استعلام : در راستای اجرای مفاد ماده 232 قانون آیین دادرسی کیفری که اشعار می دارد «دیه با رعایت مقررات مربوط به ضرر و زیان محکوم‌له، در صورتی از مبلغ وثیقه یا وجه‌الکفاله کسر می‌شود که امکان وصول آن از بیمه نباشد و محکوم‌علیه حاضر نشود و وثیقه‌گذار یا کفیل هم وی را طبق مقررات حاضر ننموده و عذر موجهی هم نداشته باشد» خواهشمند است به پرسش‌های زیر پاسخ دهید: 1- نحوه وصول دیات از وجه‌الکفاله/وجه‌الوثاق…
تاریخ
1403/11/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : همانگونه که مستحضرید، نگهداری از اطفال هم حق و هم تکلیف ابوین است؛ همچنین به موجب ماده 1180 قانون مدنی طفل صغیر تحت ولایت قهری پدر و جد پدری خود می‌باشد که در کلیه امور مربوط به اموال و حقوق مالی، ولی نماینده قانونی او محسوب می‌شود. از آنجا که برخی اولیاء دانش‌آموزان (پدر و مادر) اعلام مکتوب وضعیت حضور و غیاب (امور غیر مالی) فرزند خود را درخواست می‌کنند؛ بدین توضیح که آموزش و پرورش به ص…
تاریخ
1403/11/16
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که به لحاظ ارتباط دعاوی و یا نصاب خواسته‌های متعدد، دعاوی داخل در صلاحیت دادگاه صلح در دادگاه عمومی حقوقی مطرح می‌شود، از آنجا که حکم مقرر در تبصره 5 ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1403 ناظر بر قطعیت و یا قابلیت تجدید نظر آراء صادره از سوی محاکم صلح است و در خصوص آرائی که به جهات مذکور در دادگاه عمومی حقوقی مطرح می‌شود، این قانون حکم خاصی ندارد، قطعیت، قابلیت اعتراض و یا فرجام آراء صادره از…
تاریخ
1403/11/16
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : همانگونه که مستحضرید خدمات آب، برق و گاز در زمره خدمات عمومی محسوب و عموم شهروندان در راستای استیفای حقوق اساسی خود مجاز به برخورداری از چنین حقوق و خدماتی هستند. بر همین اساس در رویه محاکم قضایی قطع هر یک از این خدمات عمومی نوعاً در حکم مزاحمت و ممانعت از حق تلقی شده و مرتکب مورد پیگرد واقع می‌شود و به تبع آن عدم وصول خدمات مذکور متضمن برخورد از سوی محاکم ذی‌صلاح قضایی است. با وجود این…
تاریخ
1403/11/16
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در پی درخواست اعاده دادرسی محکوم‌علیه به اتهام اخلال کلان در نظام اقتصادی در دادگاه انقلاب اسلامی فردی محکوم شده است. هیأت شعبه رسیدگی‌کننده به درخواست تجویز اعاده دادرسی در دیوان عالی کشور در دادنامه صادره اعلام می‌فرمایند که با توجه به آنکه بر آن شعبه معلوم شده که موضوع اتهام از شمول ماده یک و 2 قانون مجازات اخلال‌گران در نظام اقتصادی کشور خارج است و فقط تحت عنوان تحصیل مال از طریق ن…
تاریخ
1403/11/14
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به موجب ماده 18 قانون جهش تولید مسکن مصوب 1400 «رصد و نظارت بر بازار مسکن و ثبت کلیه معاملات املاک و مستغلات» از طریق سامانه معاملات املاک و مستغلات کشور (خودنویس) صورت می‌گیرد. همچنین وفق ماده 3 قانون الزام به ثبت رسمی معاملات املاک غیر منقول مصوب 1403، پیش‌نویس قراردادها باید در سامانه ثبت الکترونیک اسناد درج شود. با توجه به دو مقرره قانونی یادشده، آیا قانون خاص اخیرالذکر موجب نسخ ضمن…
تاریخ
1403/11/14
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
چنانچه پس از تنظیم اسناد موضوع ماده 2 قانون، در اجرای تبصره 2 ماده یک قانون نیز سند رسمی راجع به وکالت بلاعزل انتقال مالکیت در خصوص اموال غیر منقول تنظیم شود، پرداخت مالیات و حق‌الثبت موضوع ماده 2 مذکور، پرداخت‌کننده را از پرداخت مالیات و حق‌الثبت تنظیم سند موضوع تبصره 2 ماده یک قانون معاف نمی‌کند. 4- نظر به اینکه به موجب ماده 11 قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مصوب 1403 «دلالان…
تاریخ
1403/11/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که اساساً سامانه راه‌اندازی نشده است، منعی برای استماع دعوای فرض سؤال وجود ندارد. 2- پرسش کلی است و به کیفیت مطرح شده قابلیت پاسخ‌گویی ندارد. 3- با توجه به صراحت حکم مقرر در تبصره 4 ماده یک قانون صدرالذکر، فقط اسناد حدنگاری که پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون صادر شده‌اند، مشمول تبصره 4 می‌باشند و دیگر اسناد؛ از جمله اسناد حدنگار صادره پیش از لازم‌الاجرا شدن قانون، تابع عمومات قانون یادشده می‌باشن…
تاریخ
1403/11/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا دادگاه صلح در مقام رسیدگی به دعاوی خانوادگی موضوع ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402، وفق ماده 8 قانون حمایت خانواده تابع تشریفات آیین دادرسی مدنی نیست؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : نظر اکثریت: ماده 8 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 رسیدگی در دادگاه خانواده را با تقدیم دادخواست و بدون رعایت سایر تشریفات آیین دادرسی مدنی دانسته است؛ تبصره‌های 1 و 2 ماده یک این قانون…
تاریخ
1403/11/03
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- به موجب مواد 2 و 7 قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی مصوب 1390، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان امور اراضی در پرونده‌های مشمول، پس از استعلام سازمان ثبت اسناد و املاک بدون در نظر گرفتن تغییر کاربری، پاسخ ثبت را ارسال می‌کنند و این امر به صدور سند مالکیت منجر می‌شود؛ اما در حال حاضر حکم مقرر در تبصره 9 ماده 10 قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مص…
تاریخ
1403/11/03
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : نظر به اینکه از شرایط زوجین متقاضی اهدای جنین، بر اساس ماده 2 قانون نحوه اهدای جنین به زوجین نابارور مصوب 1382، مبتلا نبودن زوجین به بیماری‌های صعب‌العلاج است، آیا نابینایی زوجین یا یکی از آنها می‌تواند مانع از اهدای جنین باشد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : صرف نظر از آنکه صعب‌العلاج بودن یا نبودن یک بیماری امری فنی و مستلزم اخذ نظر کارشناس ذی‌ربط؛ از جمله پزشکی قانونی است،…
تاریخ
1403/11/14
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : مطابق مواد 285 و 304 قانون آیین دادرسی کیفری نحوه رسیدگی به جرائم اطفال و نوجوانان و صلاحیت دادسرا و دادگاه اطفال و نوجوانان مشخص شده است. حال چنانچه شخص روحانی کمتر از هجده سال تمام شمسی (در فرض 15 تا 18 و نیز کمتر از 15 سال) مرتکب جرم شود، رسیدگی به اتهام وی در صلاحیت دادسرا و دادگاه اطفال و نوجوانان است یا دادسرا و دادگاه ویژه روحانیت؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : نظریه ا…
تاریخ
1403/11/14
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که رأی نسبت به یکی از متهمان حضوری و نسبت به متهم دیگر غیابی بوده و پرونده با تجدیدنظرخواهی متهم که رأی نسبت به وی حضوری است در دادگاه تجدیدنظر مطرح گردیده و این دادگاه، رأی دادگاه نخستین را نقض و متهم را تبرئه کرده است، چنانچه دادگاه تجدید نظر متهم غایب را نیز بی‌گناه تشخیص دهد، قابلیت واخواهی حکم غیابی توسط او، مانع اعمال اطلاق بند «ب» ماده 455 نیست.
تاریخ
1403/11/14
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
(مدت زمانی را که محکومان خارج از کشور در اثر اعلان قرمز اینترپل جلب و در مکانی نگهداری می‌شوند تا به کشور درخواست کننده مسترد شوند) جزو مدت محکومیت حبس آنان محاسبه و از میزان آن توسط قاضی اجرای احکام کیفری کسر می‌شود.
تاریخ
1403/11/14
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : محدوده اختیار مقام قضایی در محرومیت یا ممنوعیت از ملاقات، تماس یا ارتباط با خانواده یا بستگان در موارد زیر به چه میزان می‌باشد؟ 1- هنگامی که مظنون دستگیر شده و توسط ضابطان تحت نظر قرار می‌گیرد. 2- در مواردی که متهم تحت قرار تأمین کیفری است و برای انجام تحقیقات مقدماتی در اختیار ضابطان قرار دارد. 3- در شرایطی که تحقیقات مورد نظر مقام قضایی نزد ضابطان پایان یافته و متهم با قرار تأمین کیفر…
تاریخ
1403/11/14
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
موجبی برای ارسال پرونده به دادسرای شهرری نیست. 9- قرار تعلیق تعقیب با توجه به ماده 81 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ناظر به جرایم تعزیری درجه شش، هفت و هشت است؛ بنابراین جرایم ارتکابی قبل از لازم‌الاجرا شدن ماده 104 قانون مجازات اسلامی (اصلاحی 1403) چنانچه با توجه به مجازات قانونی زمان وقوع جرم و انطباق آنها با شاخص‌های ماده 19 قانون مجازات اسلامی از جرایم درجه شش، هفت یا هشت باشند، صدور قرار…
تاریخ
1403/11/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در پرونده‌ای حکم به تخلیه به سبب احراز تخلف مستأجر صادر شده است؛ اما به سبب سپری شدن مدت زمان اجرا، حکم ملغی اثر شده و خواهان بار دیگر دادخواست تخلیه تقدیم دادگاه کرده است. آیا دادگاه می‌تواند به استناد محتویات پرونده قبلی با تعیین وقت رسیدگی و بدون رسیدگی مجدد، در خصوص خواسته تخلیه که همان جهت مذکور در پرونده قبلی می‌باشد، اتخاذ تصمیم کند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولا…
تاریخ
1403/11/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
نحوه اجرای حکم چگونه خواهد بود؟ ثانیاً، آیا کمیسیون موضوع تبصره 2 بند 3 ماده 99 قانون شهرداری می‌تواند به موجب صورتجلسه‌ای با توجه به سالبه به انتفاء بودن موضوع از اجرای حکم خودداری کند و یا آنکه باید دستور توقف اجرای حکم صادر شود؟ ثالثاً، چنانچه مهلت قانونی برای اعاده دادرسی سپری شده باشد، راهکار قانونی برای عدم اجرای حکم چیست؟ با توجه به صدور رأی قطعی و عدم صدور دستور توقف اجرای حکم، آیا اجرای…
تاریخ
1403/11/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، چنانچه آراء کمیسیون ماده 77 قانون شهرداری ناظر بر شرکت‌های دولتی باشد، وصول محکوم‌به موضوع این آراء مشمول قانون نحوه پرداخت محکوم‌به دولت و عدم تأمین و توقیف اموال دولتی مصوب 1365 نمی‌باشد.
تاریخ
1403/11/01
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا در صدور قرارهای نهایی در دادسرا، قابل اعتراض بودن قرار حتماً باید درج شود؟ مستند قانونی آن چیست؟ آیا در صدور قرار ترک تعقیب، جلب به دادرسی و عدم صلاحیت باید قطعی بودن قرار حتماً درج شود و اگر درج نشود، آیا اظهار نظر می‌تواند نقص بگیرد و پرونده را اعاده کند؟ مستند قانونی درج قطعی بودن قرار در قرارهای فوق چیست؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : هر چند قرارهای نهایی قابل اعتراض…
تاریخ
1403/11/01
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
مطرح می‌باشد: الف) با توجه به امکان تفسیرهای مختلف از شاکی، مراد از «شاکی» در جرایم منافی عفت چه کسی می‌باشد؟ آیا برادر و پدربزرگ و مادربزرگ، شاکی محسوب می‌شوند؟ آیا مجنی‌علیه زیر هجده سال می‌تواند رأساً شاکی باشد؟ ب) با توجه به این که ماده 637 قانون مجازات اسلامی، رابطه نامشروع و منافی عفت را در دو عنوان ذکر نموده و در نظریات مشورتی متعدد آن اداره کل تعاریف متفاوتی از این دو عنوان به عمل آمده اس…
تاریخ
1403/11/01
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : مطابق بند «چ» ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری در بیان جهات اعاده دادرسی «عمل ارتکابی جرم نباشد و یا مجازات مورد حکم بیش از مجازات مقرر قانونی باشد» بیان شده است. آیا رد مال مذکور در جرایمی مانند کلاهبرداری، سرقت و غیره، ماهیت مجازات دارد تا شامل بند مذکور شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : الف- مطابق اصول سی و ششم و یکصد و شصت و نهم قانون اساسی و مواد 2، 10، 12، 13 و 18 قانو…
تاریخ
1403/11/01
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
نیز ملاک تعیین درجه جرم ارتکابی و به تبع آن تشخیص مرجع قضایی صالح، میزان جزای نقدی زمان وقوع جرم است. ثانیاً، با عنایت به ماده 28 قانون مجازات اسلامی (اصلاحی 1399) و تصویب‌نامه شماره 56261/ت 62298 ﻫ مورخ 4/4/1403 هیأت وزیران در خصوص اصلاح میزان مبالغ مربوط به جرایم و تخلفات مندرج در قوانین مختلف موضوع ماده 28 قانون یادشده و با لحاظ تبصره ماده 30 آیین‌نامه داخلی دولت مصوب 8/9/1368 هیأت وزیران، تصو…
تاریخ
1403/10/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
در خصوص عنوان اتهامی اعلامی از سوی شاکی) قرار منع تعقیب صادر نماید. ثالثاً، چنانچه دادسرا چنین تصمیمی اتخاذ کرده باشد، این امر نافی تشخیص نوع اتهام از سوی دادگاه نیست و با توجه به ماده 280 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 آنچه اهمیت دارد رسیدگی دادگاه به رفتاری است که در کیفرخواست به متهم نسبت داده شده است و از آنجا که دادگاه در این خصوص مقید به عناوین کیفری و موارد استنادی مندرج در کیفرخواست ن…
تاریخ
1403/10/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی