که هیأت موضوع ماده واحده مذکور حکم بر رد دعوای اعتراض به تشخیص ملی بودن اراضی صادر کرده است، دادگاه صالح برای رسیدگی به دعوا شعب ویژه مستقر در مرکز استان است و صرف استقلال بعدی حوزه جغرافیایی شهرستان محل وقوع مال غیر منقول از حوزه محل فعالیت هیأت یادشده آنگونه که در فرض سؤال آمده است، مؤثر در مقام نمیباشد. 3- اولاً، بر خلاف آنچه در فرض استعلام آمده است، وظیفه قانونی کمیسیون رفع تداخلات موضوع تبص…
تاریخ
1404/04/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : اولاً، چنانچه پس از صدور حکم قطعی، با اقرار بعدی اتیانکننده سوگند (محکومله) کذب بودن سوگند وی اثبات شود، آیا این امر از جهات اعاده دادرسی مدنی تلقی میشود؟ ثانیاً، چنانچه پاسخ مثبت است، آیا شامل تمامی اقسام سوگند؛ اعم از سوگند بتی، تکمیلی، استظهاری و نفی علم میشود و یا آنکه حکم قضیه متفاوت است و فقط شامل سوگند بتی است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولاً، حیله و تقلب موضوع…
تاریخ
1404/04/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، دو دین وجود ندارد و صرفاً در ازای محکومبه (وجه نقد موضوع چک و خسارت تأخیر تأدیه آن) مال غیر منقولی به محکومله تملیک میشود؛ بر این اساس، بر خلاف آنچه در استعلام آمده است، در چنین فرضی وقوع تهاتر منتفی است. ثانیاً، در مواردی که مال مورد مزایده خریدار نداشته باشد و محکومله مال را قبول کند و مالک در مهلت مقرر در ماده 144 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 وفق این ماده اقدام نکرده باشد، از آنجا که…
تاریخ
1404/04/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به موجب بند «الف» ماده 116 برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1395، قوه قضاییه مکلف شده است در راستای کاهش مراجعه مردم به مراجع قضایی و تسریع در حل و فصل اختلافات از طریق داوری، ایجاد و توسعه نهاد داوری و اعتمادسازی عمومی و حمایت از آنها تا پایان سال اول اجرای قانون، تمهیدات لازم را پیشبینی کند. به موجب ماده 3 دستورالعمل ساماندهی حل و فصل اختلافات از طر…
تاریخ
1404/04/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، آیا حکم صادره مبنی بر رفع توقیف، به معنای مالکیت معترض ثالث است؟ چنانچه پاسخ منفی است، ملک مذکور متعلق به چه کسی محسوب میشود و آیا محکومله میتواند بار دیگر همان ملک را به عنوان مال محکومعلیه و به سبب آنکه مالکیت معترض ثالث، مورد حکم قرار نگرفته است، توقیف و از محل آن طلب خود را وصول کند و آیا با وجود این ملک، میتوان حکم اعسار محکومعلیه را صادر کرد؟ آیا میتوان در اجرای ماده 3 قانون نحوه ا…
تاریخ
1404/04/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : همانگونه که مستحضرید به موجب ماده 4 قانون مجازات استفادهکنندگان غیر مجاز از آب، برق، تلفن، فاضلاب و گاز مصوب 1396 به دستگاههای خدماترسان اجازه و اختیار واگذاری انشعاب غیر دائم (موقت) به ساخت و سازهای غیر مجاز به نحو اطلاق و بدون محدودیت اعطاء شده است. در قوانین بودجه سنواتی سالهای 1400 تا 1402 این اختیار به داخل محدوده شهرها و روستاها محدود شد؛ اما در قانون بودجه سال 1403 کل کشور ق…
تاریخ
1404/04/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
ارسال اخطاریه و یا ابلاغ تصمیم موضوع تبصره یک ماده 100 یادشده به امضای تمامی اعضای کمیسیون موضوعیت ندارد و صرف ابلاغ با رعایت ترتیب پیشگفته؛ هر چند از سوی دبیرخانه کمیسیون باشد، کفایت میکند. شایسته ذکر است، قانونگذار به موجب ماده 109 قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403 مقرر کرده است که مراجع غیر قضایی که نتیجه تصمیمات، آراء و دستوراتشان مطابق قوانین یا مقررات باید به ذینفع ا…
تاریخ
1404/04/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به موجب ماده 13 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب 1389: «در مواردی که طبق این قانون انتقال وسیله نقلیه ضرورت داشته باشد، وسیله نقلیه با استفاده از وسایل مطمئنه که برای این کار معمول است حسب مورد به نزدیکترین توقفگاه یا مقر انتظامی یا رانندگی مربوط یا تعمیرگاه انتقال مییابد. هزینههای حمل و نقل و توقف وسیله نقلیه که توسط بخش خصوصی وصول میشود، حسب مورد به عهده متخلف، مالک، متصرف یا ق…
تاریخ
1404/04/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به موجب ماده 401 قانون مدنی، در صورت عدم تعیین مدت برای خیار شرط، هم شرط خیار و هم عقد بیع باطل است؛ از آنجا که برخی مراجع قضایی شرط خیار را فقط برای خریدار و با هدف مستحکم نمودن معامله برای خریدار قائل میشوند، خواهشمند است نظر صریح خود را در خصوص دایره شمول حکم این ماده قانونی بیان نمایید. نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : بر اساس ماده 399 قانون مدنی «در عقد بیع ممکن است شرط شو…
تاریخ
1404/04/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
چنانچه بهرغم معرفی سرقفلی ملک از سوی محکومله، محکومعلیه تعلق آن مال را به خود پذیرفته باشد، با فرض فراهم بودن شرایط قانونی انتقال سرقفلی، در صورت مستحقللغیر درآمدن مال، موضوع مشمول آرای وحدت رویه شماره 733 مورخ 15/7/1393 و 811 مورخ 1/4/1400 هیأت عمومی دیوان عالی کشور است؛ زیرا در این موارد فروش تحت نظارت اجرای احکام و صرفاً در نتیجه معرفی مال از سوی محکومعلیه و یا اعلام تعلق مال به وی صورت گ…
تاریخ
1404/04/16
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا دعوی ابطال بیعنامه و ابطال سند بدون درخواست ابطال رأی هیأت حل اختلاف اداره ثبت که مبنای صدور سند است، قابلیت استماع دارد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : دعوای ابطال سند مالکیت موضوع رأی هیأت حل اختلاف مندرج در مواد 147 و 148 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310 با اصلاحات و الحاقات بعدی و یا هیأت موضوع ماده یک قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمانهای فاقد سند رسمی مص…
تاریخ
1404/04/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که عقد بیع پیش از تصویب و لازمالاجرا شدن قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مصوب 1403 منعقد شده؛ اما سند تفکیکی ملک پس از لازمالاجرا شدن این قانون به نام فروشنده صادر شده است، خریدار میتواند حقوق قانونی خود ناشی از انجام عمل حقوقی سابق را با طرح دعوای مناسب، اعمال نماید.
تاریخ
1404/04/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که خریدار پس از مدت زمانی طولانی از بیع خودرو (مدت ده سال) با مراجعه به مراکز تعویض پلاک خودرو متوجه عیوب متعدد در خودرو؛ از جمله تعویضی بودن اتاق آن شده است، قانونگذار ایران در خصوص قیمت ملاک برای محاسبه ارش (زمان معامله، زمان تسلیم کالا و یا زمان اطلاع از وجود عیب) تصریحی ندارد؛ اما مشهور فقهای امامیه قیمت کالا در زمان انعقاد قرارداد را ملاک عمل دانستهاند؛ هرچند این قیمت در فاصله بین معامله و…
تاریخ
1404/04/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا دعوا به خواسته ابطال شهادت شهود مسموع است؟ با توجه به اینکه ابطال مربوط به عمل انشایی و شهادت امری اخباری است، چنانچه محکومعلیه رأی که به استناد شهادت شهود محکومیت قطعی یافته است، بخواهد با لغو اثر از آن شهادت، اعاده دادرسی کند و بزه شهادت کذب مشمول مرور زمان شده و یا تمایلی به طرح دعوای کیفری نداشته باشد، آیا میتواند دعوای مدنی مطرح کند؟ در این صورت، قالب درست خواسته چیست؟ نظریه…
تاریخ
1404/04/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، چنانچه حکم محکومیت در سال 1402 صادر شده و قطعیت یافته باشد، مدت هیجده ماهه مقرر در ماده واحده یادشده پس از پایان سال صدور حکم، یعنی 1402 آغاز میشود؛ به عبارت دیگر آغاز آن 1/1/1403 خواهد بود. 3 و 4- اولاً، در مورد ادارات و مؤسسات دولتی با لحاظ ماده واحده قانون نحوه پرداخت محکومبه دولت و عدم تأمین و توقیف اموال دولتی مصوب 1365، شرط تمکن برای پرداخت محکومبه زمانی محقق میشود که محکومبه در بودج…
تاریخ
1404/04/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در پروندهای حکم به رفع تصرف عدوانی و اعاده وضع به حال سابق صادر شده است. آیا به موجب این حکم، میتوان درخت و بنایی که در محل اجرای حکم وجود دارد را تخریب (قلع و قمع) کرد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولاً، حکم رفع تصرف عدوانی با قلع و قمع بنا تفاوت دارد؛ اجرای حکم رفع تصرف موجب قلع و قمع بنای موجود نخواهد بود؛ بلکه اجرای احکام، محکومعلیه را از محل تصرفشده اخراج میکند و…
تاریخ
1404/04/11
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
و صدور دو رأی معارض از دو شعبه دادگاه تجدید نظر (حوزه قضایی یک استان) در خصوص موضوع واحد، راهکار مناسب قانونی برای رفع تعارض، اعمال مقررات اعاده دادرسی موضوع مواد 426 به بعد قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 است. ثالثاً، چنانچه در خصوص موضوعی مانند تخلیه یا خلع ید مشاعی به نفع برخی شرکا و علیه شرکای دیگر حکم محکومیت صادر شود و پس از اجرای حکم در دادرسی جداگانه در…
تاریخ
1404/04/10
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : مسؤولیت لایروبی، تنظیف و دیوارچینی رودخانههای داخل شهر و روستا بر عهده کدام نهاد است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : از بند 2 (اصلاحی 1342) ماده 55 قانون شهرداری مصوب 1334 با اصلاحات و الحاقات بعدی در بیان وظیفه شهرداری؛ از جمله در تنظیف، نگهداری و تسطیح معابر و انهار عمومی و مجاری آبها و فاضلاب و همچنین بند 14 این ماده (اصلاحی 1345) در بیان وظایف شهرداری؛ از جمله از حیث اتخا…
تاریخ
1404/04/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
یک توضیح داده شد، اعتراض شخص ثالث صرفاً ناظر به جنبه مدنی رأی دادگاه کیفری (رد مال یا رفع تصرف ...) است و از رأی دادگاه در خصوص مجازات منصرف است؛ هر چند محکومعلیه میتواند از طریق قانونی مانند درخواست اعاده دادرسی موضوع بند «ج» ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری (در صورت پذیرش اعتراض ثالث توسط دادگاه) خواستار لغو مجازات معین شده در حکم شود. به عبارت دیگر حکم قطعی دادگاه کیفری در خصوص مجازات متهم ت…
تاریخ
1404/04/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، چنانچه «تمام» محکومبه از محل وثیقه موضوع دستور ضبط استیفاء شده باشد، حکم اجرا شده است و ادامه بازداشت محکومعلیه (در فرض زندانی بودن محکوم مالی) و جلب وی جهت بازداشت (در فرض آزادی)، فاقد وجاهت قانونی است. 2- مقررات ماده 507 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 صرفاً ناظر به جایی است که با لحاظ ماده 251 این قانون، با شروع به اجرای مجازات، صدور قرار تأمین منتفی نشود و این قرار تأمین نیز در اجرای…
تاریخ
1404/04/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی