استعلام : چنانچه در اثر تصادف صدماتی بر فرد وارد شود که همه منافع اعم از قدرت بینایی، شنوایی، عقل، کنترل ادرار و مدفوع و... را از دست بدهد و صرفاً حیات نباتی داشته باشد، آیا در این صورت تداخل صورت گرفته و به او یک دیه تعلق می‌گیرد یا برای هر منفعت از دست رفته یک دیه تعلق می‌گیرد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : چنانچه آسیب منجر به زندگی نباتی به گونه‌ای باشد که بر اثر آن آسیب، منافع دیگ…
تاریخ
1399/07/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- خواسته استرداد لاشه چک دعوای مالی محسوب می‌شود یا غیر مالی؟ چنانچه دعوا مالی است، آیا باید تقویم شود یا مبلغ مندرج در چک ملاک بهای خواسته قرار می‌گیرد؟ 2-افزایش مهریه پس از انعقاد عقد نکاح توسط زوجین صحیح است و عنوان مهریه برآن اطلاق می‌شود ؟ آیا توسط زوجه قابل مطالبه است ؟ آیا مشمول دعاوی خانوادگی است و امتیازات ناشی از قانون حمایت خانواده مصوب 1391 از جمله طرح دعوی در محل سکونت زوج…
تاریخ
1399/07/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به مفاد ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب 1394 و تبصره 2 ذیل این ماده، آیا ساختمان در حال احداث جزء مستثنیات دین محسوب می‌شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اموال مشمول مستثنیات دین همان‌گونه که در صدر ماده 24 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب 1394 تأکید شده است، حصری و استثنایی بوده و قابل تسری به دیگر اموال محکوم‌علیه نیست و با عنایت به اصل استیفای…
تاریخ
1399/07/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : همان‌طور که مستحضرید به استناد ماده یک قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی مصوب 1390 صدور اسناد با رعایت دیگر مفاد قانون جهت تصرفی املاک شهروندان فراهم شده است. با عنایت به قانون منع فروش و واگذاری اراضی فاقد کاربری مسکونی برای امر مسکن به شرکت‌های تعاونی مسکن و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی مصوب مورخ 1381 و آیین‌نامه اجرایی آن مصوب 1383/3/6، خواهشمند است نظریه ارش…
تاریخ
1399/07/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در پرونده‌های موضوع ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری و رسیدگی با تعدد قاضی، آیا باید تشریفات مقرر در مواد 384 الی 389 قانون آیین دادرسی کیفری طی گردیده و سپس دادگاه اقدام به صدور قرار رفع نقض کند یا از همان ابتدا و زمان ارجاع پرونده نیز اختیار صدور قرار رفع نقص و اعاده پرونده به دادسرا را دارد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : تکلیف مقرر در ماده‌ی 389 قانون آیین دادرسی کیفری مصو…
تاریخ
1399/07/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : طبق ماده 104 اصلاحی قانون مجازات اسلامی سرقت موضوع مواد 656،657 ،661 و 665 به شرطی که ارزش مال مسروقه بیش از دویست میلیون ریال نباشد و سارق فاقد سابقه موثر کیفری باشد، قابل گذشت است حال چنانچه شخصی قبلا به تحمل پنج سال حبس محکوم و تمام این حبس تعلیق شده باشد و در دوره تعلیق مرتکب جرم سرقت موضوع مواد فوق شود، آیا این شخص با توجه به تعلیق سابق دارای سابقه کیفری موثر محسوب می‌شود؟ نظریه مش…
تاریخ
1399/07/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : از آن جایی که در جرایم موضوع قانون مبارزه با مواد مخدر میزان مجازات بر اساس تناسب و با توجه به وزن مواد مکشوفه می‌باشد، در مواردی که دادسرا اقدام به صدور کیفرخواست بدون تعیین میزان دقیق مواد مخدر میکند و صرفا اعلام می‌نماید «مقدار غیر قابل توزین» در این صورت تکلیف دادگاه چیست؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : مستفاد از مواد 4، 5 و 8 قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1367 با الحاق…
تاریخ
1399/07/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به ماده 1206 قانون مدنی آیا زوجه حق مطالبه نفقه آینده را دارد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولا، با توجه به صراحت ماده 1206 قانون مدنی، مبنی بر استحقاق زوجه برای اقامه دعوا بابت نفقه گذشته، صدور حکم به پرداخت نفقه آینده صحیح نیست. ثانیا، در خصوص حکم مقرر در ماده 47 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 دادگاه بدون صدور حکم به پرداخت نفقه، صرفاً میزان و ترتیب پرداخت را تعیین…
تاریخ
1399/07/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه دادگاه پس از صدور قرارهای زیر متوجه شود در صدور قرار مرتکب اشتباه شده است، آیا دادگاه می‌تواند علی‌الرأس از این قرار عدول کند و یا آن‌که بر اساس قاعده فراغ دادرس، دادگاه مجاز نیست از قرارهای صادره عدول کند: 1- قرار عدم صلاحیت؛ 2- قرار امتناع از رسیدگی؛ 3- قرار قبول دادخواست واخواهی؛ 4- قرار قبول دادخواست تجدیدنظر؛ 5- قرار قبول دادخواست فرجام‌خواهی؛ 6- قرار قبول درخواست اعاده دادر…
تاریخ
1399/07/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در کاهش مجازات موضوع تبصره ماده 11 که حداکثر و حداقل مجازات‌های حبس درجه چهار تا هشت را به نصف تقلیل داده است، آیا منظور مجازات همان درجه است یا مجازات وضع شده برای جرم؟ مثلا بزه تصرف عدوانی درجه شش است که حداقل و حداکثر طبق قانون کاهش یافته است. آیا در حال حاضر مجازات بزه سه ماه تا یک سال است؛ یا پانزده روز تا شش ماه؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : تبصره ماده 104 قانون مجازات…
تاریخ
1399/07/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به ماده 308 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 رسیدگی به جرایم فرمانده انتظامی شهرستان و روسای بانک‌های شهرستان (اعم از خصوصی و دولتی) در صلاحیت کدام مرجع است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : 1- با توجه به فلسفه وضع ماده 308 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 از جمله حفظ حرمت، شؤون و جایگاه مقامات اجرایی، خصوصاً به کار بردن کلمه «مدیران» در ماده مذکور (مدیران مؤسسه‌ها، سازمان…
تاریخ
1399/07/06
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به ماده 529 قانون آیین دادرسی کیفری در صورتی که محکوم درخواست تقسیط جزای نقدی دهد و قدرت او جهت پرداخت اقساط توسط اجرای احکام یا دادگاه احراز نشود آیا دادگاه باز می‌تواند امر به تقسیط جزای نقدی دهد؟ یا اینکه محکوم‌علیه در این مورد به جای جزای نقدی بازداشت می‌شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : صرف‌نظر از اینکه تقسیط جزای نقدی به طور مطلق در قانون پیش‌بینی نشده است، ب…
تاریخ
1399/07/06
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در جرایم موضوع ماده 690 از قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375 دادسرا اقدام به صدور قرار عدم صلاحیت به صلاحیت دادگاه کیفری دو کرده است دادگاه با این استدلال که موضوع مشمول بند دو ماده 3 از قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373 است با تصمیم بدون صدور قرار عدم صلاحیت پرونده را به دادسرا ارسال کرده است بعضی از شعب دادسرا پرونده را به دادگاه تجدیدنظر ارسال م…
تاریخ
1399/07/06
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، گسترش آتش‌سوزی و وقوع آن غیر قابل پیش‌بینی بوده و دستگاه اجرایی به ناچار و در وضعیت غیر فوری از نیروهای داوطلب برای اطفاء حریق استفاده کرده است. هرچند زمینه انجام مفاد مقررات لازم برای بیمه این اشخاص فراهم نشده ولی چون این اشخاص بنا به درخواست عمومی دستگاه‌های اجرایی وارد عمل شده و در واقع در جایگاه مأموران یگان حفاظت محیط زیست و جنگل‌بانی اقدام کرده‌اند و همان‌گونه که آن‌ها در صورت وجود شرایط،…
تاریخ
1399/07/05
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : نظر به اینکه وفق قانون اصلاح و تسری ماده 38 آیین‌نامه معاملات شهرداری تهران به شهرداری‌های مراکز استان‌ها و شهرهای بالای یک میلیون نفر جمعیت رسیدگی به دعاوی و اختلافاتی ناشی از قراردادها و معاملات شهرداری‌های مراکز استان‌ها و شهرهای بالای یک میلیون جمعیت با اشخاص حقیقی و حقوقی به هیاتی متشکل از نمایندگان شورای شهر و فرمانداری و قاضی دادگستری که صدور حکم هم با عضو قضایی می‌باشد محول گردی…
تاریخ
1399/07/05
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در خصوص جرم تخریب و سرقت آیا ارزش اموال مورد تخریب یا سرقت که توسط شاکی ارائه می‌شود باید همانند نظر کارشناسی به مشتکی عنه (عنهم) ابلاغ شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : ارزش مال مسروقه یا ارزش اموال تخریب‌شده حسب مورد، ممکن است در اجرای صدر ماده 15 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و بند «پ» ماده 68 همین قانون توسط شاکی (مستندات شکوائیه) یا با توافق طرفین یا جلب نظر کارشناس…
تاریخ
1399/07/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا طرح دعوای ورشکستگی شرکت‌های سهامی خاص از جانب مدیرعامل یا هیأت مدیره شرکت قانونی است و یا اینکه این دعوا از آن‌جا‌که منجر به زوال شخصیت حقوقی شرکت می‌شود تصویب و واگذاری اختیار توسط مجمع عمومی فوق‌العاده است؟ توضیح آن‌که برخی معتقدند با اخذ ملاک از ماده 83 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347 باید مجمع عمومی فوق‌العاده با ترکیب خاص این امر را تصویب کند؛ چرا که به زوال…
تاریخ
1399/07/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
مطروحه مبهم است. چنانچه منظور سؤال‌کننده از واگذاری، انتقال مسکن به اعضای شرکت تعاونی باشد؛ به نحوی که شرکت تعاونی مالکیتی نسبت به واحدهای ساخته شده نداشته باشد، با توجه به تفکیک شخصیت حقوقی شرکت از اعضا حکم صادره علیه شرکت نسبت به اعضاء قابل اجرا نیست. 2-5 و6- در فرض سؤال، احراز انتقال قطعی واحدهای آپارتمانی به اعضاء برابر ماده 62 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب 1395، امری قضایی بود…
تاریخ
1399/07/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : باتوجه به ماده اصلاحی 4 قانون حفظ و گسترش فضای سبز و ماده 686 کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی و رای وحدت رویه شماره 759 مورخ 1396/4/20 هیات عمومی دیوان عالی کشور که طبق آن در صورتی که حداقل و حداکثر مجازات جزای نقدی مشخص نباشد جزای نقدی نسبی بوده و درجه هفت به حساب می‌آید و در ماده 4 قانون گسترش فضای سبز حداقل و حداکثر جزای نقدی تا سی اصله درخت مشخص شده است 1- در صورتی که شخص یک اصله درخت…
تاریخ
1399/07/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : صدور مجوز بهره‌برداری از معادن پرتوزا به موجب ماده 24 قانون اصلاح قانون معادن باید با موافقت سازمان انرژی اتمی ایران باشد: چنانچه وزارت صنعت معدن و تجارت به رغم مخالفت سازمان انرژی اتمی، مجوز معدن سنگ آهن آلوده به اورانیوم را صادر کند: 1- آیا دادستان از باب حقوق عامه و در راستای حفظ سلامت و بهداشت عمومی و جلوگیری از ورود مواد پرتوزا به چرخه تولید، می‌تواند از ادامه فعالیت بهره‌برداری ا…
تاریخ
1399/07/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در راستای وصول محکوم‌به در واحد اجرای احکام مدنی ملکی توقیف می‌شود و در مورد ملک مذکور شخصی در دادخواست واحد دو دعوای اعتراض ثالث اجرایی موضوع ماده 147 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 و الزام به تنظیم سند رسمی مطرح میکند. با توجه به تمایز میان موضوع و اسباب و جهات دعاوی فوق آیا دادگاه باید: 1- به دو دعوای مذکور به صورت توأمان رسیدگی و انشاء حکم کند؟ یا اینکه دو دعوای مذکور را از یکدی…
تاریخ
1399/07/01
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : نظر به مواد 8، 96، 966 و 967 قانون مدنی و اصل یکصد و پنجاه و سوم و بند 8 اصل چهل و سوم قانون اساسی آیین‌نامه استملاک اتباع بیگانه مصوب 1328، تصویب‌نامه قانونی 1342 و آیین نامه آن، لایحه استملاک اتباع دولت‌های خارجی، بند 7 ماده 148 اصلاحی قانون ثبت اسناد و املاک کشور مصوب 1310 با اصلاحات و الحاقات بعدی، رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، بند 11 مجموعه بخشنامه‌های ثبتی و آیین نامه چگونگی ت…
تاریخ
1399/07/01
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
چنانچه پرونده‌ای در جریان رسیدگی باشد، صرف نظر از آن‌که قرارداد متنازع‌فیه مربوط به چه زمانی باشد، دادگاه رسیدگی‌کننده ملزم است با لحاظ رأی وحدت رویه شماره 794 مورخ 21/5/1399 اتخاذ تصمیم کند و در خصوص قراردادهایی که سابقاً حکمی از دادگاه صادر و قطعی شده باشد به لحاظ وجود قاعده اعتبار امر مختوم، ورود به ماهیت دعوا از سوی دادگاه قانوناً مجاز نیست و اعمال رأی وحدت رویه فوق‌الاشعار موضوعاً منتفی است؛…
تاریخ
1399/07/01
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1399 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی