استعلام : اعتراض ثالث اجرایی به ضبط وثیقه در صلاحیت کدام مرجع قضایی است؟ آیا دادگاه کیفری دو که رأی محکومیت کیفری را صادر کرده است و یا هر دادگاه کیفری دو داخل در حوزه قضایی دادگاه صادرکننده رأی صلاحیت رسیدگی دارد یا آن‌که دادگاه حقوقی صالح است؟ چنانچه صرفاً دادگاه کیفری دو صادرکننده رأی صالح باشد؛ اما پرونده به شعبه هم‌عرض دیگر ارجاع شود، دادگاه مرجوع‌الیه چه تصمیمی باید اتخاذ کند؟ نظریه مشورتی…
تاریخ
1401/11/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- رسیدگی به اعتراض ثالث اجرایی که مال مورد ادعا در فرآیند اجرای حکم قطعی کیفری توقیف شده باشد، در صلاحیت کدام دادگاه است؟ دادگاه کیفری صادرکننده حکم یا دادگاه عمومی حقوقی؟ 2- با توجه به بند «هـ» تبصره 8 ماده واحده قانون بودجه سال 1400 که بیان می‌دارد: «در خصوص چاه‌های غیر مجاز وفق بند «هـ» ماده 45 قانون توزیع عادلانه آب نسبت به مسلوب‌المنفعه نمودن این چاه‌ها اقدام و جریمه مربوط به میزا…
تاریخ
1401/11/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در پرونده مطروحه وکیل محکوم‌علیه با استناد به رأی وحدت رویه شماره 759 مورخ 1396/4/20 هیأت عمومی دیوان عالی کشور اظهار می‌دارد از آنجایی که جرایم تغییر کاربری بر اساس بند (3) ماده 19 قانون مجازات اسلامی از جرایم درجه هفت محسوب می‌شود و برابر بند (3) ماده 107 چنانچه از زمان قطعیت حکم تا پنج سال اجرا نگردیده باشد از موارد موقوفی اجرا است، بنابر این تقاضای صدور قرار موقوفی اجرا برای پرونده…
تاریخ
1401/11/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که مطابق رأی وحدت رویه شماره 822 مورخ 31/3/1401 هیأت عمومی دیوان عالی کشور، بزه تغییر کاربری غیرمجاز اراضی زراعی «جرم غیر مستمر» شناخته شده است؛ این رأی وحدت رویه مطابق ماده 471 پیش‌گفته نسبت به آراء محکومیت کیفری که دادگاه‌ها با اعتقاد به مستمر بودن بزه معنونه صادر کرده، اما اجرا نشده و یا در حال اجرا است، قابل تسری می‌باشد و قاضی اجرای احکام کیفری با لحاظ ملاک بند «ب» ماده 11 قانون مجازات اسلا…
تاریخ
1401/11/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : شخصی به علت ارتکاب جرم تعزیری، به صورت غیابی محکوم شده و پس از اعتراض خارج از مواعد، قرار رد واخواهی صادر شده است. با اعتراض به قرار مذکور، پرونده به دادگاه تجدیدنظر استان ارسال و قرار معترض‌عنه تأیید شده است. با اعاده پرونده و در مرحله اجرای حکم، محکوم‌علیه رضایت شاکی خصوصی را اخذ نموده و در راستای ماده 483 قانون مذکور تقاضای تخفیف مجازات را مطرح نموده است. دادگاه تجدید نظر استان نیز ب…
تاریخ
1401/11/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
ات زیر پاسخ مستند و مستدل عنایت فرمایید. ۱) آیا استفاده از یک قرارداد الکترونیک با یک شناسه یکتا در چند مرجع قضایی برای طرح چند دعوای مجزا از نظر قانون صدرالذکر مجاز است؟ به عبارت دیگر با توجه به این‌که قرارداد مالی حق‌الوکاله باید برای هر دعوا و هر مرحله طبق تعرفه و توافق طرفین تعیین شود، آیا وکیل مجاز است با شناسه یکتای مذکور که تمبر آن را در اولین دعوای مطروحه پرداخت کرده است، دعوای دیگری مطرح…
تاریخ
1401/11/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در طرح‌های واگذاری اراضی دولت که احیاء آن مستلزم احداث اعیان است و مستأجر مجاز به امر احداث است، در مواردی به سبب عدم تحقق طرح در زمان معین، دولت (موجر) محق بر فسخ است؛ در این صورت مستأجر مستحق بهای اعیانی احداثی است؛ اما به رغم صدور حکم بر تأیید فسخ قرارداد و طرح دعوای خلع ید از سوی دولت، مستأجر سابق برای گرفتن بهای اعیانی دادخواهی نمی‌کند و در نتیجه، در اجرای طرح‌های دولتی و اشتغال‌آف…
تاریخ
1401/11/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که مالک صرفاً سند رسمی مالکیت خود را به درخواست دیگری در رهن شخص ثالث (ظاهراً بانک یا مؤسسه مالی و اعتباری) قرار داده است، در استفاده مالک از مال موضوع سند و استیفای منفعت مانع یا محدودیتی ایجاد نشده و صرفاً برای وی در نقل و انتقال آن مال برخی محدودیت‌های قانونی ایجاد شده است؛ همچنین از سوی ثالث (ذی‌نفع در عقد رهن) و یا مرتهن نسبت به مال و یا منافع آن استیفای خاصی صورت نگرفته است تا مشمول حکم مقر…
تاریخ
1401/11/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که دستگاه اجرایی (وزارت راه و شهرسازی) بدون رعایت مقررات قانونی حاکم؛ از جمله ترتیبات مقرر در لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358 شورای انقلاب با اصلاحات و الحاقات بعدی، مبادرت به تصرف اراضی مردم جهت احداث جاده برون‌شهری نموده است، موضوع تابع غصب مال و احکام مترتب بر آن است و بر این اساس، مالک یا قائم‌مقام قانونی وی می‌تواند به سب…
تاریخ
1401/11/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که پس از انعقاد قرارداد مشارکت در ساخت، سازنده یکی از واحدها را به غیر انتقال داده است، صرف نظر از آن که شروط قرارداد مشارکت در ساخت و حدود اختیارات و تعهدات هر یک از طرفین (مالک و سازنده) و شمول یا عدم شمول قانون پیش‌فروش ساختمان مصوب 1389 نسبت به فرض سؤال مشخص نمی‌باشد، مستفاد از مواد 283، 286 و 454 قانون مدنی، فسخ بعدی قرارداد مشارکت در ساخت موجب انحلال معامله دوم نمی‌شود.
تاریخ
1401/11/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : نظر به این‌که نظریه مشورتی شماره 7/1400/964 مورخ 1400/11/27 آن اداره کل برای مجموعه این دادگاه که در نشست قضایی شهرستان مطرح شد، کمی ابهام دارد و برداشت‌های متفاوتی از این نظریه ارائه شده است، خواهشمند است در خصوص پرسش‌های زیر اعلام نظر فرمایید: 1- آیا منظور آن اداره کل این است که در حال حاضر دو نوع شاخص تورم سالانه وجود دارد؟ نخست، شاخص سالانه که در پایان سال اعلام می‌شود و دیگری شاخص…
تاریخ
1401/11/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
این است که مرجع تصمیم‌گیری در خصوص شمول مرور زمان جرایم موضوع این احکام کدام است؟ قاضی اجرای احکام کیفری بر اساس ماده 10 قانون مجازات اسلامی و مواد 13 و 505 قانون آیین دادرسی کیفری یا مرجع دیگری مثل دادگاه صادرکننده حکم قطعی؟
تاریخ
1401/11/16
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
اینجاست که در فرضی که متارکه حاصل شده و حضانت طفل قانوناً به مادر سپرده شده است، آیا مادر به عنوان سرپرست طفل حق اقامه دعوی و شکایت از جانب فرزند خود و نیز اعلام گذشت را دارد یا این که در این حالت هم نصب قیم می‌بایست صورت گیرد و اعلام رضایت نیز لزوما طبق تبصره 2 ماده 101 قانون مجازات اسلامی می‌بایست به تأیید دادستان برسد؟
تاریخ
1401/11/12
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که پرونده با لحاظ ماده 433 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 در دادگاه تجدید نظر مطرح شده است، با توجه به ماده 457 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و ملاک ماده 280 این قانون، در فرضی که دادگاه تجدید نظر عنوان اتهام احراز شده از سوی دادگاه بدوی را ناصحیح تشخیص دهد، این امر از موارد اصلاح و تأیید رأی می¬باشد و اصلاح رأی مزبور نسبت به رفتار مجرمانه و احراز بزهکاری متهم که اساس رأی می¬باشد لطمه وارد…
تاریخ
1401/11/12
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که صادرکننده چک بدون ثبت آن در سامانه صیاد، چک را تنظیم و به دارنده تحویل داده است، دارنده نمی‌تواند دعوای الزام صادرکننده به ثبت چک در سامانه صیاد را اقامه کند؛ زیرا اولاً، مستفاد از تبصره اصلاحی ماده 21 مکرر (29/1/1400) قانون صدور چک، ثبت در سامانه صیاد از شرایط صدور چک است و لذا اگر در زمان صدور چک، در این سامانه ثبت نشده باشد، چک یادشده از شمول قانون صدور چک خارج است. ثانیاً، برابر تبصره اصلا…
تاریخ
1401/11/12
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، صدور حکم به جبران خسارت وارده موضوع ماده یک قانون مجازات استفاده‌کنندگان غیر مجاز از آب، برق، تلفن، فاضلاب و گاز مصوب 1396 از این قاعده خارج نیست. همچنین تبصره ماده 2 آیین‌نامه اجرایی قانون یادشده مصوب 28/5/1397 هیأت وزیران که دستگاه اجرایی مربوط را مکلف کرده است نسبت به طرح موضوع، پیگیری آن در مراجع قضایی حسب مورد از حیث پیگرد کیفری و حقوقی مرتکب (بویژه طرح دعوای مسؤولیت مدنی مرتکب در جبران تم…
تاریخ
1401/11/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
با لحاظ اصل محکوم‌به و خسارت تأخیر تأدیه در زمان هر یک از پرداخت‌ها و بر مبنای مبلغ پرداختی در هر مرحله کسری از اصل محکوم‌به و خسارت متعلقه، محاسبه و از میزان محکوم‌به کسر می‌شود.
تاریخ
1401/11/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
به وی مؤثر در مقام نیست و به عبارت دیگر عمدی بودن موضوع منتهی به صدور رأی وحدت رویه مؤثر در غیر قابل استناد تلقی کردن جراحات ثانویه به رفتار جانی نبوده است؛ بنابراین رأی وحدت رویه یادشده در خصوص موضوع استعلام (ایراد صدمات بدنی غیر عمد و صدمات بدنی ناشی از بی‌احتیاطی در رانندگی) که پزشک معالج مجدد صدماتی را در جهت معالجه وارد می‌آورد نیز می‌شود. ثانیاً، با عنایت به مراتب مذکور در بند «اولاً» و ن…
تاریخ
1401/11/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، با توجه به وحدت ملاک ذیل ماده 242 قانون یادشده، بازپرس باید قرار تأمین کفالت یا وثیقه را به قرار التزام تبدیل کند تا موجبات آزادی متهم نوجوان فراهم آید
تاریخ
1401/11/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه وقوع حادثه منجر به ایراد صدمه بدنی غیر عمدی ناشی از بی‌احتیاطی در امر رانندگی در زمان قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسؤولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب 1387 باشد و به سبب جبران کسری پوشش بیمه‌نامه ناشی از حوادث، مبلغ ریالی دیه خسارت بدنی آسیب‌دیده توسط صندق تأمین خسارت‌های بدنی و در زمان حاکمیت قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر…
تاریخ
1401/11/10
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : منظور از «سایر حقوق واجبه زن» در شرط اول مندرج در قسمت «ب» سند نکاحیه که عدم ایفای آن منجر به تحقق وکالت زوجه در امر طلاق می‌شود، چیست؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : در خصوص «سایر حقوق واجبه زوجه» به شرح منعکس در شرط اول مندرج در قسمت «ب» سند نکاحیه، می‌توان به تحریر‌الوسیله امام خمینی (ره)، کتاب نکاح، مبحث «قسم، نشوز، شقاق» مراجعه کرد و به طور کلی از جمله حقوق مزبور می‌توان…
تاریخ
1401/11/10
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : نظر به این‌که حیطه کار قضات دادگاه‌های تجدید نظر استان، کل شهرهای استان است، خواهشمند است نحوه اجرای ماده 50 آیین‌نامه لایحه استقلال کانون وکلای دادگستری مصوب 1400/4/2 رئیس محترم قوه قضاییه در مورد قضات بازنشسته دادگاه تجدید نظر استان را اعلام فرمایید. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : منظور از عبارت «آخرین محل خدمت» موضوع تبصره 4 ماده 6 قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری مصوب…
تاریخ
1401/11/10
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا اقدام دادگاه در پرونده درخواست ابطال رأی داوری مبنی بر بررسی موضوعی اختلاف منتهی به صدور رأی داور؛ از طریق ارجاع امر به کارشناسی، استماع اظهارات گواهان و مانند آن، دارای موقعیت حقوقی است و یا آن‌که بنا به جهات مذکور در ماده 489 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، بررسی حکمی رأی داور فاقد وجاهت قانونی است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : هرچند…
تاریخ
1401/11/10
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا اصل یکصد و سی و نهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و نیز ماده 457 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 نسبت به دعوای شرکت‌های دولتی با اشخاص حقیقی یا حقوقی طرف قرارداد با آن‌‌ها حاکم است؟ آیا این شرکت‌ها می‌توانند در قرارداد شرط داوری قرار داده و به داوری مراجعه کنند؛ بدون آن‌که تشریفات اعلامی در مقررات یادشده لازم‌الرعایه باشد؟ نظریه مشورتی اداره کل ح…
تاریخ
1401/11/10
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی