استعلام : در خصوص اجراییه‌های صادره از دادگاه‌های حقوقی یا کیفری با موضوع مطالبه «خسارت تأخیر تأدیه وجوه»، مبنای محاسبه در اجرای احکام، شاخص «سالانه» است یا شاخص «ماهانه»؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولاً، بانک مرکزی شاخص کل بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران را در قالب یک جدول مشتمل بر سه ستون اعلام می‌دارد. در ستون اول سال مربوط و در ستون وسط ماه‌های دوازده‌گانه هر سال…
تاریخ
1402/05/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که دیه زوج متوفی بر خلاف الزامات قانونی حاکم، پیش از ادای محکومیت مالی وی به پرداخت مهریه زوجه بین وراث تقسیم شده است، ورثه زوج به نسبت سهم‌الارث خود از ترکه متوفی موظف به تأدیه سکه به محکوم‌لها (زوجه) هستند و در صورت امتناع از اجرای حکم و عدم دسترسی به مسکوکات طلا نزد ایشان، معادل قیمت سکه‌ها به قیمت زمان اداء به نسبت سهم هر یک از آنان از ماترک محاسبه و وصول می‌شود.
تاریخ
1402/05/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که هیأت موضوع بند 2 ماده یک قانون صدرالذکر بدون توجه به اختلاف موجود در مالکیت و تصرف اشخاص، رسیدگی و اتخاذ تصمیم کرده و موضوع در مرجع قضایی در جریان رسیدگی است، موجبی قانونی برای اعاده پرونده نزد هیأت جهت اتخاذ تصمیم در خصوص اختلاف اشخاص نیست و با توجه به صلاحیت عام محاکم دادگستری، مرجع قضایی رسیدگی‌کننده در صورت احراز اشتباه در تصمیم هیأت، اتخاذ تصمیم می‌کند.
تاریخ
1402/05/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه در اجرای قسمت اخیر ماده 23 قانون صدور چک (اصلاحی 1397) و پس از اخذ تأمین از صادرکننده چک و صدور قرار توقف عملیات اجرایی، حکم بر بی‌حقی خواهان (صادرکننده چک) در مورد خواسته ابطال اجراییه، صادر و اجراییه صحیح دانسته شود، آیا دارنده چک که اجراییه به نفع وی صادر شده است، می‌تواند مال یا مبلغی که به عنوان تأمین تودیع شده است را به عنوان محکوم‌به توقیف و تملک کند؟ به عبارت دیگر، اثر اخ…
تاریخ
1402/05/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در دعوای مطالبه خسارت ناشی از اجرای دستور موقت موضوع ماده 323 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، آیا می‌توان با اخذ ملاک از ماده 120 همین قانون بر این عقیده بود که دعوا باید در همان شعبه صادرکننده دستور موقت رسیدگی شود و یا آنکه رسیدگی در دیگر شعب دادگاه نیز بلامانع است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : حکم مقرر در ماده 120 قانون آیین دادرسی داد…
تاریخ
1402/05/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، تشخیص اینکه قرارداد جنبه علمی پژوهشی دارد و در زمره استثنائات این قانون قرار می‌گیرد یا فاقد چنین جنبه‌ای است و مشمول حکم مقرر در تبصره 3 ماده یک قانون است، با لحاظ موضوع و عناصر مؤثر در توصیف قرارداد، بر عهده مرجع رسیدگی‌کننده است.
تاریخ
1402/05/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : مطابق بند «ف» تبصره 8 قانون بودجه کل کشور در سال 1402، سازمان حفاظت محیط زیست در راستای حفظ انفال از پرداخت هفتاد درصد هزینه دادرسی دعاوی معاف شده است و به عبارت دیگر مقنن نوعی معافیت جزئی از پرداخت هزینه دادرسی را برای این سازمان لحاظ کرده است؛ این در حالی است که مطابق ماده 28 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب 1395، سازمان یادشده در دعاوی مربوط به رفع تصرف از انفال از مطلق ه…
تاریخ
1402/05/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
نخست) که تحت قوه قهری است (مثلاً ممنوع‌الخروج شدن) در محاکم قابل استماع است؟ در صورت قابلیت آن و صدور حکم به نفع وی، آیا ممنوع‌الخروجی خود به خود لغو می‌شود؟ 3- آیا محکوم‌علیه تحت پوشش کمیته امداد امام (ره) را می‌توان بر اساس تبصره ماده 505 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی (اصلاحی 1394) از پرداخت نیم‌عشر اجرایی معاف دانست و از حکم این تبصره ملاک گرفت؟ آیا حاکم به استن…
تاریخ
1402/05/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
با توجه به تعریف عرضه‌کننده در بند 2-1 ماده یک قانون یادشده که فروشندگان کالا و خدمات را نیز شامل می‌شود و با عنایت به پذیرش مسؤولیت انفرادی یا اشتراکی تمامی عرضه‌کنندگان به موجب ماده 2 همین قانون، مراجعه خریدار کالای معیوب (دارای عیب مخفی) به فروشنده دارای مبنای قانونی است؛ هرچند تعیین میزان مسؤولیت و احراز رابطه سببیت، امری قضایی و بر عهده مرجع قضایی رسیدگی‌کننده است.
تاریخ
1402/05/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه در پرونده‌ای در ماهیت اختلاف متداعیین گزارش اصلاحی صادر شود و سپس در مورد همان اختلاف و در همان شعبه دادگاه طرح دعوا شود، آیا از موارد امتناع از رسیدگی است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با توجه به ماده 184 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، دادگاه صرفاً پس از حصول سازش بین طرفین و بر اساس مفاد سازش مبادرت به صدور گزارش اصلاحی می‌کند و…
تاریخ
1402/05/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که یکی از سهامداران شرکت سهامی خاص، بخشی از سهام خود را به شخص دیگری انتقال داده است و شرط شده که در صورت افزایش سرمایه شرکت، انتقال‌دهنده حقی در تملک سهام جدید ندارد، چنین شرطی صحیح به نظر می‌رسد؛ زیرا اولاً، وفق ماده 166 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347، حق تقدم در خرید سهام جدید شرکت قابل نقل و انتقال و یا با تصویب مجمع عمومی فوق‌العاده قابل سلب است. ثانیاً، حق تقدم از جمله حق…
تاریخ
1402/05/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
حق‌الوکاله اعتراض به قرارهای حقوقی قابل اعتراض، منطبق با بند «ج» ماده 12 آیین‌نامه تعرفه حق‌الوکاله، حق‌المشاوره و هزینه سفر وکلای دادگستری مصوب 28/12/1398 رئیس محترم قوه قضاییه است و ابطال تمبر مالیاتی آن از حکم مقرر در ماده 21 آیین‌نامه یادشده که ناظر بر مواد 9، 13 و 20 این آیین‌نامه است، خروج موضوعی دارد.
تاریخ
1402/05/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : «الف» و «ب» به شخص «ج» وکالت رسمی در دفتر اسناد رسمی می‌دهند؛ پس از مدتی موکلین از «ج» می‌خواهند تمامی اختیارات خود را به یکی از موکلین تفویض کند؛ وکیل نیز تمامی اختیارات خود را در دفتر اسناد رسمی به «ب» که یکی از موکلین بوده است، تفویض می‌کند. پس از مدتی وکیل قبلی «ج» به‌‌رغم تفویض صورت گرفته، مورد وکالت را با خود معامله و وکیل بعدی «ب» را عزل می‌کند. طبق عرف حاکم در دفاتر اسناد رسمی،…
تاریخ
1402/05/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
با لحاظ اصل محکوم‌به و خسارت تأخیر تأدیه در زمان هر یک از پرداخت‌ها و بر مبنای مبلغ پرداختی در هر مرحله کسری از اصل محکوم‌به و خسارت متعلقه، محاسبه و از میزان محکوم‌به کسر می‌شود.
تاریخ
1402/05/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به بند «م» تبصره 8 قانون بودجه کل کشور در سال 1402 و با توجه به نظریه شماره 5908 شورای محترم نگهبان، آیا مبنای تشیخص احیای اراضی ملی همچنان سال 1341 است و یا آنکه با مصوبه صدرالذکر، ملاک سال 1365 می‌باشد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : عبارت مندرج در نظریه شماره 5908 مورخ 21/1/1373 فقهای محترم شورای نگهبان مبنی بر اینکه «منحصر دانستن مالکیت به موارد مذکور در بند 2 خ…
تاریخ
1402/05/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
به لحاظ مستحق‌للغیر درآمدن مبیع و بطلان عقد، ثمن باید مسترد شود (مواد 365 و 366 قانون مدنی)؛ اما غرامت ناشی از کاهش ارزش آن با رعایت ترتیب مقرر در رأی وحدت رویه شماره 811 مورخ 1/4/1400 هیأت عمومی دیوان عالی کشور و با لحاظ ثمن مسترد شده محاسبه می‌شود؛ در هر صورت این محاسبه باید به گونه‌ای صورت گیرد که خریدار با لحاظ ثمن و غرامت ناشی از کاهش ارزش آن، امکان خرید مالی که از نظر نوع و اوصاف مشابه مبی…
تاریخ
1402/05/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : همان‌گونه که مستحضرید به موجب مواد 1 و 3 قانون نظام صنفی کشور مصوب 1382 با اصلاحات و الحاقات بعدی، واحد صنفی تعریف شده و وفق ماده 17 این قانون افراد صنفی مکلف به اجرای قوانین و مقررات بهداشتی، ایمنی و حفاظت فنی محیط کار هستند. همچنین در موارد 72 مکرر (الحاقی 1392)، 73 و 95 مکرر 2 (الحاقی 1392) این قانون پیش‌بینی شده است که تخلفات صنفی افراد صنفی به موجب احکام این قانون رسیدگی می‌شود و ا…
تاریخ
1402/05/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که هیأت مدیره شرکت تعاونی مسکن، آپارتمان یا زمین در حال احداث را به اشخاص غیر عضو واگذار کرده است؛ چنانچه بودجه لازم برای تکمیل آپارتمان تأمین نشده و یا اعضاء حاضر به خرید آن نباشند، با توجه به ملاک تبصره الحاقی (4/3/1354) به ماده 81 قانون شرکت‌های تعاونی مصوب 1351 با اصلاحات و الحاقات بعدی و با رعایت شرایط مقرر در آن، امکان فروش به غیر عضو وجود دارد.
تاریخ
1402/05/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- در خصوص قراردادهای پیمانکای که وفق شرایط عمومی پیمان منعقد می‌شود، خسارت تأخیر تأدیه از چه تاریخی باید محاسبه شود؟ آیا صورت وضعیت موقت که بر اساس ماده 37 شرایط عمومی پیمان از طرف پیمانکار صادر و تحویل مهندس ناظر شده و سپس تسلیم کارفرما می‌شود را می‌توان به عنوان مطالبه قلمداد و خسارت تأخیر تأدیه را از این تاریخ محاسبه کرد؟ 2- در صورت منفی بودن پاسخ، آیا صورت وضعیت قطعی صادره به استنا…
تاریخ
1402/05/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که خواهان، تأمین خواسته از اموال خوانده را با مبلغی بیش از مبلغ مورد خواسته بابت اصل دعوا تعیین کرده است، علی‌القاعده مشمول بند 14 ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب 1373 با اصلاحات و الحاقات بعدی است که در این موارد نیازی به تقویم خواسته نیست و چنانچه خواهان نیز اقدام به تقویم کرده باشد، علی‌الحساب است و در تأمین خواسته مؤثر نیست. به موجب مواد 108 و به بعد قانون…
تاریخ
1402/05/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به رأی وحدت رویه شماره 790 و ماده 14 قانون به کارگیری سلاح مصوب 1373 و مواد 2 و 4 آیین‌نامه قانون مذکور، در مواردی که مأمور انتظامی در حین انجام وظیفه توسط اشخاص ناشناس صدمه بدنی می‌بیند و شکایتی در دادسرا برای شناسایی عاملین ایجاد صدمه مطرح می‌کند، اما در نهایت به لحاظ عدم شناسایی، پرونده منجر به صدور قرار منع تعقیب می‌شود و دادسرا در راستای ماده 85 قانون آیین دادرسی کیفری پرو…
تاریخ
1402/05/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که دادگاه حقوقی به جهت خاصی نظیر استماع گواهی گواهان یکی از اصحاب دعوا تشکیل شده است؛ چنانچه پس از استماع، برای استماع دفاعیات دیگری وقت باقی باشد، دادگاه به این امر اقدام می‌کند و صرف اینکه جهت خاصی برای جلسه اعلام شده است، موجب تجدید جلسه و احاله دیگر دفاعیات به جلسات بعدی نیست.
تاریخ
1402/05/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، در خصوص شمول یا عدم شمول عنوان پرونده‌های قضایی و اوراق و اسناد این پرونده‌ها و مقررات حاکم بر امحاء آن‌ها بر پرونده‌های راجع به زندانیان متوفی و آزاد شده، مطابق نظر هیأت تشخیص مرکزی مذکور در این آیین‌نامه رفتار می‌شود.
تاریخ
1402/05/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : فقدان مبنای واحد در تعیین غایت مهلت احیای اراضی موضوع تصویب‌نامه قانون ملی شدن جنگل‌های کشور مصوب 1341 در آرای محاکم دادگستری در سال‌های اخیر به دلایل متعدد که ناشی از برداشت اشتباه از قوانین و نظریات موجود بوده است، موجبات تضییع حقوق بیت‌المال را فراهم آورده است. توضیح آنکه بر اساس تفاسیر و نظریات مشورتی موجود ملاک احیای اراضی، تاریخی بدون مبنا با عنوان اعلام دولت جمهوری اسلامی ایران د…
تاریخ
1402/05/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی