چنانچه مصوبه‌ای که در دیوان عدالت اداری رأی بر ابطال آن صادر شده است، مورد استناد قرار گیرد، مراجع قضایی با معتبر تلقی کردن رأی دیوان مجاز به استناد به مصوبه مذکور نیستند. از سویی دیگر، اگر بنا به جهاتی درخواست ابطال مصوبه در دیوان عدالت اداری رد شده باشد، مراجع قضایی نمی‌توانند به همان جهت مصوبه استنادی را خلاف قانون تلقی کنند و به آن ترتیب اثر ندهند.
تاریخ
1403/07/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، علم و عمد خواهان مفروض تلقی نمی‌شود. توضیح آنکه، رسیدگی به این ادعای خوانده نیازی به تقدیم دادخواست و پرداخت هزینه دادرسی ندارد و دادگاه می‌تواند در ذیل همان رأی بر بطلان دعوای خواهان، وی را به پرداخت خسارات مذکور در حق خوانده محکوم کند. ب- حکم مقرر در ماده 515 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 از این حیث که دادگاه می‌تواند به درخواست خوانده با احراز شرایط مقرر…
تاریخ
1403/07/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که قاضی دادگاه بدوی حکم بر محکومیت خوانده صادر؛ اما دادگاه تجدیدنظر با تمسک به مقررات راجع به شرایط شکلی دعوا، با نقض حکم، قرار عدم استماع دعوای بدوی را صادر و خواهان نیز بار دیگر همان دعوا را مطرح کرده است، دادرس دادگاه بدوی که سابقاً اظهار نظر ماهوی کرده است، مشمول ایراد رد دادرس موضوع بند «د» ماده 91 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 است. ثانیاً، در فرض سؤال چ…
تاریخ
1403/07/10
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، پزشکی قانونی علاوه بر ازاله بکارت طفل یا نوجوان، برای وی ابتلای به بیماری مسری دیگری؛ مانند زگیل تناسلی را اعلام کند، آیا مرتکب به دیه صدمات وارده در این خصوص نیز محکوم خواهد شد؟ د) در صورت مثبت بودن پاسخ سؤال فوق، آیا تعیین دیه از سوی دادگاه کیفری منوط به رسیدگی اولیه در دادسرا و تحقیقات مقدماتی و ارسال پرونده با کیفرخواست است و یا آنکه به تبع اصل جرم، دادگاه کیفری در خصوص دیه یا ارش صدمات وا…
تاریخ
1403/07/10
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که دادگاه صلح سابق (موضوع لایحه قانونی تشکیل دادگاه‌های عمومی مصوب 1358 با لحاظ صلاحیت‌های مندرج در مواد 15 و 16 این لایحه قانونی) رأی صادر کرده است، اعاده دادرسی نسبت به رأی یادشده بر حسب موضوع رأی معترض‌عنه، در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی، دادگاه خانواده و دادگاه صلح (در صورت تشکیل) است. همچنین در خصوص رأی دادگاه صلح سابق در امور کیفری با رعایت ترتیبات مذکور در ماده 476 قانون آیین دادرسی کیفری مص…
تاریخ
1403/07/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که مادر در خصوص دستور موقت صادره مبنی بر ملاقات پدر با فرزند، کاهش ساعت ملاقات به لحاظ سوء رفتار پدر را خواستار شده است، عدول از دستور موقت صادره و یا تغییر در مفاد آن از سوی دادگاه امکانپذیر است.
تاریخ
1403/07/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به ماده 5 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری، منظور از عبارت «مأمورین به خدمات عمومی اعم از رسمی و غیر رسمی» در متن ماده چیست و با توجه به رأی وحدت رویه شماره 798 مورخ 15/7/1399 هیأت عمومی دیوان عالی کشور، آیا کارمندان بانک‌های خصوصی نیز شامل این قسمت می‌شوند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : منظور از «مأمورین به خدمات عمومی» در مواد 3 و 5 قانون تشد…
تاریخ
1403/07/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در ماده 25 آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی (اصلاحی 1400/10/29) مقرر شده است: «در مؤسسه‌هایی که بیش از یک قاضی اجرا حضور دارد، انتخاب قاضی عضو شورا بر عهده دادستان شهرستان مربوط است. در ندامتگاه عمومی و مؤسسه‌هایی که از حوزه‌های مختلف قضایی یک استان، زندانی می‌پذیرد، حسب مورد یکی از معاونان دادستان مرکز استان یا قضات اجرا توسط دادستان مرکز استان به عنوان سرپرست…
تاریخ
1403/07/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : استفاده از کارت بازرگانی دیگری و در نتیجه فرار مالیاتی به واسطه استفاده از کارت مذکور در صلاحیت اداره تعزیرات می‌باشد یا دادگاه؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با عنایت به بند 7 ماده 274 قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی 1394، استفاده از کارت بازرگانی اشخاص دیگر به منظور فرار مالیاتی از مصادیق جرم مالیاتی و مستوجب مجازات تعزیری درجه شش می‌باشد و وفق ماده 301 قانون آیین دادرسی کیف…
تاریخ
1403/07/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که خوانده نشانی خود را در سامانه ثنا درج کرده و خواهان نیز در دادخواست صرفاً به ذکر شهر اعلامی از سوی خوانده در سامانه مذکور بسنده کرده است، مفروض آن است که خواهان نشانی اعلامی خوانده را به عنوان اقامتگاه وی اعلام کرده و موجبی برای صدور اخطار رفع نقص وجود دارد. 2- اولاً، در فرض سؤال که دادگاه با ارجاع امر به کارشناس بهای خواسته را تعیین کرده است، صرف نظر از نوع تصمیم نهایی دادگاه، هزینه دادرسی از…
تاریخ
1403/07/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در پرونده قتل عمدی که دلایل کافی نیز بر علیه متهم وجود دارد، از مدت بازداشت موقت بیش از دو سال گذشته و پرونده از دادسرا به دادگاه ارسال شده و وکیل متهم به استناد تبصره یک ماده 242 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 تقاضای تبدیل قرار به وثیقه مناسب و آزادی موکلش را دارد. اگر بیم جدی فرار متهم وجود داشته باشد، دادگاه باید چه تصمیمی اتخاذ کند؟ آیا صدور قرار وثیقه بسیار سنگین از لحاظ مبلغ ری…
تاریخ
1403/07/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : مطابق ماده 8 قانون بیمه اجباری خسارات وارد‌شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395 در مقابل شخص ثالث «حداقل مبلغ بیمه موضوع این قانون در بخش خسارت بدنی معادل حداقل ریالی دیه یک مرد مسلمان در ماه‌های حرام با رعایت تبصره ماده 9 این قانون است و...» و به موجب ماده 10 قانون مذکور «بیمه‌گر مکلف است در ایفای تعهدات مندرج در این قانون خسارت وارده به زیان‌دیدگان را بدون لحاظ ج…
تاریخ
1403/07/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که در اجرای تبصره ماده 34 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 و به منظور پرداخت محکوم‌به، شخص ثالث مالی معرفی کرده و در اجرای ماده 98 این قانون از حقوق و مزایای محکوم‌علیه رفع توقیف شده است، از آنجا که به جهت عدم فروش مال در مزایده و عدم قبول مال توسط محکوم‌له بابت طلب خود، از مال شخص ثالث رفع توقیف شده است، توقیف مجدد حقوق و مزایای محکوم‌علیه با رعایت مقررات ماده 96 قانون یادشده با منعی مواجه نیست.…
تاریخ
1403/07/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
چنانچه محکومیت جدید از مصادیق تعدد جرم محسوب شود، با اعمال ماده 510 قانون آیین دادرسی کیفری با توجه به نقض حکم سابق، شیوه اجرای الکترونیکی حبس نیز منتفی است و چنانچه دادگاه در مقام ادغام آرا مجدداً به شیوه اجرای الکترونیکی حبس در حکم تصریح کند، اجرای احکام کیفری نیز بر اساس آن اقدام خواهد کرد؛ اما در فرضی که محکومیت جدید از مصادیق تکرار جرم باشد، شیوه پیش‌بینی‌شده در محکومیت حبس در حال اجرا به حک…
تاریخ
1403/07/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که راکب وسیله نقلیه و مسبب حادثه، طفل و طبعاً فاقد گواهینامه رانندگی است، خسارات بدنی وارد شده توسط بیمه‌گر پرداخت می‌شود و پس از پرداخت، با عنایت به مواد 15 و 16 قانون پیش‌گفته شرکت بیمه می‌تواند به قائم‌مقامی زیان‌دیده برای بازیافت خسارات پرداخت شده به شخص ثالث، به مسبب حادثه یا قائم‌مقام قانونی وی رجوع کند.
تاریخ
1403/07/04
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که زوجه برای درخواست گواهی عدم امکان سازش باید وکالت (مع‌الواسطه) به وکیل دادگستری اعطا کند، می‌تواند به وکیل مزبور وکالت در اسقاط حق تجدید نظرخواهی را نیز اعطا کند و مستفاد از بند یک ماده 35 قانون یادشده این است که اسقاط حق تجدید نظرخواهی از سوی وکیل که دارای وکالت در تجدید نظر می‌باشد، منوط به تصریح در وکالت‌نامه است.
تاریخ
1403/07/04
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- به موجب ماده 47 قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386: «با رعایت قوانین و مقررات ثبت اجباری نام‌های تجارتی، این قبیل نام‌ها حتی بدون ثبت، در برابر عمل خلاف قانون اشخاص ثالث حمایت می‌شوند.» مقصود از رعایت قوانین و مقررات ثبت اجباری چیست؟ آیا منظور این است که تمامی اقدامات ثبت انجام شده باشد و فقط خود ثبت رخ نداده باشد؛ مانند ارائه اظهارنامه و یا صرف وجود شرایط نام…
تاریخ
1403/07/03
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : ضمانت اجرای عدم معرفی داور در دعوای طلاق چیست؟ در صورتی که خواهان از تودیع هزینه داوری استنکاف نماید، دادگاه با چه تکلیفی مواجه است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : 1- به موجب ماده 27 قانون حمایت خانواده مصوب 1391: «در کلیه موارد درخواست طلاق بجز طلاق توافقی دادگاه باید به منظور ایجاد صلح و سازش موضوع را به داوری ارجاع کند ...» و مطابق تبصره 2 ماده 28 این قانون: «... در صورت ام…
تاریخ
1403/07/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که مبلغ حق‌الوکاله به قرارداد طرفین ارجاع شده و همین امر در قرارداد وکالت الکترونیکی نیز درج شده است، ضمیمه کردن قرارداد و ابطال تمبر بر اساس آن ضروری به نظر می‌رسد.
تاریخ
1403/07/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
آمده است، مطابق مقررات قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 امکان شرکت محکوم‌علیه در مزایده و برنده شدن وی به عنوان خریدار منتفی است و راهکار قانونی همان است که در ماده 130 این قانون پیش‌بینی شده است و به موجب آن صاحب مال می‌تواند با پرداخت نقدی بالاترین قیمت پیشنهادی از فروش مال جلوگیری کند. ثانیاً، صرف معرفی مال از سوی محکوم‌علیه و توقیف آن به معنای اجرای حکم و وصول محکوم‌به نیست و در دعوای مطالبه…
تاریخ
1403/07/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در تبصره 3 ماده 8 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مقرر شده «خسارت مالی ناشی از حوادث رانندگی صرفاً تا میزان خسارت متناظر وارده به گران‌ترین خودرو متعارف... قابل جبران خواهد بود» و بر اساس تبصره 4 و صدر ماده مذکور، خودرو متعارف خودرویی است که قیمت آن کمتر از پنجاه درصد دیه مرد مسلمان در ماه حرام باشد. از سوی دیگر در ماده 1 دستورالعمل نحوه تع…
تاریخ
1403/07/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : شرکت بیمه پس از پرداخت خسارت مالی به بیمه‌گذار به موجب قرارداد بیمه بدنه خودرو، اقدام به طرح دعوا علیه مسبب حادثه به استناد ماده 30 قانون بیمه مصوب 1316 نموده و تقاضای بازیافت مبلغ پرداختی را دارد. خوانده در مقام دفاع اظهار داشته ماده 30 یادشده به موجب ماده 15 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395 در خصوص حوادث رانندگی با تخصیص مواجه ش…
تاریخ
1403/07/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، صدور حکم اعسار مانع توقیف یک سوم یا یک چهارم حقوق و مزایای مستمر محکوم‌علیه نیست و در صورتی که یک سوم یا یک چهارم حقوق و مزایای ماهانه کمتر از مبلغ هر قسط باشد، به عنوان بخشی از هر قسط قابل محاسبه است و به این ترتیب وصول همزمان اقساط به گونه‌ای که کسر حقوق و مزایا با رعایت ماده 96 قانون اخیرالذکر بخشی از هر قسط باشد، امکانپذیر است. همچنین در فرض سؤال، چنانچه یک سوم یا یک چهارم حقوق و مزایای م…
تاریخ
1403/07/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به بند 6 ماده 84 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 که گویای ثالث محسوب نشدن «قائم‌مقام» اصحاب دعوا است، خواهشمند است به پرسش‌های زیر پاسخ دهید: الف- آیا این قائم‌مقامی صرفاً ورثه را در بر می‌گیرد یا شامل انتقال ارادی نیز می‌شود؟ ب- آیا قائم‌مقامی در بند مذکور با قائم‌مقامی در فرض امکان اعتراض ثالث حکمی از سوی قائم‌مقام دارای مفهوم یکسان است؟ ج- د…
تاریخ
1403/07/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی