اخیر مثبت باشد، با توجه به اینکه در ماده قانونی مرقوم اشاره شده است که «در صورتی که به دلیل مرگ یا ... به مرتکب دسترسی نباشد دیه از مال او گرفته می‌شود و در صورتی که مال او کفایت نکند از بیت‌المال پرداخت می‌شود.» حال در مانحن‌فیه پس از صدور حکم قطعی در مرجع کیفری و محکومیت فرد (الف)، نامبرده در حین اجرای حکم فوت کرده است. آیا قید و عبارت «به مرتکب دسترسی نباشد» صرفاً به کلمه «فرار» بر می‌گردد یا…
تاریخ
1403/03/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : برخی سیاست‌های قوه قضاییه مبنی بر الکترونیکی شدن پرونده‌های قضایی و اجتناب از تشکیل پرونده‌های کاغذی، با برخی مواد قانونی در تعارض است؛ چنان‌که وفق ماده 199 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 «... متهم باسواد خودش پاسخ را می‌نویسد مگر آنکه نخواهد از این حق استفاده کند». در عمل بسیاری از اصحاب دعوا (غیر از متهم) نیز خواهان خودنگاری اظهاراتشان هستند. با توجه به اینکه در حال حاضر امکانات ل…
تاریخ
1403/03/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه در اجرای ماده 18 قانون مدیریت پسماندها مصوب 1383 با اصلاحات بعدی، شخصی به رفع آلودگی ملزم شود و از اجرای رأی امتناع کند، ضمانت اجرای حکم دادگاه چیست؟ در صورت استنکاف محکوم و بهرغم اعطای مهلت معقول، آیا میتوان اقدام به پلمپ واحد نمود؟ آیا میتوان از طریق سازمان حفاظت محیط زیست رأی را اجرا کرد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با عنایت به ملاک تبصره ماده 537 و مواد 540 و 550…
تاریخ
1403/03/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در خصوص صلاحیت رسیدگی به جرم پولشویی، با استناد به ماده 11 قانون مبارزه با پولشویی کدام دادگاه صلاحیت رسیدگی به این امر را دارد؟ از آنجا که از سوی دیوان عالی کشور در این خصوص آرای متعارضی صادر شده است، به طوری که یک شعبه با استناد به ماده 11 قانون مبارزه با پولشویی که مقرر داشته شعبی از دادگاه‌های عمومی در تهران به جرم پولشویی و جرایم مرتبط اختصاص می‌یابد، با تأیید صلاحیت دادگاه کیفری د…
تاریخ
1403/03/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به اینکه مطابق بند «پ» ماده 302 قانون آیین دادرسی کیفری از جمله جرایمی که در صلاحیت محاکم کیفری یک می‌باشد جرایم موجب مجازات قطع عضو است، حال در بسیاری از موارد دادسراها پرونده‌های جنایت عمدی علیه تمامیت جسمانی افراد که منجر به قطع عضو شده است و به عبارتی مجنی‌علیه تقاضای قصاص عضو (اطراف) دارد که دیه آن هم کمتر از نصف دیه کامل است با کیفرخواست جهت رسیدگی به دادگاه‌های کیفری یک…
تاریخ
1403/03/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در صورت صدور حکم محکومیت متهم در پرونده‌های مختلف و تجدیدنظرخواهی محکوم‌علیه در پرونده‌ها، آیا اعمال ماده 134 قانون مجازات اسلامی امکان‌پذیر است یا اینکه ابتدا باید در خصوص هر پرونده به صورت مجزا اتخاذ تصمیم شود و سپس در اجرای ماده 510 قانون آیین دادرسی کیفری از طریق تجمیع احکام اقدام کرد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : در فرضی که محکومیت‌های متعدد غیر قطعی اعم از اینکه از ی…
تاریخ
1403/03/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : کارمندان شهرداری که بر اساس ماده 3 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا و اختلاس و کلاهبرداری به انفصال موقت از خدمات دولتی محکوم شده‌اند، آیا این انفصال شامل محل خدمات آنان (شهرداری) می‌شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : مستفاد از مواد 3 و 7 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری مصوب 1367، منظور از انفصال از خدمات دولتی (اعم از موقت و دائم) در خصوص کارمند شهردا…
تاریخ
1403/03/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا محکومیت ماده 58 قانون قاچاق کالا و ارز، جزای نقدی معادل رد مال است و ماهیت جزایی (جزای نقدی) دارد و یا اینکه مانند رد مال ماهیت حقوقی و مدنی دارد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : محکومیت مرتکب جرائم و تخلفات موضوع قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز به پرداخت معادل ارزش کالا و ارز در صورت موجود نبودن عین کالا و ارز قاچاق موضوع ماده 58 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 139…
تاریخ
1403/03/04
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
این است که: اولاً، با توجه به ماده 18 قانون آیین دادرسی کیفری تبعیت دادگاه حقوقی از رأی دادگاه کیفری، چه حدودی دارد؟ به عبارت بهتر آیا دفاع خوانده قابل ترتیب اثر حقوقی از طرف دادگاه حقوقی آن هم با وصف صدور رأی قطعی کیفری بر محکومیت ایشان می‌باشد؟ ثانیاً، چنانچه پاسخ منفی می‌باشد، خوانده به عنوان محکوم‌علیه آن پرونده کیفری که در بخش رد مال، مدعی برداشت وجه مال مورد اختلاس از حساب بانکی خود طی روند…
تاریخ
1403/03/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
اینجاست که چنانچه پرونده‌ای در دادگاه کیفری یک مطرح و به صدور حکم غیر قطعی منتهی شده و متهم نیز با قرار وثیقه یا کفالت در بازداشت بسر می‌برد، با اعتراض متهم پرونده در دیوان‌عالی کشور در حال رسیدگی می‌باشد و در این مرحله متهم تأمین لازم را به دادگاه کیفری یک ارائه میکند. آیا در این فرض که پرونده در دیوان عالی کشور مطرح می‌باشد، دادگاه کیفری یک ملزم به پذیرش قرار تأمین می‌باشد یا اینکه به لحاظ ط…
تاریخ
1403/03/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که شاکی مدعی است مقادیری ارز (دلار) از وی کلاهبرداری شده است؛ صرف نظر از منشأ و چگونگی تحصیل آن توسط شاکی و با لحاظ مالکیت ظاهری وی در صورت تحقق دیگر شرایط و ارکان بزه کلاهبرداری، وقوع این جرم محرز است و عدم رعایت موازین قانونی در تحصیل ارز از سوی شاکی، نافی تحقق جرم یادشده و یا مانعی برای طرح شکایت از سوی او نخواهد بود. بدیهی است در رابطه با نحوه تحصیل ارز خارج از چارچوب قانون، چنانچه اتهامی متو…
تاریخ
1403/03/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که فرد زندانی در تهران دارای آدرس دیگری در سامانه ثنا می‌باشد، دادگاه صالح برای رسیدگی به دعاوی مالی مطروحه علیه وی با رعایت عمومات حاکم بر موضوع و با رعایت رأی وحدت رویه شماره 31 مورخ 5/9/1363 هیأت عمومی دیوان عالی کشور تعیین می‌شود.
تاریخ
1403/03/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به اینکه وفق مواد 44 و 50 مکرر 2 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز اصلاحی 1401، جرایم در صلاحیت دادسرا و دادگاه انقلاب تصریح و مشخص شده است، جرم موضوع تبصره 7 ماده 20 همین قانون در صلاحیت چه مرجعی می‌باشد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با توجه به صلاحیت عام دادگاه کیفری 2 به شرح مندرج در ماده 301 قانون آیین دادرسی کیفری و با توجه به استثنایی بودن صلاحیت دادگاه‌های انقل…
تاریخ
1403/03/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : نظر به اینکه به موجب ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402، دادگاه صلح صلاحیت رسیدگی به جرایم ذکر شده در بندهای 9 و 10 ماده مذکور را دارد، با لحاظ قرار دادن مواد 304 و 285 قانون آیین دادرسی کیفری اگر متهم طفل یا بالغ زیر 18 سال باشد، رسیدگی به اتهام وی در صلاحیت دادگاه اطفال و نوجوانان است یا دادگاه صلح؟ آیا در فرضی که سن متهم قبل از شروع به رسیدگی در دادگاه از 18 سال تجاوز نماید،…
تاریخ
1403/03/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به اینکه دادستان به عنوان یکی از اشخاص در راستای بند «پ» ماده 433 قانون آیین دادرسی کیفری می‌تواند از جهت برائت متهم، عدم انطباق رأی با قانون و یا عدم تناسب مجازات، درخواست تجدیدنظر یا فرجام نماید و از طرفی با توجه به ابلاغ‌های متعدد و زیاد و حجم بالای آن از سوی دادگاه‌های بدوی و تجدیدنظر در مراکز استان‌ها امکان رؤیت و مشاهده همه دادنامه‌ها و اطلاع از مفاد آن وجود نداشته و بعض…
تاریخ
1403/03/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
سازمان ملی زمین و مسکن) مشمول ماده واحده قانون نحوه پرداخت محکوم‌به دولت و عدم تأمین و توقیف اموال دولتی مصوب 1365 نمی‌باشد؛ زیرا: نخست: حکم موضوع ماده واحده قانون اخیر‌الذکر، حکمی خاص است که صرفاً باید در حدود نص اجرا شود و در صدر این ماده واحده به صراحت بر شمول آن بر وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی تصریح شده و از شرکت‌های دولتی ذکری به میان نیامده است. دوم: فلسفه وضع قانون یادشده و اعطای مهلت به وز…
تاریخ
1403/03/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که حکم بر محکومیت شخصی به پرداخت وجه التزام قراردادی روزانه به مبلغ مشخصی تا زمان اجرای حکم (تنظیم سند رسمی) صادر شده است و محکوم‌علیه دعوای اعسار از پرداخت محکوم‌به (وجه التزام) را مطرح کرده است، نظر به اینکه دادگاه در مقام رسیدگی به اعسار، محکوم‌به و یا دین قطعی و مسلم محکوم‌علیه را تقسیط میکند و در خصوص میزان وجه التزام پس از صدور حکم چنین قطعیتی وجود ندارد؛ بنابر‌این ملاک محاسبه حکم اعسار…
تاریخ
1403/03/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- چنانچه یکی از مشخصات سجلی خوانده؛ اعم از نام و نام خانوادگی، بر روی دادخواست اشتباه درج شده باشد، آیا با توجه به الکترونیکی شدن تمامی دادخواست‌ها و عدم پیش‌بینی این موضوع در قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، اصلاح آن پس از تقدیم دادخواست امکان‌پذیر است؟ 2- با توجه به ماده 356 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، آیا حک…
تاریخ
1403/03/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، اقتضای تبعیت از مرجع عالی، پذیرش عدم اظهارنظر در ماهیت دعوا و به تبع آن، خروج موضوع از شمول احکام مقرر برای رد دادرس و ضمانت اجرای مقرر برای آن، یعنی صدور قرار امتناع از رسیدگی بوده و دادرس دادگاه بدوی ناگزیر از رسیدگی خواهد بود. ثالثاً، با توجه به حکم مقرر در مواد 199، 256، 259 و 356 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 و پیش‌بینی انجام تحقیقات مورد نیاز برای کشف…
تاریخ
1403/03/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، فردی که رئیس اداره تصفیه امور ورشکستگی است و در راستای وظایف خود اقدام به تقدیم دادخواست و یا لایحه کرده است، نمی‌تواند به عنوان مستشار دادگاه تجدید نظر به همان پرونده رسیدگی کند. شایسته ذکر است عدم تصریح به اینکه فرد نمی‌تواند همزمان جزو اصحاب دعوا تلقی و به عنوان دادرس به پرونده رسیدگی کند، در ماده 91 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 به سبب بداهت موضوع بوده…
تاریخ
1403/03/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- آیا صدور قرار توقف رسیدگی موضوع قسمت اخیر ماده 259 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، به منزله اعلام ختم رسیدگی است؟ 2- در صورت منفی بودن پاسخ، آیا صدور قرار توقف رسیدگی به دلیل عدم پرداخت هزینه کارشناسی توسط تجدیدنظرخواه وفق ماده 259 قانون یادشده، مانع طرح دعوای ورود ثالث وفق ماده 130 این قانون خواهد بود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : 1-…
تاریخ
1403/03/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی