استعلام : آیا تفاله مشروبات الکلی، مشروب محسوب می‌شود؟ با توجه به اینکه در ماده 264 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، مصرف مسکر شامل جامد و مایع می‌شود و در ماده 702 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375 لفظ «مشروبات الکلی» به کار رفته است که به نظر صرفاً شامل مایعات می‌باشد، نظر آن مرجع محترم را بیان فرمایید. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : مبنای محاسبه جزای نقدی در موارد مشمول ماده 702…
تاریخ
1403/07/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- مهلت اعتراض به رأی هیأت حل اختلاف موضوع ماده 38 آیین‌نامه معاملات شهرداری تهران مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی چه میزان است؟ مقررات حاکم بر رسیدگی و اجرای رأی این هیأت کدام است؟ آیا می‌توان به قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 و قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 به عنوان قوانین مادر استناد کرد؟ 2- با توجه به فقدان واحد اجراییات در شهرداری برای توق…
تاریخ
1403/07/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در دعاوی حقوقی، آیا دادگاه تجدیدنظر می‌تواند رأی دادگاه بدوی که متضمن محکومیت خوانده بوده و وی نسبت به آن تجدید نظرخواهی نکرده و صرفاً مورد اعتراض محکوم‌له قرار گرفته است را نقض کند؟ مانند آنکه، دادگاه بدوی با جلب نظر کارشناس رأی بر محکومیت خوانده صادر و محکوم‌له از حیث نامتناسب بودن میزان محکومیت تجدید نظرخواهی کند؛ چنانچه دادگاه تجدید نظر متوجه عدم ذی‌نفعی محکوم‌له شود، آیا می‌تواند ر…
تاریخ
1403/07/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
عنوان خواسته در مطالبه دیه به موجب دادخواست «یک فقره دیه کامل» یا «بخشی از آن» است و مبلغ مشخصی وجه نقد موضوع خواسته نیست تا موضوع از نظر پرداخت هزینه دادرسی مشمول بند یک ماده 62 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 باشد. بدیهی است چنانچه مطابق ذیل ماده 490 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بر مبلغ قطعی توافق شده باشد، همان مبلغ می‌تواند مورد خواسته قرار گیرد که در این ص…
تاریخ
1403/07/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
ات زیر پاسخ دهید: 1- آیا رسیدگی به جرایم موضوع ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری که در صلاحیت دادگاه انقلاب با تعدد قاضی است صرفاً توسط دو نفر از دادرسان علی‌البدل دادگاه انقلاب و بدون حضور رئیس یا مستشار دادگاه انقلاب صحیح است؟ 2- در صورت مثبت بودن پاسخ، ارجاع به دادرسان باید توسط رئیس حوزه قضایی محل وقوع دادگاه (مرکز استان) انجام شود یا توسط رئیس حوزه قضایی محل خدمات دادرسان که دادگاه انقلاب در…
تاریخ
1403/07/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
نحوه و چگونگی انتقال سند خودرو به نام یکی از وراث مشخص نیست، با فرض اینکه انتقال سند به نام این وارث با دخالت دیگر ورثه انجام گرفته است و تنها ترکه باقیمانده از متوفی یک دستگاه خودرو بوده و بدون پرداخت دیون متوفی، خودرو به یکی دیگر از وراث منتقل شده و وی نیز خودروی مذکور را به فروش رسانیده است؛ اما بستانکار متوفی خودروی شخصی متعلق به خریدار را توقیف کرده است: اولاً، وفق مواد 867 و 868 قانون مدنی…
تاریخ
1403/07/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : قسمت دوم ماده 287 قانون آیین دادرسی کیفری در مقام رسیدگی به اتهامات اطفال و نوجوانان مقرر می‌دارد: «در صورت عجز از معرفی کفیل یا ایداع وثیقه و یا در مورد جرایم پیش‌بینی شده در ماده 237 این قانون، دادسرا یا دادگاه می‌تواند با رعایت ماده 238 این قانون، قرار نگهداری موقت آنان را در کانون اصلاح و تربیت صادر کند.» به نظر می‌رسد مفهوم عبارت مذکور، مؤید آن است که اگر متهم نوجوانی که در حق وی ی…
تاریخ
1403/07/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- در صورت اثبات ظن قوی بر وقوع بزه و اخذ تأمین متناسب، آیا قرار توقف عملیات اجرایی موضوع ماده 23 (اصلاحی 1397) قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی، موجب رفع اثر از اقدامات مذکور در بندهای «الف»، «ب»، «ج» و « د» ماده 5 مکرر این قانون؛ از جمله رفع مسدودی وجوه تمامی حساب‌ها و کارت‌های بانکی و هر مبلغ متعلق به صادرکننده می‌شود که تحت هر عنوان نزد بانک یا مؤسسه اعتباری وجود دا…
تاریخ
1403/07/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : نظر به اینکه قانونگذار در ماده 37 قانون مجازات اسلامی تخفیف جرایم تعزیری درجه 1 تا 7 را پیش‌بینی نموده؛ اما در خصوص جرایم تعزیری درجه 8 به صراحت تخفیف مجازات یا تبدیل آن را پیش‌بینی ننموده است، آیا در جرایم درجه 8 تخفیف یا تبدیل مجازات امکانپذیر است؟ مستند قانونی آن چیست؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : مجازات‌های درجه هشت ماده 19 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 شامل حبس تا سه م…
تاریخ
1403/07/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا قلمرو ماده 237 قانون مدنی صرفاً ناظر بر فعل مادی است و یا آنکه فعل حقوقی را هم شامل می‌شود؟ برای مثال، چنانچه شخص تعهد کند به طرف مقابل برای اجرای حق، اعطای وکالت کند و متعهد نقض عهد کند، آیا دعوای الزام به تنظیم وکالت‌نامه مسموع است؟ در صورت صدور حکم، شیوه اجرای آن چگونه است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با توجه به اطلاق شرط فعل مندرج در مواد 237، 238 و 239 قانون مدنی و…
تاریخ
1403/07/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : گاهی برخی اشخاص به منظور تأخیر در احقاق حق و انصراف صاحبان حق از طرح دعوا و تعقیب آن، بر خلاف آدرس واقعی خود، آدرس دیگری را در سامانه ثنا ثبت می‌کنند و پرونده با صدور عدم صلاحیت به حوزه قضایی اخیر ارسال می‌شود؛ در چنین مواردی خواهان‌ها به دلایلی مانند بعد مسافت و هزینه‌های سفر از تعقیب دعوا منصرف می‌شوند، آیا ملاک آدرس واقعی اشخاص است و یا آدرسی که در سامانه ثنا قید شده است؟ نظریه مشورت…
تاریخ
1403/07/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به حکم مقرر در تبصره 3 (الحاقی 1376) ماده یک قانون پرداخت پاداش پایان خدمت و بخشی از هزینه‌های ضروری به کارکنان دولت مصوب 1375 مبنی بر اینکه به مستخدمان شاغل که شهید، از کار افتاده و یا فوت شوند، پاداش موضوع ماده یک به طور کامل پرداخت می‌شود و با توجه به اصلاحات صورت گرفته در ماده 7 قانون اصلاح پاره‌ای از مقررات مربوط به حقوق بازنشستگان بانوان شاغل، خانواده‌ها و سایر کارکنان مص…
تاریخ
1403/07/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که دادگاه پس از اعتراض خوانده به نظریه کارشناس واحد موضوع را به هیأت سه نفره کارشناسان رسمی دادگستری ارجاع کرده است، مفروض آن است که این تصمیم با پذیرش اعتراض از حیث عدم انطباق نظریه اعلام شده با اوضاع و احوال محقق قضیه صورت گرفته و دادگاه نظریه کارشناس اول را به اعتبار یاد‌شده مردود تشخیص داده و موضوع را به هیأت سه نفره ارجاع داده است؛ بنابراین پس از وصول نظریه هیأت کارشناسان، محلی برای ارزیابی…
تاریخ
1403/07/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به بند «ت» ماده یک و ماده 3 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395 و با عنایت به ماده 4 و تبصره آن از آیین‌نامه اجرایی ماده 3 قانون مذکور (مصوب 1396/4/28) هیأت وزیران در مورد میزان مسؤولیت شرکت بیمه در برابر صدمات بدنی وارده به راننده مقصر حادثه، خواهشمند است به پرسش‌های زیر پاسخ دهید: 1- آیا شرکت بیمه باید دیه صدمات وارده به ران…
تاریخ
1403/07/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که تابعیت خارجی فرد محرز است؛ اما وی مدعی است که با ازدواج با مرد ایرانی وفق بند 6 ماده 976 قانون مدنی استحقاق تابعیت ایران را دارد، نمی‌شود؛ خواهشمند است اعلام فرمایید مرجع صالح برای رسیدگی به این دعوا، دادگاه عمومی حقوقی است یا شورای تأمین شهرستان؟
تاریخ
1403/07/16
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- مستند قانونی بزه «حمل تجهیزات دریافت از ماهواره» ماده 22 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز است و یا بند «الف» ماده 9 قانون ممنوعیت بکارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره؟ 2- با توجه به ماده 45 قانون مبارزه با مواد مخدر، آیا تبصره ذیل بند 6 ماده 8 همان قانون نسخ ضمنی شده است؟ (با توجه به اینکه تاریخ تصویب ماده 45 مؤخر بر تصویب تبصره ذیل بند 6 ماده 8 می‌باشد و اطلاق صدر ماده 45 شامل تبصره ذ…
تاریخ
1403/07/15
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به دادرسی الکترونیک موضوع مواد 649 تا 663 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، آیا انجام تحقیقات و اخذ اظهارات به صورت الکترونیکی از اصحاب پرونده؛ بویژه متهم، از وظایف و اختیارات مراجع قضایی است؟ آیا متهم می‌تواند از بازجویی و پاسخ به صورت الکترونیکی استنکاف و جهت انجام تحقیقات و بررسی مستندات پرونده استفاده از حق حضور فیزیکی در مرجع قضایی و جلسه دادسرا و دادگاه را درخواست کند؟ نظ…
تاریخ
1403/07/15
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
تأیید سبق استفاده از علامت تجاری تابع حکم مقرر در ماده 105 قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب 1403 و تبصره آن می‌باشد. 4- نظر به اینکه علامت تجاری ثبت شده جزء دارایی‌های اشخاص تلقی می‌شود و حتی در فرض انحلال شرکت نیز باید در خصوص علامت تجاری ثبت شده شرکت نیز تعیین تکلیف شود؛ در فرض سؤال که هنوز امر انحلال انجام نشده است، حقوق ناشی از ثبت علامت تجاری به قوت خود باقی است؛ در موارد عدم تمدید نیز موضوع…
تاریخ
1403/07/15
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به اینکه مطابق ماده 104 قانون مجازات اسلامی در موضوعات ماده 690 قانون مذکور، صرفاً در صورتی که املاک و اراضی متعلق به اشخاص خصوصی باشد از جرایم قابل گذشت محسوب می‌گردد؛ لذا جرایم موضوع ماده 690 قانون مذکور در خصوص املاک و اراضی متعلق به دولت غیر قابل گذشت محسوب می‌شود. در مواردی که ادارات منابع طبیعی و آبخیزداری تحت عنوان ماده 690 قانون فوق شکایت کیفری مطرح می‌نمایند و دادگاه…
تاریخ
1403/07/15
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به موجب بند 4 ماده 18 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 1380 با اصلاحات و الحاقات بعدی «وزارتخانه‌های کشور و راه و ترابری مکلفند نسبت به تهیه آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی و امور حمل و نقل و عبور و مرور اقدام نمایند تا پس از تصویب هیأت وزیران به موقع اجرا گذارده شود.» بر این اساس به پیشنهاد مشترک وزارتخانه‌های مذکور و به استناد قانون فوق «آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی» در تاریخ 13…
تاریخ
1403/07/15
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به مقررات قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی مصوب 1394 در تعریف اعسار و تشریفات رسیدگی به دعوی اعسار از پرداخت محکوم‌به؛ بویژه مواد 8 و 10 این قانون در باب شهادت شهود و لزوم استعلام در خصوص وضعیت مالی محکوم‌علیه و نیز مقررات قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 در فصل «رسیدگی به دلایل»، چنانچه مدعی اعسار در ستون دلایل دادخواست، شهادت شهود را به عنوان…
تاریخ
1403/07/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
چنانچه دادگاه تشخیص دهد در خصوص دعوای خواهان باید قرار قاطع دعوا صادر شود، از آنجایی که بر تعیین بهای خواسته آثاری مانند قابلیت تجدیدنظر و فرجام مترتب است، لذا اصولاً بهای خواسته باید با رعایت مقررات مربوط تعیین شود؛ مگر آنکه به دلایلی چون عدم پرداخت هزینه کارشناسی و یا استرداد دعوا از سوی خواهان، ارجاع به کارشناس برای تعیین بهای خواسته امکانپذیر نباشد.
تاریخ
1403/07/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی