استعلام : در موافقتنامه داوری فردی به عنوان داور مرضیالطرفین انتخاب میشود. پس از حدوث اختلاف و پیش از ارجاع امر به داور، داور با یکی از طرفین دارای تعارض منافع شده و یا در موضوع اختلاف داوری ذینفع میشود؛ در خصوص چنین فرضی، خواهشمند است یه پرسشهای زیر پاسخ دهید: 1- آیا شخص یادشده صلاحیت داوری و اتخاذ تصمیم در خصوص موضوع داوری را دارا میباشد؟ 2- آیا داور میتواند با ایراد خوانده از داوری امت…
تاریخ
1404/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
عنوان خواسته «یک فقره دیه کامل» یا «بخشی از آن» است و مبلغ مشخصی وجه نقد موضوع خواسته نیست تا از نظر پرداخت هزینه دادرسی مشمول بند یک ماده 62 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 باشد. بدیهی است چنانچه مطابق ذیل ماده 490 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بر مبلغ قطعی توافق شده باشد، همان مبلغ میتواند مورد خواسته قرار گیرد که در این صورت از نظر پرداخت هزینه دادرسی مشمول…
تاریخ
1404/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با لحاظ ماده 316 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، چنانچه فردی ایرانی با مشارکت فردی خارجی در خارج از مرزهای کشور مرتکب جرمی علیه فردی ایرانی شود و هر دو مرتکب در ایران یافت شوند، کدام یک از مراجع قضایی کشور صالح به رسیدگی هستند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : در مواردی که شخص ایرانی با مشارکت شخص خارجی در خارج از کشور مرتکب جرمی علیه فرد ایرانی شود و متهمان در ایران یافت و…
تاریخ
1404/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : همانگونه که مستحضرید آرای هیأتهای استانی نظارت بر عملکرد و حل اختلاف شوراهای اسلامی در خصوص محکومیتهای اعضای شوراهای اسلامی به مجازاتهای بندهای 4 تا 8 ماده 120 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران و دهیاران مصوب 1375 با اصلاحات و الحاقات بعدی، وفق تبصره 2 ذیل این ماده قابل اعتراض در هیأت مرکزی نظارت بر عملکرد و حل اختلاف شوراها است، همچنین در صورت تحق…
تاریخ
1404/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که تطویل مدت پیمان به جهت قصور کارفرما بوده و پیمانکار هزینههایی مانند کاهش راندمان یا هزینه بالاسری را به عنوان خسارت از کارفرما مطالبه کرده است، تطویل مدت پیمان ممکن است ناشی از تأخیر در تحویل کارگاه موضوع ماده 28 شرایط عمومی پیمان باشد که ضمانت اجرای آن در بند «ج» ماده مذکور و تبصره ذیل آن بیان شده است و یا ناشی از تعلیق کار توسط کارفرما باشد که وفق بند «ب» ماده 49 شرایط عمومی پیمان برای هزین…
تاریخ
1404/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که ملک به موجب سند رسمی به شخص ثالثی انتقال یافته است، از شمول حکم مقرر در ماده 46 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 خارج است و بر این اساس، پاسخ به پرسش راجع به چگونگی محاسبه بهای ملک، منتفی است. ثالثاً، با توجه به اطلاق ماده 39 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 که در هر صورت اعاده به وضع سابق را تجویز کرده است و نظر به عام بودن این اجازه، تمامی اقداماتی را که در جهت اجرای حکم صورت گرفته است، زایل…
تاریخ
1404/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
با لحاظ اصل محکومبه و خسارت تأخیر تأدیه در زمان هر یک از پرداختها و بر مبنای مبلغ پرداختی در هر مرحله، کسری از اصل محکومبه و خسارت متعلقه، محاسبه و از میزان محکومبه کسر میشود. شایسته ذکر است آنچه در استعلام تحت عنوان «روش محاسبه و منطق و الگوریتم پیشنهادی» آمده است، منطبق بر نظریه این اداره کل و مورد تأیید است. ثالثاً، در فرض معوق شدن اقساط و پرداخت مبالغی از سوی محکومعلیه، از محل مبالغ پر…
تاریخ
1404/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که کاربری ملک در زمان بیع، زراعی و یا مسکونی بوده و در زمان احراز مستحقللغیر بودن آن، به مسکونی یا تجاری تبدیل شده است؛ ملاک محاسبه غرامت، کاربری موجود در زمان عقد بیع است و محاسبه بر اساس کاربری فعلی، از مصادیق دارا شدن بلاجهت برای خریدار است. ثالثاً، چنانچه در نتیجه اقدامات خریدار و هزینههای صورت گرفته توسط وی، زیادتی در ملک ایجاد شود و ارزش افزوده پیدا کند، خریدار به میزان اعمال و اموال صرف…
تاریخ
1404/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که در خصوص دعوای ابطال سند ثبت واقعه فوت حکم به بطلان دعوا صادر شده است، استفاده دیگر ورثه از این رأی سالبه به انتفاء موضوع است و در هر صورت، رأی صادره نافی حق طرح دعوای آنها نیست. بدیهی است دادگاه در رسیدگی به دعوای این افراد، از جمله محتویات پرونده قبلی را مورد توجه قرار میدهد. ثانیاً، با توجه به مراتب پیشگفته، در فرض سؤال اعتراض ثالث از سوی دیگر ورثه، منتفی است. ثالثاً، در صورتی که دیگر ورثه…
تاریخ
1404/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که فرد متخلف و کارگران وی (اتباع بیگانه غیر مجاز) با مراجعه به مأموران اداره جهاد کشاورزی، دهیاریها و دیگر نهادهای ذیربط متواری شدهاند، مأموران و نهادهای یادشده تکلیفی در جمعآوری تجهیزات رها شده و عودت بعدی به مالک در صورت مراجعه بعدی وی ندارند.
تاریخ
1404/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که مهلت هشت ماهه مقرر در ماده 240 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب 1347 یا مهلت تعیینی توسط هیأت مدیره وفق جدول زمانبندی، برای پرداخت سود سهام به پایان رسیده است و شرکت سهامی از پرداخت آن خودداری نموده است، موضوع مشمول ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 است؛ بنابراین، خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ مطالبه تعلق میگیرد. 2 و 3- در این خصوص در این اد…
تاریخ
1404/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که خواهان دعوای تحویل آپارتمان را بدون طرح دعوای احداث بنا مطرح کرده است، چنانچه از مفاد دادخواست وی نیز الزام به احداث بنا به عنوان مقدمه تحویل بنا قابل استنباط نباشد، از آنجا که تعهد به تحویل واحد آپارتمان مترتب بر ساخت بنا و ایجاد عین قابل تحویل (در فرض سؤال واحد آپارتمانی) است و پیش از ساخت، اصولاً امکان تحویل وجود ندارد، چنین دعوایی بدون طرح دعوای الزام به احداث بنا قابلیت استماع ندارد؛ اما…
تاریخ
1404/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 5- در رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت مهریه که مدیون در عوض دین مالی دریافت یا تحصیل نکرده است و خوانده نتواند ملائت فعلی یا سابق خواهان اعسار را ثابت کند، آیا صدور قرار اتیان سوگند خواهان توسط دادگاه الزامی است؟ آیا دادگاه مجاز است ضمن دستور تعیین وقت رسیدگی، قرار اتیان سوگند خواهان در جلسه اول دادرسی را نیز صادر کند و یا آنکه باید جلسه اول دادرسی برگزار شود و پس از احراز عجز خوانده از…
تاریخ
1404/11/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که قاضی اجرای احکام کیفری در اجرای مواد 502 و 522 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و بند «ح» ماده 8 آییننامه پیشگفته، به منظور صدور دستور تعویق اجرای مجازات محکومان به حبس یا زندانیانی که ادامه اجرای حبس موجب تشدید بیماری و یا تأخیر در بهبودی آنان میشود یا مداوای آنان در خارج از زندان ضروری است، دستور اعزام زندانی به پزشکی قانونی برای معاینه و اخذ نظر کارشناسی آن مرجع را صادر میکند، پرداخت ه…
تاریخ
1404/11/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که محکومعلیه در مرحله اجرای حکم، اصل مبلغ وجه برات را پرداخت کرده است و نسبت به خسارت تأخیر تأدیه دادخواست اعسار داده است، صرفنظر از آنکه برات را معمولاً تاجر صادر میکند و مطابق ماده 15 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 1394 طرح دعوای اعسار از سوی تاجر پذیرفته نمیشود تا در مقام رسیدگی به آن ماده 11 این قانون اعمال شود، به نظر میرسد وجه جمع بین ماده 11 قانون یادشده و ماده 269 قانون تجار…
تاریخ
1404/11/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که دادگاه تغییر یا افزایش خواسته را منطبق بر ماده 98 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 نمیداند، مستدلاً آن را نمیپذیرد و از آنجا که تقاضای تغییر یا افزایش خواسته به صورت شفاهی در جلسه رسیدگی و یا به موجب لایحه به عمل میآید، نیاز به صدور رأی در معنای اخص از جمله صدور قرار عدم استماع نیست و با توجه به اینکه صرف تغییر خواسته به معنای استرداد خواسته نیست، تا زمانی…
تاریخ
1404/11/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که فردی به سبب محکومیت قطعی کیفری و در اجرای ماده 25 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به عنوان مجازات تبعی به محرومیت از استخدام و اشتغال در تمامی دستگاههای حکومتی موضوع بند «چ» ماده 26 این قانون محکوم شده است، با توجه به حکم مقرر در تبصره یک ماده یادشده و انفصال از خدمت چنین فردی در ایام محرومیت از حقوق اجتماعی، در فرض اشتغال مستخدم در یکی از دستگاههای اجرایی، با لحاظ ماده 120 قانون مدیریت خدمات…
تاریخ
1404/11/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : وفق ماده 2 آییننامه اجرایی جزء یک بند «خ» ماده 48 قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 18/9/1403 هیأت وزیران، بررسی و تأیید فسخ قراردادهای غیر فعال (قراردادهای تخصیص بهرهبرداری از زمین و استفاده از امکانات زیربنایی و خدمات ضروری شهرک یا ناحیه صنعتی) و خلع ید از اراضی راکد که باید به دلیل تخلف از انجام تعهدات قراردادی به تشخیص مراجع قانونی ذیصلاح صورت گیرد، بر عهده…
تاریخ
1404/11/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، جزای نقدی) و اجرای مجازات دیگر (در فرض سؤال، حبس) را که مساعد به حال محکوم است، تعلیق میکند. بدیهی است تغییر در تعلیق اجرای مجازات صورت گرفته از سوی دادگاه تجدید نظر باید بهگونهای باشد که با توجه به ماده 458 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، تشدید مجازات محسوب نشود.
تاریخ
1404/11/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، با عنایت به ماده 17 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402، اعمال ماده 278 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 امکانپذیر است. ثانیاً، در صورتی که در دادگاه صلح به لحاظ فقد دلیل قرار منع تعقیب صادر و این قرار در همان مرجع قطعی شود، در صورت کشف دلایل جدید، رسیدگی مجدد با نظر همین مرجع (دادگاه صلح) انجام میشود و چنانچه قرار منع تعقیب در دادگاه تجدیدنظر استان قطعی شود، رسیدگی مجدد با نظر دادگاه تجدیدنظر…
تاریخ
1404/11/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- چنانچه در اراضی با کاربری کشاورزی و باغی که مجاور هم هستند، حق ارتفاقی از نوع «حق عبور» به صورت مطلق و بدون هیچ قیدی ایجاد شده باشد، با توجه به ذیل ماده 107 قانون مدنی که مقرر میدارد در تعیین حدود حق ارتفاق باید به مقدار متعارف و آنچه ضرورت انتفاع اقتضا میکند توجه کرد، میزان متعارف و ضروری چگونه تعیین میشود؟ با توجه به ماده 107 یادشده، مقصود از متعارف، عبور در زمان ایجاد حق ارتفاق…
تاریخ
1404/11/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی