استعلام : با عنایت به اینکه قانونگذار در تبصره 3 ماده 25 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مقرر می‌دارد «در عفو و آزادی مشروط اثر تبعی محکومیت پس از گذشت مدت‌های فوق از زمان عفو یا اتمام مدت آزادی مشروط رفع می‌شود. محکوم در مدت زمان آزادی مشروط و همچنین در زمان اجرای حکم نیز از حقوق اجتماعی محروم می گردد». با عنایت به تبصره مذکور و اینکه در برخی از موارد، محاکم در آراء خود حکم به تعلیق مجازات‌های ح…
تاریخ
1401/05/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که در اجرای بند 3 ماده 49 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310 با اصلاحات و الحاقات بعدی و ماده 20 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 1354 با اصلاحات بعدی و با لحاظ ماده 36 آیین‌نامه قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران ودفتریاران مصوب 28/12/1399 ریاست محترم قوه قضاییه، سند عادی توسط سر دفتر اسناد رسمی گواهی امضاء شده است، با توجه به حکم مقرر در ماده 20 قانون دفاتر اسناد رسم…
تاریخ
1401/05/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در صورت صدور حکم قطعی توسط دادگاه تجدید نظر و طرح دعوای اعتراض ثالث نسبت به آن و صدور حکم بر بطلان دعوای اخیر توسط دادگاه یادشده، در مورد تأمین موضوع ماده ۴۲۴ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، خواهشمند است به پرسش‌های زیر پاسخ دهید: 1- تا چه مدت از تاریخ صدور حکم بر بطلان دعوای اعتراض ثالث، اگر دادخواست مطالبه خسارت مطرح نشود، دادگاه می¬تواند دستور رفع…
تاریخ
1401/05/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
به وضعیت مالی خواهان در این زمان رسیدگی شده است. رابعاً، پس از صدور حکم قطعی مبنی بر رد دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی، با عنایت به ملاک ذیل ماده 55 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 بدون نیاز به اخطار رفع نقص، خواهان (تجدید نظرخواه) باید ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ حکم قطعی هزینه دادرسی را پرداخت کند و در صورت عدم پرداخت هزینه دادرسی تجدید نظر ظرف مهلت مقرر، دا…
تاریخ
1401/05/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- در ماده ۶۴۵ قانون مجازات اسلامی برای از بین بردن ناخن در دو فرض که به صورت سالم بروید یا آنکه دیگر نروید، دیه تعیین شده اما اشاره به اینکه قسمتی از ناخن آن کنده شده باشد، نشده و لذا اگر نصف ناخن یک انگشت ساقط شود چهار حکم متفاوت در این خصوص به ذهن می‌رسد: اول، باید دیه سقوط کل ناخن را برای آن تعیین نمود؛ دوم، معادل نصف دیه ناخن در نظر گرفته شود، سوم، می‌توان گفت هنوز ناخن به طور کام…
تاریخ
1401/05/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، تنظیم مجدد برگ احضاریه به نحوی که در قسمت اخیر تبصره 3 ماده 529 قانون آیین دادرسی کیفری آمده است برای محکومیت دیگر که اجراء نشده است نیز الزامی است. ثالثاً، برخورداری از معافیت (تخفیف) از پرداخت بیست درصد (20%) جزای نقدی نسبت به کلیه محکومان، اعم از این که در زندان و یا آزاد باشند، به شرط پرداخت آن در مهلت ده روز از تاریخ ابلاغ مراتب از سوی اجرای احکام کیفری، حقی قانونی است؛ بنابراین در فرض است…
تاریخ
1401/05/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در مواردی که دادگاه عمومی بخش وفق تبصره ماده 298 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 به جرایم اشخاص دارای کمتر از هیجده سال سن رسیدگی می‌کند، آیا مقررات اختصاصی رسیدگی در دادگاه اطفال و نوجوانان به شرح مواد 412 تا 417 این قانون و همچنین مواد 286 و 287 قانون یادشده مشتمل بر لزوم تشکیل پرونده شخصیت در جرایم درجه پنج و شش، تعیین وکیل تسخیری، ابلاغ وقت رسیدگی به اولیای قانونی و ... باید رعایت…
تاریخ
1401/05/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به تبصره 2 ماده 427 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و 450 این قانون آیا در رسیدگی از باب تجدید نظرخواهی از قرارهای اناطه و رد درخواست واخواهی و رد درخواست تجدیدنظرخواهی تهیه گزارش در دادگاه تجدید نظر الزامی است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با عنایت به صدر ماده 450 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و عبارت «و سپس دادگاه به شرح زیر اتخاذ تصمیم می‌نماید» در مواردی که…
تاریخ
1401/05/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا عدم حضور هر یک از طرفین پرونده در رأس ساعت مقرر در اخطاریه ارسالی بابت رسیدگی، مانع تشکیل جلسه در رأس ساعت مقرر و اعلام ختم جلسه پیش از اتمام وقت است یا آنکه نمی‌توان پیش از اتمام وقت در نظر گرفته شده برای آن جلسه، ختم جلسه را اعلام کرد؛ به عنوان مثال، چنانچه وقت جلسه دادرسی از ساعت ۹ تا 9 و 30 دقیقه در نظر گرفته شود و خواهان رأس ساعت ۹ در شعبه حضور پیدا کند؛ اما با گذشت مدت زمان ع…
تاریخ
1401/05/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : نظر به اینکه گزارش‌های مکرری از اقدامات برخی دهیاران مبنی بر جلوگیری از اجرای مقررات آمره قانونی جهت تعقیب قانونی واصل می‌شود، آیا اصولاً دهیار مشمول اشخاص موضوع ماده 576 قانون مجازات اسلامی تعزیرات مصوب 1375 است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : به موجب ماده واحده قانون تأسیس دهیاری‌های خود‌کفا در روستاهای کشور مصوب 1377 و ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 دهیاری «نهاد…
تاریخ
1401/05/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به اینکه در برخی از آراء قضایی به جای استفاده از واژه حوزه قضایی از واژه حوزه جغرافیایی استفاده می‌شود، مستدعی است اولاً، تفاوت این دو واژه را بیان نماید. ثانیاً، آیا بکار بردن واژه حوزه جغرافیایی به جای حوزه قضایی در آراء و تصمیات قضایی صحیح می‌باشد یا خیر؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : 1- تبیین تفاوت میان حوزه قضایی و حوزه جغرافیایی خارج از وظایف اداره کل حقوقی قوه…
تاریخ
1401/05/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
ات خاص کیفری و آیین دادرسی کیفری (2) مطرح و در خصوص فرض سؤال دو دیدگاه وجود دارد: دیدگاه نخست: اگر ربادهنده مضطر و مشمول تبصره 2 ماده 595 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات مصوب 1375) باشد، به سبب معافیت از مجازات، می‌تواند شاکی خصوصی واقع شود و علاوه بر درخواست مجازات ربا‌گیرنده، خسارات وارده و ضرر و زیان ناشی از جرم را مطالبه کند؛ اما اگر بدون اضطرار ربا داده باشد، به صراحت ماده 595 قانون یاد شده مجر…
تاریخ
1401/05/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : خواهشمند است در خصوص پرسش‌های زیر اعلام نظر فرمایید: 1- امکان الزام دادگاه‌ها به قبول صرفاً دعاوی ناشی از مالکیت سازمان ملی زمین و مسکن به طرفیت سازمان مذکور؛ 2- اجرای آراء صادره علیه اداره کل راه و شهرسازی استان به طرفیت سازمان ملی زمین و مسکن. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : 1 و 2- هرچند دعاوی ناشی از مالکیت سازمان ملی زمین و مسکن باید به طرفیت آن سازمان مطرح شود، با وجود این…
تاریخ
1401/05/24
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، مطابق مقررات قانون صدرالذکر و از جمله ماده 3 این قانون رفتار می¬شود. 2- محکومیت به رد وجوه (مال) فرض سؤال از جمله محکومیت مرتکب به پرداخت معادل قیمت وسیله نقلیه موضوع قسمت اخیر تبصره یک ماده 703 الحاقی به قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 از مقررات قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب 1394 و از جمله مواد 3 و 22 این قانون منصرف است که به صراحت ماده یک این قانون، مختص محکومان به پرداخت مال به دیگری…
تاریخ
1401/05/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- در صورتی‌که تجدید نظرخواه در دادخواست تجدید نظرخواهی، برخی اصحاب دعوی را که دعوا متوجه آن‌ها نیز بوده است را ذکر نکند؛ مانند آنکه در دعوای تقسیم ترکه در مرحله بدوی تمامی وراث طرف دعوی بوده‌اند؛ اما در مقام تجدید نظرخواهی یک یا چند نفر از آنان را طرف تجدید نظرخواهی خود قرار ندهد، دادگاه تجدید نظر چه تصمیمی باید اتخاذ کند؟ 2- آیا می‌توان موضوع را از موارد نقص دادخواست تلقی کرد و پروند…
تاریخ
1401/05/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که بنا به تشخیص دادگاه تجدید نظر رسیدگی و اتخاذ تصمیم نسبت به آنچه مورد لحوق حکم دادگاه بدوی قرار گرفته است فرع بر رسیدگی نسبت به آن بخش از خواسته مطرح‌شده در مرحله بدوی است که راجع به آن دادگاه اخیرالذکر اظهار نظری نکرده است، با عنایت به ملاک ماده 19 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، دادگاه تجدید نظر با تذکر به دادگاه بدوی جهت صدور رأی تکمیلی، رسیدگی به درخواست…
تاریخ
1401/05/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
نسبت به وجه سفته یا برات) نسبت به میزانی که دادگاه با احراز عدم تمکن مدیون حکم بر تقسیط آن صادر می‌کند، از تاریخ صدور حکم اولیه و نخستین خسارت تأخیر تأدیه تعلق نمی‌گیرد. توضیح آنکه، چنانچه محکوم‌علیه در پرداخت اقساط تعیین‌شده و یا مبلغی که دادگاه تمکن مالی محکوم‌علیه نسبت به پرداخت دفعی آن را احراز کرده است (پیش‌پرداخت) تأخیر کند، ماده 522 یادشده قابل اعمال به نظر می‌رسد. ثانیاً، خسارت تأخیر تأ…
تاریخ
1401/05/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، دعوای ابطال شرط اضافه نرخ سود تسهیلات و استرداد مبلغ اضافی، صرف‌‌نظر از مختومه شدن یا نشدن پرونده اعطای تسهیلات در بانک یا مؤسسه اعتباری، قابل استماع است و دادگاه مکلف است برابر رأی وحدت رویه مزبور، تصمیم مقتضی اتخاذ کند. دیدگاه دوم: رأی وحدت رویه شماره 794 مورخ 21/5/1399 هیأت عمومی دیوان عالی کشور در خصوص اختلاف میان بانک‌ها و تسهیلات‌گیرندگان در خصوص نرخ سود تسهیلات اعطایی است و محل و موضع صد…
تاریخ
1401/05/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : همان‌گونه که مستحضرید در تبصره ماده ۹ قانون افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی مصوب 1389 با اصلاحات بعدی، مرجع رسیدگی به اعتراض نسبت به آراء هیأت حل اختلاف موضوع ماده 56 قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع مصوب 1346 با اصلاحات بعدی، شعب رسیدگی ویژه‌ای دانسته شده که بدین منظور در مرکز از سوی رئیس قوه قضاییه تعیین و ایجاد می‌شود. عبارت «مرکز» در این تبصره ابهام دارد و مشخص…
تاریخ
1401/05/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
آن است که این جرم، غیر قابل گذشت است ضمناً تبصره ذیل ماده 12 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 مبنی بر اینکه «تعیین جرایم قابل گذشت به موجب قانون است) نیز صریح در این معنا‌ست.
تاریخ
1401/05/12
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : نظر به تصویب قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار مصوب 1400 و لازم‌الاجرا شدن این قانون در زمان اعلام نتایج آزمون فوق‌العاده مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه و با توجه به اینکه هر ساله آیین‌نامه این مرکز ملاک عمل پذیرش داوطلبان بوده است و براساس آن پس از قبولی در آزمون کتبی، پذیرش در آزمون شفاهی و طی مراحل گزینش و اخذ استعلامات مربوطه و در نهایت نظر مثبت هیأت تعیین…
تاریخ
1401/05/10
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : پیرامون قابل گذشت یا غیر «قابل گذشت بودن جرم اتباط نا مشروع توسط اطفال و نوجوانان» نظر آن اداره کل را جهت بهره برداری همکاران قضایی اعلام فرمایید. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : طبق تبصره 1 و 2 ماده 100 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قابل گذشت بودن یا نبودن، ناظر به جرم است و نه مرتکب و با عنایت به ماده 103 قانون یادشده اصل بر غیر قابل گذشت بودن جرایم است مگر این که در قانون به…
تاریخ
1401/05/10
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که خواهان حقی را مطالبه کرده که در زمان تقدیم دادخواست این حق موجود نبوده، اما در اثنای رسیدگی ایجاد شده است، به نظر می‌رسد با توجه به ماده 2 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 دعوای خواهان به جهت یادشده، غیر قابل استماع و مردود است و خواهان می‌تواند زمانی که منجزاً حق برای وی ایجاد شده است، اقامه دعوی کند.
تاریخ
1401/05/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی