استعلام : آیا تبصره ماده 37 قانون مجازات اسلامی الحاقی سال 1399، ماده 73 قانون مجازات اسلامی را نسخ ضمنی کرده است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : تبصره ماده 37 قانون مجازات اسلامی الحاقی 1399 که بیان می‌دارد «چنانچه در اجرای مقررات این ماده یا سایر مقرراتی که به موجب آن مجازات تخفیف می‌یابد، حکم به حبس کمتر از نود و یک روز صادر شود، به مجازات جایگزین مربوط تبدیل می‌شود»، ممنوعیت تعیین م…
تاریخ
1401/08/10
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه در مورد اتهامی در دادسرا (کلاهبرداری) قرار منع تعقیب صادر و پرونده جهت رسیدگی به اعتراض به دادگاه کیفری ۲ ارسال شود و این دادگاه رفتار انتسابی به متهم را از مصادیق جرایم در صلاحیت دادگاه انقلاب اسلامی (اخلال در نظام اقتصادی، عضوگیری در شرکت‌های هرمی) تشخیص دهد، تکلیف دادگاه کیفری ۲ چیست؟ آیا باید قرار عدم صلاحیت صادر کند و یا با اظهار نظر در مورد اتهام کلاهبرداری و تأیید قرار منع…
تاریخ
1401/08/10
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه جرم موضوع بند «ت» ماده ۲۲۴ قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به طور مستقیم در دادگاه کیفری یک رسیدگی و به صدور قرار منع تعقیب منجر شود، رسیدگی به اعتراض به این قرار در صلاحیت کدام مرجع است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با عنایت به رأی وحدت رویه شماره 768 مورخ 21/1/1397 هیأت عمومی دیوان عالی کشور قرار منع تعقیب صادره از دادگاه کیفری یک در خصوص بزه زنای به عنف یا اکراه که م…
تاریخ
1401/08/10
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که برخی املاک بنیاد شهید و امور ایثارگران به انحاء مختلف و بدون سپری کردن مقررات و الزامات قانونی به تملک دیگر دستگاه‌های اجرایی در آمده است و مراجع قضایی با تلقی موضوع به عنوان تلف حکمی و از باب غصب، حکم به پرداخت قیمت روز و اجرت‌المثل ایام تصرف صادر می‌کنند، از آن‌جا که در اجرای ماده 312 قانون مدنی، محکوم‌علیه باید قیمت روز ملک را پرداخت کند، صرف درج قیمت روز ملک در دادنامه مانع از تجدید ارزیاب…
تاریخ
1401/08/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : وفق ماده 57 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 خواهان باید رونوشت یا تصویر اسناد خود را به صورت برابر با اصل ضم دادخواست کند و در صورت عدم اجرای این مقرره قانونی، دادخواست توسط دفتر رد خواهد شد. با توجه به ماده 4 آیین‌نامه اجرایی دفاتر و کانون خدمات الکترونیک قضایی مصوب 23/5/1401 رئیس محترم قوه قضاییه که به تبدیل اسناد متقاضی به سند الکترونیک تصریح شده؛ ا…
تاریخ
1401/08/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
عالماً عامداً و علیرغم اطلاع از حادثه و نیاز مصدوم به کمک وی در محل کار حاضر نشده و یا صرفاً ولو بنا به عللی غیرموجه در محل کار حاضر نشده است بر عهده مرجع رسیدگی کننده است. بدیهی است صرف غیبت از محل کار هرچند فاقد عذر موجه باشد ضمانت اجرای کیفری فوق‌الاشعار را نخواهد داشت. ثانیاً، جرایم موضوع بندهای 1 و 2 ماده واحده قانون پیش‌گفته از جمله جرایم آنی است.
تاریخ
1401/08/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در خصوص نظام نیمه آزادی موضوع مواد 56 و 57 قانون مجازات اسلامی، ملاک حبس‌های موضوع ماده 57 مذکور (درجات 5، 6 و 7) مجازات قانونی است یا قضایی؟ و آیا شرایط و ضوابط رأی باز مندرج در آیین‌نامه سازمان زندان‌ها به نظام نیمه آزادی نیز تسری دارد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : 1- منظور از عبارت «حبس‌های تعزیری درجه پنج تا هفت» در صدر ماده 57 قانون مجازات اسلامی 1392، مجازات قانونی جرم…
تاریخ
1401/08/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه طرفین دعوا در مقام سازش در جلسه دادرسی چنین توافق کنند که شخص ثالثی به عنوان داور مرضی‌الطرفین مبادرت به تعیین میزان مطالبات ادعایی خواهان نماید و پس از تعیین مبلغ از سوی داور، دادگاه بر اساس مبلغ تعیینی از سوی داور، گزارش اصلاحی صادر کند، آیا پس از وصول نظر داور انتخابی ضرورتی به دعوت طرفین و اخذ توافق مجدد است یا آن‌که بر اساس توافق سابق و مبلغ تعیین شده دادگاه مجاز به صدور گزا…
تاریخ
1401/08/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به استحضار می‌رساند کلیه اقدامات اخطار به کفیل یا وثیقه‌گذار تا زمان صدور دستور مبنی بر اخذ وجه‌الکفاله، وجه التزام و یا ضبط وثیقه از سوی دادستان یا معاون ایشان در شعبه اجرای احکام دادگاه انقلاب زاهدان انجام می‌پذیرد؛ اما حسب ماده 537 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 کلیه اقدامات در راستای اجرای دستورهای دادستان و آرای لازم‌الاجرای دادگاه‌های کیفری در مورد ضبط و مصادره اموال، اخذ وجه ا…
تاریخ
1401/08/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : طبق ماده 282 قانون مجازات اسلامی مقتبس از آیه 33 شریفه سوره مائده، حد محاربه یکی از مجازات‌های چهارگانه (اعدام، صلب، قطع دست راست و پای چپ و نفی بلد) است و مطابق ماده 283 همان قانون انتخاب هر یک از امور چهارگانه از حیث تخییر با قاضی است. حال اگر دو نفر در شرایط کاملاً مساوی مرتکب بزه محاربه شوند و قاضی رسیدگی‌کننده به پرونده از حیث تخییر برای یک نفر از متهمان حکم به مجازات اعدام و برای…
تاریخ
1401/08/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : هرگاه دادخواست واخواهی خارج از مهلت باشد و ضمن واخواهی، دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی در مرحله واخواهی نیز تقدیم شده باشد، آیا باید در ابتدا به ادعای اعسار رسیدگی شود یا آن‌که قرار رد واخواهی صادر شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با عنایت به این¬که دادخواست واخواهی یا تجدید نظر، گرچه ناقص باشد، در صورت تقدیم در مهلت قانونی دارای اثر تعلیقی است و مانع شروع به اجرای رأی…
تاریخ
1401/08/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که دادگاه به جهت انتقال به غیر، حکم به تخلیه با پرداخت حق کسب یا پیشه یا تجارت صادر و پس از اقامه دعوای طاری توسط مستأجر ضمن رأی واحد، حکم به پرداخت سرقفلی در قبال تخلیه نیز صادر کرده است و موجر در مهلت مقرر مبالغ فوق را پرداخت نکرده است، نظر به این‌که وفق ماده 28 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356 حکم تخلیه ملغی‌الاثر شده است و مطابق حکم، پرداخت حق کسب یا پیشه یا تجارت و سرقفلی منوط به تخلیه بو…
تاریخ
1401/08/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به موجب ماده 9 قانون شورای حل اختلاف مصوب 1394 دعاوی مالی راجع به اموال منقول تا نصاب دویست میلیون ریال در صلاحیت شورای حل اختلاف است. چنانچه خواهان در زمان تقدیم دادخواست خواسته خود را تا نصاب مزبور با ذکر عبارت فعلاً یا علی‌الحساب با جلب نظر کارشناس تقویم کند و پس از رسیدگی و ارجاع امر به کارشناس، بهای خواسته خواهان افزون بر نصاب یادشده اعلام شود، آیا شورای حل اختلاف صالح به رسیدگی…
تاریخ
1401/08/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در صورتی که درخواست ابطال تصمیم، سند و یا خود شرکت در محکمه حقوقی مطرح شود، در راستای ماده ۲۷۲ قانون تجارت، قاضی تجاری برای جلوگیری از ابطال و تزلزل در شرکت‌ها مهلت 6 ماه صادر می‌نماید و سریع اقدام به تصمیم‌گیری نمی‌کند (برخلاف قواعد حقوق مدنی)؛ حال چنانچه یک پرونده کیفری جعل امضاء و اسناد (اساسنامه، صورت‌جلسه مجمع و ...) در دادگاه کیفری مطرح شود و قاضی کیفری در راستای مواد ۱۴۸ قانون آی…
تاریخ
1401/08/04
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
2- در صورتی که فردی به اتهام تسبیب در جنایت مورد تعقیب کیفری واقع شود و بین دادرس رسیدگی‌کننده به موضوع و متهم یکی از موارد رد دادرس مذکور در ماده 421 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 وجود داشته باشد، با توجه به این‌که متهم (مسبب در جنایت) از جمله طرفین دعوا محسوب می‌شود، دادرس باید از رسیدگی امتناع ورزد و در فرض پرسش که برخی از موارد رد دادرس (بندهای «الف» و «پ» ماده 421 قانون پیش‌گفته) وجود دا…
تاریخ
1401/08/04
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در وجه التزام‌های تعیین‌شده در قراردادهای تسهیلات بانکی، در واقع خسارت قراردادی است که جایگزین خسارت تأخیر تأدیه موضوع ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 شده است؛ آیا در خصوص وجه التزام‌های یادشده با صدور حکم اعسار و تقسیط، محکوم‌علیه از پرداخت آن معاف می‌شود؟ در صورت منفی بودن پاسخ، در صورت پرداخت قسمتی از محکوم‌به، با توجه به این‌که وجه التزام…
تاریخ
1401/08/03
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
ندارد و با عنایت به مراتب یادشده در بند 2، رسیدگی به اعتراض به رأی کمیسیون یادشده در صلاحیت دیوان عدالت اداری است و آنچه در تبصره یک ماده 9 یادشده آمده است، راجع به اعتراض به رأی کمیسیون موضوع ماده 56 قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع مصوب 1346 با اصلاحات بعدی است که ظرف پنج سال از تاریخ 23/4/1389 باید در دبیرخانه هیأت موضوع ماده واحده ثبت شده باشد و در همان هیأت رسیدگی می‌شود و بعد از…
تاریخ
1401/08/03
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که ثالث بابت توقف عملیات اجرایی وصول مبلغ چک موضوع ماده 23 اصلاحی (13/8/1397) قانون اصلاح قانون صدور چک، تأمین سپرده است و ادعای صادر‌کننده چک به موجب حکم قطعی مردود شده است، واحد اجرای احکام نمی‌تواند مبلغ اجراییه را از محل این تأمین استیفا کند؛ زیرا تأمین سپرده‌شده متعلق به صادر‌کننده نیست و ثالث هم در راستای استیفای مبلغ اجراییه تأمین را ایداع نکرده است؛ اما این امر مانع از آن نیست که دارنده چ…
تاریخ
1401/08/03
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در خصوص افرادی که شغل آنان بلاگری است و با انتشار تصاویر مبتذل از خود یا دیگران سعی در جذب مخاطب و بالا بردن دنبال‌کنندگان خود دارند و از طرفی با قبول تبلیغات در صفحه اینستاگرامی خود امرار معاش نموده و بعضاً درآمدهای کلانی از همین طریق دارند، خواهشمند است با توجه به گستردگی روزافزون این حرفه و هنجارشکنی توسط این افراد اعلام فرمایید چه عنوان مجرمانه‌ای بر رفتار ارتکابی بار می‌شود؟ با توج…
تاریخ
1401/08/03
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، زوج مدعی است زوجه حین عقد نکاح زوجه باکره نبوده و به همین اعتبار دعوای فسخ نکاح را مطرح کرده است و زوجه منکر این ادعای زوج است، از آن‌جایی که خواهان (زوج) مدعی است و او درخواست اتیان سوگند نکرده و در جلسه دادرسی نیز حاضر نشده است، موجبی برای صدور قرار اتیان سوگند و ادای سوگند از سوی زوجه وجود ندارد و دادگاه با توجه به محتویات پرونده تصمیم مقتضی را اتخاذ می‌کند.
تاریخ
1401/08/03
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
باید بین معاملاتی که قانوناً ممنوع است و در خصوص انجام آن اخذ مجوز امکان‌پذیر نیست و معاملاتی که اقدام به آن مستلزم اخذ مجوز است، قائل به تفکیک شد. در خصوص معاملات قسم دوم صرف عدم اخذ مجوز موجب تاجر تلقی کردن شخصی که شغل خود را انجام این‌گونه معاملات قرار داده است، نمی‌باشد و بر این اساس دعوای ورشکستگی وی نیز مسموع نیست
تاریخ
1401/08/03
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1401 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی