استعلام : مطابق بند «الف» ماده ۹ و ماده ۱۰ قانون برگزاری مناقصات مصوب 1383 نخستین گام برای برگزاری هر نوع مناقصه؛ اعم از عمومی یا محدود و یک مرحله‌ای یا دو مرحله‌ای، تأمین منابع مالی مورد نیاز جهت انجام معامله (خرید یا پیمانکاری و ...) است؛ آیا در مواردی که دستگاه اجرایی به نیابت از کارکنان خود مبادرت به انتخاب پیمانکار یا انعقاد قرارداد می‌کنند و از اعتبارات دولتی تخصیص‌یافته (بودجه عمومی) هزینه…
تاریخ
1402/01/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : حکم بر محکومیت شخصی به پرداخت وجه صادر شده و پس از صدور رأی محکوم‌علیه فوت کرده و عملیات اجرایی علیه ورثه وی صورت پذیرفته است و ملکی با کاربری مسکونی شامل دو واحد آپارتمان و اعیانی قدیمی مجزا از ترکه محکوم‌علیه توقیف و با رعایت مقررات قانونی به مزایده گذاشته شده است. در فرایند مزایده از آنجا که طلب محکوم‌له معادل قیمت دو واحد آپارتمان بوده است، محکوم‌له درخواست اخذ آن در قبال طلب خود ر…
تاریخ
1402/01/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در پرونده کیفری اگر قاضی دادگاه جهت کشف حقیقت نیاز به معاینه محل داشته باشد، آیا انجام آن الزاماً باید با صدور قرار معاینه محل و تعیین وقت و ابلاغ و دعوت از اصحاب پرونده و وکلای آنان باشد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : مطابق قسمت اخیر ماده 125 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، هنگام انجام معاینه محل، اشخاصی که در امر کیفری شرکت دارند حق دارند حاضر شوند و استفاده از این حق مس…
تاریخ
1402/01/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
دعوای مستقل ابطال اجراییه چک و یا درخواست صدور دستور موقت موضوعاً منتفی است. ثانیاً، توقف عملیات اجرایی با اعاده عملیات اجرایی ملازمه ندارد؛ بنابراین در صورت صدور قرار توقف عملیات اجرایی موضوع ماده 23 قانون یادشده، عملیات اجرایی در هر مرحله‌ای که جریان دارد متوقف می‌شود و این قرار حسب مورد موجب لغو دستور جلب، رفع بازداشت شخص، منع توقیف مجدد اموال و عدم صدور دستور ممنوع‌الخروجی و یا عدم تمدید آن خ…
تاریخ
1402/01/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به ماده 446 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 و ماده 32 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356، آیا مهلت‌های مربوط به مرحله اجرای احکام نیز برای افراد مقیم خارج از کشور دو ماه محاسبه می‌شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : مطابق ماده 32 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 «حساب مواعد مطابق مقررات آیین دادرسی مدنی است ...» و به موجب ماده 446 قانون…
تاریخ
1402/01/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به ماده 31 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356 و با عنایت به اینکه شهر مرزی بازرگان سابقاً از توابع شهرستان ماکو در استان آذربایجان غربی بوده است، آیا این شهر مشمول ماده 31 قانون یادشده می‌شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : تعیین محل‌هایی که باید قانون روابط موجر و مستأجر مصوب 1356 در آنجا اجرا شود و انتشار آگهی لزوم اجرای آن با توجه به ماده 31 این قانون در حال حاضر…
تاریخ
1402/01/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که اداره تصفیه امور ورشکستگی یا مدیر تصفیه در جریان عملیات تصفیه، املاک شرکت ورشکسته را به فروش رسانده و متعاقباً حکم ورشکستگی بلااثر و بی‌اعتبار شده است، موضوع منصرف از ماده 39 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 است؛ زیرا ماده یادشده ناظر به مواردی است که حکمی در ماهیت صادر شده باشد؛ در حالی که حکم ورشکستگی صرفاً شخصیت تاجر را تحت تأثیر قرار می‌دهد و موجب منع تاجر از مداخله در اموال خود می‌شود. از…
تاریخ
1402/01/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به اینکه رأی وحدت رویه شماره 805 مورخ 16/10/1399 هیأت عمومی دیوان عالی کشور دارای ابهام است و در مقدمه رأی پیش بینی شده است که مبلغ وجه التزام مندرج در قرارداد؛ حتی اگر بیش از شاخص باشد و در ادامه این رأی وحدت رویه تأکید شده است در صورتی که مغایرتی با قوانین امری و پولی نداشته باشد، معتبر است و مشخص نیست در تعهدات دینی آیا هر میزان از وجه التزام معتبر است و یا آن‌که تابع قوانی…
تاریخ
1402/01/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که در مزایده نوبت اول، ملک مورد مزایده به فروش نرسیده و در اجرای ماده 131 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356، عده‌ای از محکوم‌لهم انتقال مال مورد مزایده به نسبت طلب خود به یکی از محکوم‌لهم را درخواست کرده‌اند و عده‌ای دیگر از محکوم‌لهم خواهان تجدید مزایده هستند، وفق بخش اخیر ماده یادشده، رأی اکثریت طلبکاران از حیث مبلغ طلب برای تجدید آگهی مزایده مناط اعتبار است؛ مگر اینکه مال توقیف شده قابل تجزی…
تاریخ
1402/01/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- آیا عدم درج (در توقیف) یا (در رهن) بودن ملک موضوع مزایده در آگهی مزایده، از موارد ابطال مزایده است و یا آن که در صورت عدم اعتراض ذی‌نفع، مزایده قابل تنفیذ است؟ 2- با توجه به اینکه نظر دادگاه در خصوص تنفیذ یا ابطال مزایده، تصمیم یا دستور قضایی است (و نه حکم دادگاه)، آیا دادگاه می‌تواند از این دستور (تنفیذ یا ابطال مزایده) عدول کند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : 1- با عنایت…
تاریخ
1402/01/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، احراز صحت ابلاغ بر عهده مرجع قضایی رسیدگی‌کننده است و در هر حال اظهارنظر در خصوص صحت و یا سقم تصمیمات قضایی، از وظایف این اداره کل خارج است. ج- با لحاظ ماده 537 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و تبصره آن، در فرض سؤال که پس از مزایده مال موضوع وثیقه، دستور دادستان مبنی بر ضبط وثیقه از سوی دادگاه نقض شده است، با توجه به احکام مقرر در مواد 30 ،31 ، 36 ، 302 و 311 قانون مدنی، به نظر میرسد نمیتوان…
تاریخ
1402/01/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به ماده 23 قانون موافقتنامه همکاری حقوقی در امور مدنی و کیفری بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری ترکیه مصوب 1389 و ماده 178 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356، خواهشمند است اعلام فرمایید آیا ممنوع‌الخروجی برای محکوم‌علیه رأی دادگاه خارجی اعمال می‌شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولاً، با توجه به مواد 169 و 178 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356، احکام محاکم خارجی با رعای…
تاریخ
1402/01/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا تهیه‌کنندگان و استفاده‌کنندگان از فیلترشکن‌ها (VPN) قابل تعقیب کیفری هستند؟ در صورت مثبت بودن مستند قانونی ذکر شود. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : نظر به اینکه در قوانین جزایی، اعم از قانون جرایم رایانه‌ای و یا سایر قوانین حاکم، تهیه فیلترشکن یا vpn و استفاده از آن جرم محسوب نشده است؛ با توجه به اصل سی و ششم قانون اساسی و ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، رفتارهای موضو…
تاریخ
1402/01/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به ماده 469 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 و با لحاظ نظریه مشورتی شماره 7/4361 مورخ 1390/10/10 آن اداره کل، آیا شخص حقوقی به عنوان یکی از طرفین قرارداد پیمانکاری می‌تواند به منظور حل اختلاف سهامدار، مدیر عامل و یا رئیس هیأت مدیره شرکت را به عنوان داور منتخب از سوی شخص حقوقی معرفی کند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با توجه به اینکه…
تاریخ
1402/01/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : بر اساس ماده 529 قانون آیین دادرسی کیفری در محکومیت محکوم‌علیه به پرداخت جزای نقدی، هرگاه محکوم‌علیه جزای نقدی را نپردازد، شناسایی اموال محکوم‌علیه میسر نشود و یا درخواست تقسیط محکوم‌علیه به دادگاه صادرکننده رأی ارائه نشود، با رعایت مقررات جایگزین حبس یکی از اقدامات منظور در بندهای الف و ب معمول شود. 1- آیا اعمال بندهای مذکور در ماده در همه جرایم از جمله جرایم مواد مخدر و قاچاق کالا و ا…
تاریخ
1402/01/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- آیا تخلفات انتظامی کارشناسان رسمی دادگستری همانند تخلفات انتظامی وکلا مشمول مرور زمان تعقیب می‌شود؟ 2- در صورت مثبت بودن پاسخ، مدت شمول مرور زمان از تاریخ وقوع تخلف چه میزان است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : ماده 70 آیین‌نامه اجرایی قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری مصوب 1381 که مقرر داشته «در تخلفات انتظامی که دو سال از تاریخ وقوع آن منقضی گردیده و تعقیب نشده باشد و یا…
تاریخ
1402/01/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در راستای صدور قرار وثیقه چنانچه وثیقه‌گذار بابت تودیع وثیقه، ملک معرفی نماید، آیا می‌توان با توجه به نوع و اهمیت جرم ارتکابی و جهت قوی‌تر نمودن ضمانت اجرای اخذ وثیقه، بدون تعیین مبلغ، تمام ملک را به عنوان وثیقه بازداشت نمود؟ (مثلا به جای مبلغ قید شود «به میران ارزش روز ملک به شماره ثبتی فلان یا هر راهکار دیگر ...) نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : مستفاد از بند «خ» ماده 217 و مو…
تاریخ
1402/01/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه در قرارداد وکالت بین وکیل دادگستری و موکل، میزان حق‌الوکاله مبلغ سیصد میلیون تومان توافق شود؛ اما در قسمت شرایط پرداخت ذکر شود که مبلغ پنج میلیون تومان نقداً دریافت شده و مابقی پس از صدور رأی قطعی پرداخت می‌شود و خواسته مطروحه هم مطالبه وجه بابت سود حاصل از مشارکت سفرهای دریایی باشد، با توجه به اینکه این خواسته نیازمند ارجاع به کارشناس است و مبلغ دقیق مشخص نمی‌باشد، وکیل دادگستر…
تاریخ
1402/01/16
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
اقتضای تبعیت از مرجع عالی، پذیرش عدم اظهارنظر در ماهیت دعوا و به تبع آن، خروج موضوع از شمول احکام مقرر برای رد دادرس و ضمانت اجرای مقرر برای آن، یعنی صدور قرار امتناع از رسیدگی بوده و دادرس دادگاه بدوی مکلف به رسیدگی است.
تاریخ
1402/01/16
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا حمل و نگهداری «باتوم» جرم می‌باشد؟ در این صورت مستند به کدام ماده قانونی قابل مجازات می‌باشد؟ (توجهاً به اینکه در ماده 3 قانون مجازات قاچاق اسلحه و مهمات از اقلام تحت کنترل نام برده ولی در مواد بعدی مجازاتی برای «باتوم» به عنوان اقلام تحت کنترل تعیین نشده است. این درحالی است که در بند «ر» و «غ» آیین‌نامه قانونی مذکور از «باتوم» به عنوان یکی از تجهیزات انتظامی نام برده شده است.) نظر…
تاریخ
1402/01/15
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به اینکه افراد مستمری‌بگیر کمیته امداد امام (ره) از پرداخت هزینه دادرسی معاف هستند، آیا دادگاه می‌تواند خواندگان را به پرداخت هزینه‌های دادرسی در حق دولت محکوم کند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : معافیت از هزینه دادرسی موضوع تبصره ماده 5 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 و همچنین تبصره الحاقی مورخ 18/12/1394 به ماده 505 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور م…
تاریخ
1402/01/15
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : خوانده دعوا به سبب فقدان ادله اثباتی برای پرداخت دین خود به اشخاص حقوقی عمومی مانند شهرداری یا اشخاص حقوقی خصوصی مانند شرکت‌های تجاری به سوگند استناد می‌کند؛ مانند آن‌که خوانده مدعی است سابقاً دین خود را به شهرداری پرداخت کرده؛ اما رسید آن را مفقود کرده است و دلیلی برای اثبات ادعای خود ندارد و تقاضای اتیان سوگند می‌نماید. نحوه بررسی این دلیل و اجرای آن چگونه است؟ آیا اثبات سوگند از سوی…
تاریخ
1402/01/15
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1402 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی