استعلام : طبق بند «ث» ماده 261 قانون مجازات اسلامی هرگاه دو نفر یکدیگر را قذف کنند، خواه قذف آنها همانند، خواه مختلف باشد، حد قذف ساقط می‌شود. آیا این موضوع در فحاشی طرفین به یکدیگر هم می‌تواند صادق باشد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : «قذف» از حدود الهی و تابع مقررات شرعی خاص خود است و حکم مقرر در بند «ث» ماده 261 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در خصوص سقوط حد قذف، در فرض این بند، فقط ن…
تاریخ
1403/10/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که یک نفر در یک زمان با چوب و چاقو ضرب و جرحی به دیگری وارد می‌کند، در واقع مرتکب یک جرم واحد؛ یعنی «ایراد ضرب و جرح عمدی» شده است و موضوع در قلمرو شمول ماده 429 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 قرار می‌گیرد؛ یعنی چنانچه محکومیت ناشی از این جرم از جهتی قابل تجدید نظرخواهی باشد، جنبه دیگر رأی نیز به تبع آن قابل تجدید نظر است. ثانیاً، ماده 447 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مقرر داشته است «... در خ…
تاریخ
1403/10/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه ملکی در زمان وقوع تخلف خارج از حریم شهر باشد و به تخلف ساختمانی صورت‌گرفته رسیدگی نشده باشد؛ اما پس از چند سال ملک در حریم شهر قرار گیرد، مرجع رسیدگی به تخلفات ساختمانی کمیسیون موضوع تبصره 2 بند 3 الحاقی به ماده 99 قانون شهرداری مصوب 1334 با اصلاحات و الحاقات بعدی است و یا آنکه کمیسیون موضوع ماده 100 این قانون صلاحیت دارد؟ به عبارت دیگر، ملاک صلاحیت کمیسیون تاریخ وقوع تخلف است و…
تاریخ
1403/10/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- در صورتی که شخصی متهم به اتهامات درجه شش و هفت باشد، آیا تحقیقات مقدماتی هر دو عنوان اتهامی در دادسرا انجام می‌شود و پرونده با صدور کیفرخواست به دادگاه کیفری دو ارسال شود یا اینکه عناوین تفکیک شده و بخش مربوط به دادگاه صلح به آن مرجع ارسال شود؟ 2- در صورتی که اتهام درجه شش به منع تعقیب منتهی شد، در صورتی که دادسرا عقیده به ادامه تعقیب داشته باشد، نسبت به عنوان اتهامی درجه هفت چه تکلی…
تاریخ
1403/10/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در حوزه قضایی شهرستانی که تاکنون دادگاه اطفال و نوجوانان تشکیل نشده است، بزه رانندگی بدون گواهینامه رسمی اطفال و نوجوانان زیر هجده سال به استناد تبصره ماده 298 آیین دادرسی کیفری در صلاحیت دادگاه کیفری دو می‌باشد یا به استناد بند 10 ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402، در صلاحیت دادگاه کیفری می‌باشد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با توجه به تبصره ماده 298 قانون آیین دادر…
تاریخ
1403/10/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
آنچه معیار تطبیق عمل مرتکب (ارسال پیامک) با جرم روابط نامشروع است، محتوای پیامک‌هاست و نه صرف رد و بدل شدن پیامک بین زن و مرد و در هر حال تطبیق رفتار ارتکابی با قانون بر عهده قاضی رسیدگی‌کننده به موضوع است. با عنایت به عبارت «هرگاه زن و مردی ...» که در اول ماده 637 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375 به کار رفته است، حکم مقرر در این ماده صرفاً ناظر بر روابط نامشروع بین زن و مردی است که علقه ز…
تاریخ
1403/10/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- در صورتی که رأی دادگاه بدوی به علت نقص تحقیقات در مرجع عالی نقض شود و دادگاه تالی پس از رفع نقص رأی جدید صادر کند، آیا در این صورت صرف حضور متهم در دادگاه کافی است یا باید تمامی اصحاب دعوا بار دیگر دعوت شوند؟ 2- در جرایم کلاهبرداری و امثال آن که حکم به رد اصل مال داده می‌شود، چنانچه دادگاه در دادنامه خود مجرم را به رد اصل مال با احتساب نرخ تورم و شاخص بانک مرکزی محکوم کند، آیا این حک…
تاریخ
1403/10/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در صورتی که در پرونده کیفری متهم متواری باشد و با وجود صدور احضاریه و حتی دستور جلب امکان دستگیری او فراهم نشود و پرونده هم معد صدور قرار جلب به دادرسی باشد، آیا قبل از صدور قرار جلب به دادرسی، احضار دوباره متهم متواری جهت ارائه آخرین دفاع لازم و قانونی است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با توجه به اینکه اخذ آخرین دفاع از متهم مستلزم آن است که قبلاً اتهام به متهم تفهیم و دفاع…
تاریخ
1403/10/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه شکایتی تحت عنوان زنای به عنف در دادگاه کیفری یک مطرح شده باشد و پس از انجام تحقیقات مقدماتی و قبل از صدور قرار رسیدگی توسط دادگاه، عقیده دادگاه بر این باشد که موضوع مشمول ارتباط نامشروع بوده و نه زنای به عنف، آیا دادگاه می‌تواند راجع به بزه زنای به عنف قرار منع تعقیب و نسبت به ارتباط نامشروع قرار عدم صلاحیت به محاکم کیفری دو صادر نماید؟ یا اینکه به صرف ادعای اولیه شاکی مبنی بر تج…
تاریخ
1403/10/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه در راستای اعمال ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری، مجازات حبس محکوم به کمتر از نود و یک روز تقلیل یابد (برای مثال حکم به 91 روز حبس صادر شده و با کسر یک چهارم از مجازات، مجازات نامبرده به کمتر از 91 روز تقلیل یافته است)، آیا اعمال تبصره ماده 37 قانون مجازات اسلامی ضروری است؟ یا اعمال این تبصره صرفاً در مواردی است که دادگاه تعیین مجازات می‌نماید؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضا…
تاریخ
1403/10/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا در موارد صلاحیت مستقیم، در راستای ماده 79 قانون آیین دادرسی کیفری، دادگاه کیفری 2 اختیار و صلاحیت قانونی جهت صدور قرار ترک تعقیب دارد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : از قسمت اخیر ماده 341 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 چنین مستفاد است که در مواردی که پرونده به طور مستقیم در دادگاه مطرح می‌شود، انجام تحقیقات مقدماتی توسط دادگاه باید طبق مقررات مربوط صورت گیرد؛ بنابراین د…
تاریخ
1403/10/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه دادسرا به لحاظ عدم احراز وقوع بزه، قرار منع تعقیب صادر کند و دادگاه کیفری در راستای رسیدگی به اعتراض شاکی، ادله وقوع جرم را کافی بداند؛ اما مرتکب جرم مشخص نباشد، در این وضعیت دادگاه چه تصمیمی می‌تواند اتخاذ کند؟ آیا دادگاه می‌تواند صرفاً قرار منع تعقیب را نقض و بدون صدور قرار جلب به دادرسی، پرونده را جهت ادامه تحقیقات در خصوص شناسایی متهم به دادسرا اعاده کند یا اینکه پس از صدور ق…
تاریخ
1403/10/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در خصوص قرارهای قابل اعتراض؛ از جمله قرار منع تعقیب موضوع مواد 270 و 271 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، در صورت استرداد اعتراض توسط معترض، دادگاه باید چه تصمیمی اتخاذ کند؛ آیا باید صرفاً پرونده را با دستور به دادسرا مسترد کند و یا با وحدت ملاک از ماده 441 این قانون اتخاذ تصمیم نماید؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : در فرض استعلام که شاکی پس از اعتراض به قرار منع تعقیب و در…
تاریخ
1403/10/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در خصوص قرارهای قابل اعتراض؛ از جمله قرار منع تعقیب موضوع مواد 270 و 271 قانون آیین دادرسی کیفری: الف- در صورت استرداد اعتراض توسط معترض دادگاه باید چه تصمیمی اتخاذ کند؟ آیا باید صرفاً پرونده را با دستور به دادسرا مسترد نماید یا با وحدت ملاک از ماده 441 قانون آیین دادرسی کیفری اتخاذ تصمیم کند؟ ب- در صورت اعلام رضایت شاکی معترض، دادگاه چه تصمیمی اتخاذ کند؟ قرار منع تعقیب را نقض و جهت صدو…
تاریخ
1403/10/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه یکی از هیأت قضایی دادگاه تجدیدنظر استان به عنوان اقلیت بر بی‌گناهی و برائت متهم اعلام نظر کرده باشد، بعد از صدور رأی توسط اکثریت و فراهم شدن موجبات اعمال ماده 483 قانون آیین دادرسی کیفری، آیا عضو اقلیت می‌تواند در صدور رأی جدید و انجام تخفیف یا تبدیل مجازات محکوم‌علیه شرکت کند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : در فرض استعلام اظهار عقیده سابق مستشار دادگاه تجدیدنظر استان…
تاریخ
1403/10/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا مطابق ماده 502 قانون آیین دادرسی کیفری، تقلیل مجازات تعزیری در نظر گرفته شده در خصوص محکوم‌علیه بیمار امکان‌پذیر است و یا اینکه صرفاً می‌بایست با تبدیل مجازات، در حق وی مساعدت نمود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : 1- مقررات ماده 502 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 درباره تجویز تبدیل مجازات محکوم‌علیه به مجازات مناسب دیگر تحت شرایط مقرر در این ماده، نظیر تبدیل شلاق تعزیری…
تاریخ
1403/10/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه شاکی علیه متهم طرح شکایت کیفری و دادگاه بدوی به لحاظ فقد ادله اثباتی قرار منع تعقیب صادر کند و شاکی نسبت به رأی صادره تجدیدنظرخواهی و با بررسی پرونده در مرحله تجدیدنظر مشخص شود که موضوع از مصادیق اعتبار امر مختوم و صدور قرار موقوفی تعقیب می‌باشد، در فرض مذکور وظیفه دادگاه تجدیدنظر مطابق بند «ب» ماده 450 قانون آیین دادرسی کیفری، نقض قرار منع تعقیب صادره و ارسال پرونده به دادگاه بد…
تاریخ
1403/10/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به رأی وحدت رویه شماره 798 مورخ 1399/7/15 که در ماده 598 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات مصوب 1375) برای جرم تصرف غیر قانونی افراد مأمور به خدمات عمومی نیز جرم انگاری شده است، آیا مفهوم خدمات عمومی در بانک‌های خصوصی بابت جرم ارتشاء و اختلاس نیز قابل تسری است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : منظور از «مأمورین به خدمات عمومی» در مواد 3 و 5 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و…
تاریخ
1403/10/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، از آنجا که اعتراض طرفین و یا ثالث به گزارش اصلاحی، متفاوت از تجدید نظرخواهی است و دادگاه صلح در جایگاه مرجع تجدید نظر به این اعتراض رسیدگی نمی‌کند و به عنوان مرجع بدوی رسیدگی و اتخاذ تصمیم می‌کند، دادگاه صلح در مقام رسیدگی به اعتراض به گزارش اصلاحی باید مطابق مقررات قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 با تشکیل جلسه رسیدگی دعوت از طرفین و رعایت اصل تناظر، رسیدگی و…
تاریخ
1403/10/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به عبارت مندرج در صدر ماده 11 قانون شورای حل اختلاف مصوب 1402 مبنی بر اینکه «دعاوی زیر حتی با توافق طرفین قابل طرح در شورا نیست»، آیا دعاوی مالی راجع به اموال عمومی و دولتی با نصاب کمتر از یک میلیارد ریال در صلاحیت رسیدگی دادگاه صلح است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : ماده 11 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402، راجع به ممنوعیت شوراهای یادشده برای ورود به صلح و سازش در د…
تاریخ
1403/10/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به اینکه در جرایم تعزیری مرز میان تعدد و تکرار جرم، قطعیت صدور حکم می‌باشد، اگر محکومیتی مشمول تکرار جرم نباشد و بازه زمانی وقوع جرم و قطعیت حکم هم قرار نداشته باشد؛ مثلاً فردی در تاریخ 10/10/1402 مرتکب جرم درجه 6 شده و در تاریخ 1403/2/20 قطعیت یافته است؛ اما در تاریخ 1402/12/15 مرتکب جرم تعزیری درجه 5 و در تاریخ 1403/3/15 قطعیت یافته است که مشمول تکرار جرم نیست، آیا دادگاه ملزم…
تاریخ
1403/10/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در خصوص حبس بدل از جزای نقدی ماده 29 قانون مجازات اسلامی مقرر می‌دارد که از حداکثر مدت حبس مقرر در قانون برای آن جرم بیشتر نیست و در هر حال مدت بازداشت بدل از جزای نقدی نباید از سه سال تجاوز کند. اما مطابق فراز آخر ماده 60 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز حداکثر مدت حبس بدل از جزای نقدی 15 سال می‌باشد. قانون اخیرالذکر در بیان اینکه آیا حداکثر حبس مقرر برای همان بزه ارتکابی در توسل به حب…
تاریخ
1403/10/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که گذشت اولیای‌دم، به عدم تردد محکوم به قصاص در محل سکونت اولیای‌دم به مدت سی سال مشروط شده است و این شرط بعد از گذشت ده سال توسط محکوم نقض و نهایتاً شرط محقق نشده است؛ لذا در اجرای مواد 361 و 362 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، پرونده جهت بررسی و اتخاذ تصمیم مقتضی نزد دادگاه صادر‌کننده حکم ارسال می‌شود.
تاریخ
1403/10/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
اینجاست که در فرض ماده مذکور، آیا جهت محکومیت متهم به پرداخت ارش‌البکاره و مهرالمثل به درخواست و مطالبه شاکیه نیاز است یا اینکه دادگاه حتی بدون مطالبه و درخواست شاکیه مکلف به اخذ تصمیم در خصوص آنها می‌باشد؟
تاریخ
1403/10/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی