استعلام : با توجه به بند «ب» ماده 113 قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395 که به موجب آن رسیدگی اولیه به پرونده‌های مطالبه مهریه به ادارات اجرای ثبت واگذار شده بود و پس از سپری شدن مهلت‌های دو و شش ماهه مندرج در این بند، زوجه می‌توانست با دریافت گواهی از اجرای ثبت و مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مهریه خود را از مراجع قضایی مطالبه کند و با عنایت به…
تاریخ
1403/12/04
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- اطمینان از مجاز بودن و متصل بودن دلالان معاملات املاک، مشتمل بر مشاوران املاک و بنگاه‌های معاملات ملکی به سامانه ثبت الکترونیک اسناد چگونه حاصل می‌شود؟ 2- آیا در زمان تنظیم پیشنویس قرارداد توسط دلالان معاملات املاک، ارائه اصل سند مالکیت ضروری است؟ در صورت عدم ضرورت، چگونه باید از وجود چنین سندی اطمینان حاصل شود؟ همچنین چنانچه در زمان تنظیم اولیه قرارداد مبالغی مبادله شود، در صورت برو…
تاریخ
1403/12/01
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به حکم مقرر در ماده یک قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مصوب 1403 و تبصره یک آن، خواهشمند است به پرسش‌های زیر پاسخ دهید: 1- آیا فسخ نسبت به معاملات اموال غیر منقول، امری تشریفاتی است یا رضایی؟ 2- چنانچه فسخ عمل حقوقی تشریفاتی است، زمان ایجاد یا تأثیر فسخ چه زمانی است؟ 3- مراحل ثبت فسخ در خصوص اموال غیر منقول در مواردی که نیازمند رأی دادگاه یا داور است و یا موارد غ…
تاریخ
1403/11/10
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که تقاضای ثبت ملک تقدیم و عملیات مقدماتی آغاز شده است؛ اما ملک در دفتر املاک به ثبت نرسیده است، صرف درخواست ثبت ملک و انجام برخی عملیات مقدماتی موجب خروج از عنوان ملک «فاقد سند رسمی» نمی‌شود و وضعیت چنین املاکی تابع احکام مقرر در ماده 10 قانون یادشده و تبصره‌های آن است. 2- اولاً، سامانه موضوع ماده یک قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مصوب 1403 برای ثبت تمامی اعمال حقوقی راجع به اموا…
تاریخ
1403/11/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
با توجه به تقسیط محکوم‌به با تعیین پیش‌قسط، این حکم به دیگر احکام محکومیت‌های مالی محکوم‌علیه تسری می‌یابد و ابتدا اقساط مربوط به این حکم تا استهلاک کامل آن وصول و استیفا خواهد شد و سپس محکوم‌به موضوع دیگر محکومیت‌های مالی وصول می‌شود؛ زیرا با تقسیط محکوم‌به، مفروض آن است که محکوم‌علیه توان پرداخت بیشتر از مبلغ هر قسط را ندارد و از طرفی اجرای همزمان دو حکم تقسیط به موازات هم امکان‌پذیر نیست؛ مگر…
تاریخ
1403/11/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به استناد تبصره 2 ماده 2 قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری‌ها و دهیاری‌ها، چنانچه اجرای طرح‌های توسعه شهری و روستایی مصوب مراجع ذی‌صلاح مستلزم جابجایی تأسیسات از جمله برق، آب و گاز باشد باید بدون دریافت هزینه توسط دستگاه‌های اجرایی انجام پذیرد. شهرداری‌ها و دهیاری‌ها از پرداخت هزینه روشنایی معابر، میادین و بوستان‌ها معاف می‌باشند. متعاقب ابلاغ قانون مذکور، شرکت‌ها مادر تخصصی توانیر و آ…
تاریخ
1403/11/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که رسیدگی به یکی از خواسته‌های مندرج در دادخواست در صلاحیت دادگاه صلح و دیگری در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است، نظر به اینکه در این خصوص در قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 حکمی تعیین نشده است، با توجه به صلاحیت استثنایی دادگاه صلح، موضوع ماده 12 این قانون و با لحاظ ماده 17 قانون یادشده در فرض ارتباط کامل بین دو دعوا (خواسته) یا وحدت منشا آنها (ذیل ماده 141 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و…
تاریخ
1403/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا شکستگی دندان با شرایط مذکور در ماده 614 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات مصوب 1375)، می‌تواند علاوه بر پرداخت دیه دارای وصف عمومی باشد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با توجه به اینکه صدر ماده 614 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375 ناظر به نقصان یا شکستن عضوی از اعضاء است و نظر به اینکه دندان‌ها و دنده‌ها در مبحث هفتم و دوازدهم در فصل سوم از بخش دوم کتاب دیات با عنوان «…
تاریخ
1403/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به قوانین و مقررات مربوط به تقسیط جزای نقدی از طرف دادگاه در تعدیل جزای نقدی که در قانون پیش‌بینی شده است، با توجه به مجازات بودن جزای نقدی به منظور حفظ اثر سزادهی و تنبیهی مجازات‌ها، با در نظر گرفتن شرایط تورم و شاخص‌های آن که مبلغ مقرر در برخی پرونده‌ها در حال حاضر نامناسب بوده و محکوم‌علیه نیز توان پرداخت بیشتر از آن را نیز خواهد داشت، آیا تعدیل اقساط جزای نقدی از ناحیه اجرا…
تاریخ
1403/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در صورتی که پرونده با عنوان «حادثه ناشی از کار منجر به فوت» در دادگاه صلح مطرح شود و پس از تحقیقات حسب نظر هیأت کارشناسی، دو خوانده متفاوت با دو تقصیر و سبب مختلف یکی ناشی از کار و یکی ناشی از عدم موازین پزشکی معرفی شوند، آیا دادگاه صلح صلاحیت دارد یا باید به جهت تعدد سبب و مقصر و تبعاً عنوان محرمانه که فقط یکی از آن در صلاحیت دادگاه صلح است با قرار عدم صلاحیت پرونده را به دادگاه عمومی…
تاریخ
1403/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا کاهش یا افزایش خواسته حسب مورد در دادگاه صلح یا دادگاه عمومی حقوقی به کمتر یا بیشتر از نصاب صلاحیت دادگاه صلح (یکصد میلیون تومان)، موجب تغییر در صلاحیت دادگاه رسیدگی‌کننده می‌شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولاً، با توجه به نصاب مقرر در بند یک ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 و از آنجا که صلاحیت دادگاه صلح نسبت به محاکم عمومی حقوقی از نوع صلاحیت نسبی است و با…
تاریخ
1403/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : وفق ماده 8 قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مصوب 1403، مراجع قضایی مکلف هستند تصمیمات و آرای قطعی مربوط به ایجاد و سلب هر گونه حق عینی مربوط به ابنیه و املاک و اراضی و یا تخریب بنا را به به صورت آنی به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اعلام کنند. آیا در خصوص پرونده‌های کیفری مانند تغییر کاربری یا تخریب، اجرای احکام کیفری تکلیفی در اجرای این ماده دارد؟ نظریه مشورتی اداره کل ح…
تاریخ
1403/11/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : مطابق ماده 102 قانون آیین دادرسی کیفری «انجام هر گونه تعقیب و تحقیق در جرایم منافی عفت ممنوع است و پرسش از هیچ فردی در این خصوص مجاز نیست، مگر در مواردی که جرم در مرئی و منظر عام واقع شده و یا دارای شاکی یا به عنف یا سازمان یافته باشد که در این صورت، تعقیب و تحقیق فقط در محدوده شکایت و یا اوضاع و احوال مشهود توسط مقام قضایی انجام می‌شود». حال چنانچه در فرض مذکور، رعایت تشریفات نشده و پر…
تاریخ
1403/11/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به ماده 313 قانون آیین دادرسی کیفری مبنی بر رسیدگی توأمان به اتهامات متعدد متهم در یک دادگاه و با رعایت صلاحیت ذاتی، خواهشمند است پاسخ فرمایید شرایط رسیدگی توأمان چیست؟ مثلاً در یک پرونده در خصوص اتهام متهم واحد قرار منع تعقیب صادر و پرونده جهت رسیدگی به اعتراض شاکی به یکی از شعب دادگاه کیفری ارجاع شده است و در پرونده‌ای دیگر نسبت به اتهام دیگر متهم کیفرخواست صادر و پرونده به ش…
تاریخ
1403/11/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به ماده 10 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356، آیا قید «کتبی بودن» برای انتقال منافع مورد اجاره توسط مستأجر موضوعیت دارد یا طریقیت؟ به عبارت دیگر، آیا مستأجر می‌تواند با اجازه عملی یا شفاهی موجر، مورد اجاره را به دیگری انتقال دهد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356 به قرینه حکم مقرر در ماده 30 این قانون در زمره قوانین آمره است؛ بنابراین…
تاریخ
1403/11/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به این که قانون پیش‌فروش ساختمان در سال 1389 و قانون جهش تولید مسکن در سال 1400 تصویب شده است، خواهشمند است به پرسش‌های زیر پاسخ دهید: 1- به موجب ماده 18 قانون جهش تولید مسکن، مشاورین املاک ملزم به ثبت معاملات پیش‌خرید و پیش‌فروش مسکن در سامانه معاملات املاک و مستغلات کشور و اخذ شناسه (کد) رهگیری بدون اخذ هزینه می‌باشند. از طرف دیگر ماده 24 قانون پیش‌فروش ساختمان مصوب 1389 مقرر…
تاریخ
1403/11/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : نظر به اینکه در ماده 10 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356 مقرر شده است «مستأجر نمی‌تواند منافع مورد اجاره را کلا یا جزئاً یا به نحوه اشاعه به غیر انتقال دهد یا واگذار نماید، مگر این که کتباً این اختیار به او داده شده باشد.»، آیا اجازه کتبی در این ماده موضوعیت دارد؟ آیا در فرضی که دلایل و امارات کافی وجود داشته باشد، اجازه شفاهی می‌تواند مورد قبول قرار گیرد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی…
تاریخ
1403/11/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا قانون معافیت مشمولان بالای سی و پنج سال سن دارای دو فرزند موضوع تبصره یک بند «ت» ماده 102 قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403 شامل مستخدمین دستگاه قضا که تعهد ده ساله خدمت آنها به پایان رسیده است و لغو تعهد در خصوص آنها معنا ندارد، می‌شود؟ توضیح آنکه، سازمان نظام وظیفه در برخی موارد اعلام می‌دارد قانون یادشده شامل متعهدین قوه قضاییه نمی‌شود و موضوع را منوط…
تاریخ
1403/11/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا رسیآیا رسیدگی قضات شاغل در شعب دادگاه عمومی بخش به دعاوی داخل در صلاحیت دادگاه صلح، مستلزم صدور ابلاغ قضایی برای آنان به عنوان دادرس دادگاه صلح است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با توجه به حکم مقرر در ماده 4 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 و ماده 19 آیین‌نامه اجرایی این قانون مصوب 16/3/1403، در حوزه قضایی بخش تا زمانی که دادگاه صلح تشکیل نشده است، دادگاه بخش به دعاوی و…
تاریخ
1403/11/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه به سبب مستحق‌للغیر درآمدن مبیع، دادگاه بدوی پس از ارجاع به کارشناس و تعیین میزان غرامت، حکم به اعلام بطلان بیع و محکومیت خوانده به پرداخت غرامت بر اساس نظر کارشناس صادر و محکوم‌علیه از رأی صادره تجدیدنظرخواهی کند و تا زمانی که دادگاه تجدیدنظر پرونده را معد صدور رأی تشخیص دهد، بیش از شش ماه از زمان نظریه کارشناسی گذشته باشد، با توجه به تبصره ماده 19 قانون کانون کارشناسان رسمی داد…
تاریخ
1403/11/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- این سازمان وابسته به وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و دارای صنایع و شرکت‌های زیر مجموعه در شهرهای مختلف کشور می‌باشد و همچنین با توجه به وجود پرونده‌های مختلف حقوقی، بعضاً این سازمان محکم به پرداخت خسارات تأخیر گردیده و در مرحله اجرای حکم می‌شود. 2- مراجع قضایی مستقر در شهرستان‌ها از جمله شهرستان بندرعباس در مرحله اجرای حکم در خصوص محاسبه مبلغ خسارت تأخیر تأدیه بر مبنای شاخص سالا…
تاریخ
1403/11/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که دعوای اثبات واهی بودن صلحنامه و ابطال آن به سبب ساختگی بودن سند و وجود خارجی نداشتن متعاقدین مطرح شده است، دعوا متوجه شخص یا اشخاصی است که از مال موضوع سند منتفع می‌شوند و حسب مورد آن را در تصرف و یا تملک خود دارند و مبنای تصرفات آنان از سند فرض سؤال نشأت گرفته است؛ بنابراین، طرف دعوا قرار نگرفتن متعاقدین اعم از آن که به دلیل موهوم بودن اسامی و یا عدم ذی‌نفعی آنان به هر دلیل دیگر باشد، مانع ا…
تاریخ
1403/11/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : همانگونه که مستحضرید به موجب تبصره 2 ماده یک قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مصوب 1403: «میزان مالیات، حق‌الثبت و حق‌التحریر بر تنظیم وکالت بلاعزل انتقال مالکیت در خصوص اموال غیر منقول موضوع این ماده در دفاتر اسناد رسمی معادل تنظیم سند رسمی انتقال ملک است و چنانچه ظرف نه ماه از تاریخ تنظیم وکالت‌نامه، اموال مذکور منتقل شود، سند رسمی انتقال بدون نیاز به پرداخت مجدد مالیات…
تاریخ
143/11/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی