در این اداره کل دو دیدگاه وجود دارد: دیدگاه نخست: با عنایت به ماده 560 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 به ویژه ذیل آن که مقرر می‌دارد: «در هر صورت از متهم هیچ هزینه‌ای اخذ نمی‌شود» و قانون‌گذار در خصوص الزام متهمی که محکومیت حاصل کرده است، به پرداخـت هزینه‌هایی که در جـریان تحقـیقات و محاکمـه و از اعتبارات قوه قضاییه پرداخت شده است، مقرراتی وضع نکرده است؛ لذا محکوم‌علیه الزام قانونی مبنی بر پرد…
تاریخ
1402/12/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : همانگونه که مستحضرید: 1- وفق ماده 4 قانون تسهیلات استخدامی اجتماعی جانبازان مصوب 1374، دستگاه‌های مشمول این قانون مکلفند حسب درخواست جانبازانی که تا تاریخ تصویب این قانون در خدمت دستگاه بوده‌اند فقط برای یک‌بار نسبت به اعاده به خدمت آنها اقدام نمایند. 2- به موجب ماده 60 قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران مصوب 1386 با اصلاحات و الحاقات بعدی، دستگاه‌های موضوع ماده 2 این قانون مکلفند به د…
تاریخ
1402/12/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که بزه قطع درختان موضوع ماده یک قانون یادشده منجر به قطع دو اصله درخت نارنج واقع در معابر شده است، طبق ماده 6 اصلاحی قانون پیش‌گفته میزان جزای نقدی با توجه به تعداد اصله درخت قطع شده به شرح مقرر در این ماده تعیین می‌شود و به همین جهت جزای نقدی نسبی محسوب می‌شود و مطابق رأی وحدت رویه شماره 759 مورخ 20/4/1396 هیأت عمومی دیوان عالی کشور و قسمت اخیر تبصره 3 ماده 19 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 تعزیر…
تاریخ
1402/12/12
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- آیا داوری موضوع بند 14 ماده 57 قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب 1370 با اصلاحات و الحاقات بعدی، از مصادیق داوری اجباری است؟ 2- چنانچه در اساسنامه شرکت تعاونی تصریح شده باشد که رسیدگی به اختلافات و دعاوی میان شرکت تعاونی با اشخاص حقیقی و حقوقی در صلاحیت داور (اتاق تعاون) است؛ اولاً، آیا رسیدگی به اختلافات و دعاوی ناشی از قراردادها و معاملات شرکت تعاونی با اشخاص حقیقی ی…
تاریخ
1402/12/12
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : اولاً، با توجه به بندهای «پ» و «ث» ماده یک قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395 آیا حادثه قتل یا ایراد صدمه بدنی ناشی از وسایل نقلیه محل کارگاه؛ مانند لیفتراک مشمول این قانون است یا از شمول آن خارج و مشمول قانون کار مصوب 1369 و حوادث ناشی از آن است؟ ثانیاً، آیا مقام قضایی برای تشخیص مقصر و میزان تقصیر باید موضوع را به کارشناسان هیأت عا…
تاریخ
1402/12/12
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا محکوم‌علیه می‌تواند پیش از درخواست اجرای رأی قطعی توسط محکوم‌له و صدور اجراییه، دعوای اعسار از پرداخت محکوم‌به مطرح کند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با توجه به رأی وحدت رویه شماره 722 مورخ 13/10/1390 هیأت عمومی دیوان عالی کشور که طرح دعوای اعسار مدیون در اثنای رسیدگی به دعوای داین مبنی بر مطالبه طلب را قابل استماع دانسته است، در صورت صدور حکم بر محکومیت مدیون، طرح این د…
تاریخ
1402/12/12
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : بر اساس ماده 112 قانون استخدام نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1382، فراری وضع کارکنانی است که مدت غیبت آنان در زمان صلح از پانزده روز و در زمان جنگ از پنج روز تجاوز نماید. مستند به ماده 77 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب 1382، کارکنان فراری نیروهای مسلح تا رسماً خود را برای ادامه خدمت به یگان مربوط معرفی ننمایند فرارشان استمرار خواهد داشت و در صورتی که در اثنای فرار یکی از…
تاریخ
1402/12/12
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
ی که مطرح می‌شود آن است که آیا درج عبارت دادگاه نظامی در صدر ماده اشعاری دلالت بر نفی اجازه سایر محاکم نظیر دادگاه‌های عمومی و انقلاب در استناد به مقررات مندرج در این قانون دارد یا چنین مفهومی قابل استنباط نیست؟ می‌دانیم که جرایم عمومی نظامیان و جرایمی که نظامیان در مقام ضابط دادگستری مرتکب می‌شوند، در صلاحیت مراجع قضایی عمومی (دادسرای عمومی و انقلاب و دادگاه‌های کیفری) قرار دارد. حال چنانچه فرد…
تاریخ
1402/12/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در پرونده‌های با موضوع قاچاق کالا و ارز، در فرضی که قرار تأمین کیفری از نوع وثیقه توسط متهم یا دیگری با رعایت شرایط تبصره 3 ماده 60 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز و متناسب با میزان مجازات قانونی (جزای نقدی و حبس) صادر گردیده است، آیا اعمال مقررات ماده 48 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مبنی بر توقیف اموال متعلق به متهم در حدود جزای نقدی احتمالی می‌باشد؟ در فرضی که اعمال مقررات ماده م…
تاریخ
1402/12/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
مستفاد از مواد 271 و 297 قانون یادشده این است که چنانچه دادگاه انقلاب در حوزه قضایی دادسرا تشکیل نشده باشد، دادگاه کیفری دو محل، صالح به رسیدگی به عنوان مرجع حل اختلاف بین دادستان و بازپرس است و تغییر ترکیب دادگاه انقلاب در رسیدگی به جرایم با وحدت و تعدد قاضی، تأثیری در تغییر صلاحیت مرجع صالح جهت حل اختلاف (دادگاه کیفری دو) در فرض سوال ندارد.
تاریخ
1402/12/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هر چند دادرس، قبلاً در مقام بازپرس با صدور قرار جلب به دادرسی نسبت به موضوع اتهام اظهارنظر ماهوی کرده است؛ اما اکنون به عنوان دادرس دادگاه، در مقام «رسیدگی ماهوی» به پرونده سابق نیست؛ بلکه چون محکوم در اجرای ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 به حکم دادگاه نخستین تسلیم شده و تقاضای تخفیف مجازات کرده است و در این حالت، اعمال ماده پیش‌گفته تکلیف دادگاه است، دادرس مکلف است مجازات سابق را تخف…
تاریخ
1402/12/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که در دعوای طلاق به درخواست زوجه به‌رغم صدور حکم طلاق زوجه صیغه طلاق را جاری و ثبت نکرده است و یا دعوای وی دایر بر طلاق به ادعای عسر و حرج زوجه رد شده است، دعوای بعدی زوجه مبنی بر طلاق و ارجاع به همان دادگاه صادرکننده حکم طلاق با منع قانونی مواجه نیست.
تاریخ
1402/12/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که شرکت تعاونی مسکن به علت تخلف مدیر و اعضای هیأت مدیره منحل شده است، با توجه به اینکه شخصیت حقوقی شرکت تا ختم تصفیه باقی است، مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از شرکت مزبور بلامانع است.
تاریخ
1402/12/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به اینکه امضای صورتجلسات دادگاه از سوی مقام قضایی الزامی است و نظر به اینکه رسیدگی‌های محاکم به سمت الکترونیکی شدن و حذف کاغذ پیش می‌رود و از آنجا که در بسیاری جلسات دادگاه‌ها به خصوص دادگاه کیفری یک، اوراق صورتجلسات اظهارات طرفین و یا انشای رأی و مانند آن بسیار زیاد بوده و سیستم نیز صرفاً در انتهای آخرین سطر از آخرین برگه امضای مقام قضایی را درج و محلی برای امضای اصحاب پرونده…
تاریخ
1402/12/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در مواردی که دعاوی ارتباط کاملی با یکدیگر دارند و پرونده‌ها در حوزه‌های قضایی مختلف مطرح باشد، تکلیف دادگاه چیست؟ به عنوان مثال، در صورتی که خواهان دعوای استرداد لاشه چک را در شهر «الف» مطرح کند و پس از تشکیل جلسه رسیدگی، خوانده در حوزه قضایی «ب» دعوای مطالبه وجه چک‌های مذکور را اقامه کند و وکیل خواهان دعوی استرداد لاشه چک در راستای ماده 103 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب د…
تاریخ
1402/12/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : اولاً، آیا خواهان که حکم بدوی بر بطلان یا بیحقی دعوای وی صادر شده است، در مرحله تجدیدنظر می‌تواند دعوای بدوی را مسترد کند؟ ثانیاً، چنانچه در مرحله تجدیدنظر دعوای خود را مسترد کند، تکلیف دادگاه تجدیدنظر چیست؟ آیا این دادگاه می‌تواند قرار رد دعوای نخستین را صادر کند و یا بر فرض پذیرش، باید قرار سقوط دعوا صادر کند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : تجدید نظرخواهی خواهان بدوی به این…
تاریخ
1402/12/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در دعوای کیفری یا حقوقی زیان‌دیده از جرم به خواسته مطالبه دیه، چنانچه شرکت بیمه طرف دعوا قرار نگیرد و یا در پرونده کیفری مداخله نداشته باشد، آیا در مواردی مانند بیمه مسؤولیت کارفرما و پزشکان و یا دیگر موارد مشابه، اجرای احکام کیفری می‌تواند حساب شرکت بیمه را توقیف و خسارت زیان‌دیده را از حساب‌های مذکور برداشت کند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : برداشت از حساب شرکت بیمه یا صندو…
تاریخ
1402/12/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- در جرایمی مانند تجاوز به عنف که مجازات آن سلب حیات می‌باشد و رسیدگی به پرونده به صورت مستقیم در دادگاه کیفری یک انجام می‌پذیرد، آیا بر اساس تبصره 2 ماده 190 قانون آیین دادرسی کیفری در مرحله تحقیقات مقدماتی و قبل از صدور قرار رسیدگی، تحقیق از متهم بدون داشتن وکیل تعیینی و یا انتخاب وکیل تسخیری صحیح است؟ به عبارت دیگر، آیا در صورت عدم تعیین وکیل توسط متهم، دادگاه الزام به انتخاب وکیل ت…
تاریخ
1402/12/05
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به بندهای «الف» و «پ» ماده 470 قانون آیین دادرسی کیفری ارشاد فرمایید در مواردی که دیوان عالی کشور در راستای شقوق 2 و 4 ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری، رأی فرجام‌خواسته را نقض می‌نماید، آیا شعبه مرجوع‌الیه (اعم از دادگاه صادرکننده یا دادگاه هم‌عرض) موظف به تعیین وقت رسیدگی و برگزاری جلسه دادرسی است یا می‌تواند با ملاحظه محتویات پرونده (من جمله اظهارات اصحاب دعوا و وکلای ایشان د…
تاریخ
1402/12/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : بر اساس ماده 14 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، «شاکی می‌تواند جبران تمام ضرر و زیان‌های مادی و معنوی و منافع ممکن‌الحصول ناشی از جرم را مطالبه کند». از طرف دیگر به دلالت نص تبصره 2 همان ماده «منافع ممکن‌الحصول تنها به مواردی اختصاص دارد که صدق اتلاف نماید. همچنین مقررات مرتبط به منافع ممکن‌الحصول و نیز پرداخت خسارت معنوی شامل جرایم موجب تعزیرات منصوص شرعی و دیه نمی‌شود.» الف- حال با…
تاریخ
1402/12/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به اینکه موضوع عفو در خصوص مجازات می‌باشد و تسری آن به وجه‌الکفاله و وجه‌الوثاقه یا وجه‌التزام در قرارهای تأمین، مستند قانونی ندارد و تخفیف آن منحصراً در ماده 236 قانون آیین دادرسی کیفری با دستور دادستان پیش‌بینی شده است، خواهشمند است این معاونت را ارشاد فرمایید. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با توجه به اینکه مطابق ماده 96 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 «عفو یا تخفیف…
تاریخ
1402/12/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی