حکم مندرج در بند «ج» ماده 103 قانون مالیات‌های مستقیم شامل مواردی که مطالبه ضرر و زیان در پرونده کیفری نیاز به دادخواست ندارد مانند رد مال در کلاهبرداری و سرقت و دیه صدمات ناشی از تصادف رانندگی هم می‌شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با عنایت به تعریف دعوای خصوصی در بند «ب» ماده 9 قانون آیین دادرسی کیفری که تصریح کرده:«دعوای خصوصی برای مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم ... ا…
تاریخ
1400/03/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به استناد بند «ث» از ماده 1 از قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399 مجازات حبس موضوع ماده 684 قانون تعزیرات به حبس درجه شش تبدیل شده است به موجب ماده 11 از قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399 ناظر به ماده 104 از قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 جرم مندرج در ماده 684 قانون تعزیرات از جمله جرایم قابل گذشت اعلام شده است و به موجب تبصره ماده 11 از قانون کاهش حداقل و حداکثر مجازات‌های حبس…
تاریخ
1400/03/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به تبصره 3 ماده 529 قانون آیین دادرسی کیفری چنانچه محکوم‌علیه ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ احضاریه قاضی اجرای احکام برای پرداخت جزای نقدی حاضر شود و بخواهد یک سوم جزای نقدی را پرداخت کند تا از ارفاق موضوع ماده 46 قانون مجازات اسلامی جهت تعلیق استفاده کند، آیا اجرای احکام می‌تواند او را از پرداخت بیست درصد آن یک سوم جزای نقدی معاف کند یا این‌که معافیت بیست درصدی فقط برای کل جزای نقد…
تاریخ
1400/03/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که ناظر به پس از صدور حکم قطعی و مرحله اجرای احکام است، از قلمرو شمول قسمت اخیر صدر ماده 10 که ناظر به قبل از صدور حکم قطعی و مربوط به جنبه کیفری احکام است و نه جنبه مدنی و نیز از شمول بند «ب» ماده 10 قانون موصوف که ناظر به تخفیف مجازات جرم به موجب قانون لاحق است، تخصصاً خارج است.
تاریخ
1400/03/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا حضور قاضی مشاور زن در کلیه جلسات رسیدگی که در دادگاه خانواده تشکیل می‌شود، حسب مواد 2 و ماده ۴ قانون حمایت خانواده مصوب 1391 در دعاوی مانند اعسار، اعتراض ثالث و ... که در ماده 4 این قانون به آن ها اشاره نشده است، الزامی است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولاً، هرچند صدر ماده 2 قانون حمایت خانواده مصوب 1391، رسمیت جلسات دادگاه خانواده را مقید به حضور قاضی مشاورکرده است؛ ا…
تاریخ
1400/03/12
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : مطابق ماده 406 قانون آیین دادرسی کیفری « هرگاه متهم یا وکیل او در هیچ یک از جلسات دادگاه حاضر نشود یا لایحه دفاعیه نفرستاده باشد دادگاه پس از رسیدگی رأی غیابی صادر می‌کند...» و مطابق ماده 303 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی وانقلاب در امور مدنی «حکم دادگاه حضوری است مگر این که خوانده یا وکیل یا قائم مقام یا نماینده قانونی وی در هیچ یک از جلسات دادگاه حاضر نشود و به طور کتبی نیز دفاع…
تاریخ
1400/03/12
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا بزه تغییر کاربری از جمله جرائمی است که تحقق آن نیازمند سوء نیت خاص است یا صرف تغییر کاربری همانند بزه صدور چک بلا‌محل بدون قصد مجرمانه کفایت می‌نماید؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : مستفاد از ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در تحقق جرایم عمدی علاوه بر علم مرتکب به موضوع جرم، باید قصد او در ارتکاب رفتار مجرمانه احراز شود؛ بر این اساس، برای تحقق جرم تغییر غیر مجاز کار…
تاریخ
1400/03/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به بند «ج» قانون بودجه سال 1385 کل کشور، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مکلف است از هر یک از اتباع خارجی که بیش از مدت روادید صادره به صورت غیر مجاز در کشور اقامت کند، روزانه سیصد هزار ریال دریافت و به حساب درآمد عمومی کشور نزد خزانه‌داری کل موضوع ردیف 150112 قسمت سوم این قانون واریز کند. آیا ورود مجاز به کشور و اقامت غیر مجاز پس از انقضای مهلت مجاز روادید صادره دارای عنوان ک…
تاریخ
1400/03/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، چنانچه به تشخیص مقام قضایی انجام کارشناسی مجدد به منظور تعیین تاریخ وقوع بزه ضروری باشد، مطابق ماده 560 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 حق‌الزحمه کارشناسی باید از محل اعتبارات مربوط به قوه قضاییه پرداخت شود.
تاریخ
1400/03/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا رأی وحدت رویه شماره 799 در خصوص میزان مسئوولیت هر یک از سارقان در رد مال نسبت به آرای سابق مبنی بر مسؤولیت تضامنی سارقان چنانچه جنبه عمومی حکم رجرا شده اما از حیث رد مال در حال اجرا باشد قابل تسری است؟ 2- ثانیاً در صورتی که در پرونده سرقتی که محکومیت رد مال تضامنی می‌باشد و از برخی از سارقین رد مال بیشتری اخذ شده و برخی مبلغ کمتری پرداخته‌اند و در صورتی که رأی وحدت رویه شماره 799 را…
تاریخ
1400/03/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا نظریه کمیسیون ماده 2 آیین‌نامه اجرایی قانون ابطال اسناد فروش رقبات، آب و اراضی موقوفه هیأت وزیران مصوب 1374/2/3: 1- قابل اعتراض است؟«مستند قانونی آن را اعلام فرمایید» 2-در صورت قابل اعتراض بودن نظریه مذکور، آیا رسیدگی به این اعتراض در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است یا در دیوان عدالت اداری؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : به موجب ماده واحده قانون ابطال اسناد و فروش رقبات آب و…
تاریخ
1400/03/9
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا شورای حل اختلاف ملزم به تبعیت از آراء صادره از حوزه‌های قضایی خارج از محل حوزه شورای حل اختلاف موضوع ماده 15 قانون شورای حل اختلاف مصوب 1394 است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : مراد از مرجع قضایی در ماده 15 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394 دادگاه‌هایی است که در حوزه قضایی محل استقرار شورای مربوط استقرار دارند؛ در غیر این مورد شورای حل اختلاف ملزم به تبعیت از آراء صادره از…
تاریخ
1400/03/9
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در فرض محکومیت متهم به جرم یا به صورت تام آیا دادگاه تکلیفی در استرداد سایر اسناد تعهدآوری که هنوز روی آن اقدام نشده و بابت قرارداد ربوی اخذ شده دارد یا خیر؟ به عبارت دیگر متعلق بزه ربا صرفاً زیادتی است که تا زمان صدور قرار جلب به دادرسی توسط ربا گیرنده اخذ شده می باشد یا باید سایر اسناد و مدارک مالی اخذ شده نیز لحاظ گردد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : مطابق ماده 148 قانون آی…
تاریخ
1400/03/9
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که زوج متعهد به انتقال یک دانگ از منزل مسکونی خود به زوجه در قالب عهد صلح یا بیع شده است؛ چنانچه این انتقال به عنوان مهریه زوجه نباشد و زوجه در این خصوص ادعایی نداشته باشد، موضوع از شمول بندهای ماده 4 یادشده خارج بوده و رسیدگی به دعاوی راجع به آن در صلاحیت دادگاه خانواده نیست. ب- با توجه به اطلاق ماده 4 و بند 6 آن ماده قانون حمایت خانواده هر دعوایی که راجع به مهریه باشد، صرف نظر از آن‌که متعهد آن…
تاریخ
1400/03/9
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
در مواردی که بانک‌ها مطابق مقررات، مجاز به اخذ سفته ارزی به عنوان تضمین تعهدات ارزی (تسهیلات ارزی، گشایش اعتبارات اسنادی ارزی، صدور ضمانت‌نامه‌های ارزی و ...) هستند، دادگاه‌ها مطابق خواسته حکم به پرداخت مبلغ سفته ارزی به ارز مندرج در آن صادر می‌کند و میزان و چگونگی اخذ مالیات (حق تمبر) سفته ارزی از سوی سازمان امور مالیاتی کشور، مؤثر در مقام نبوده و منافاتی با طرح دعوای مطالبه وجه سفته ارزی ندارد.
تاریخ
1400/03/9
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1400 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی