استعلام : طبق ماده 458 قانون آیین دادرسی کیفری، دادگاه تجدیدنظر استان اجازه تشدید مجازات تعزیری و اقدامات تأمینی و تربیتی در صورت عدم تجدیدنظر خواهی شاکی یا دادستان را ندارد. با توجه به اینکه فصل اول بخش چهارم قانون آیین دادرسی کیفری (از ماده 426 تا 447) مشتمل بر کلیات مقررات مربوط به اعتراض به آرا؛ اعم از تجدید نظرخواهی و فرجامخواهی، فصل دوم آن (مواد 448 تا 461) مشتمل بر مقررات اختصاصی رسیدگی…
تاریخ
1404/04/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، چنانچه مقصود از ماده 2، ماده 2 قانون حفظ و حمایت از منابع طبیعی و ذخایر جنگلی کشور مصوب 1371 است، ماده 2 آییننامه اجرایی این ماده مصوب 16/12/1371 هیأت وزیران در مقام توصیف برگ تشخیص منابع ملی شده و مستثنیات ماده 2 قانون ملی شدن جنگلهای کشور مصوب 1341 میباشد و نقشه ترسیمی در آن فاقد موضوعیت است؛ بر این اساس، در صورت مغایرت رأی هیأت موضوع ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای…
تاریخ
1404/04/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا رسیدگی به جرائم اطفال و نوجوانان از نوع درجه هفت و هشت در صلاحیت محاکم صلح میباشد یا اینکه باید با کیفرخواست در محاکم کیفری دو ویژه اطفال و نوجوانان رسیدگی شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : 1-با عنایت به عموم و اطلاق عبارت مذکور در صدر ماده 304 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و اختصاصی بودن دادگاه اطفال و نوجوانان، علیالاصول صلاحیت دادگاه اطفال و نوجوانان (جز در موار…
تاریخ
1404/04/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- حدود تبعیت دادیار از دادستان چه مقدار است؟ آیا منحصر به قرار است یا شکل تحقیقات را شامل میشود؟ به عنوان مثال آیا دادستان میتواند بخشی از وظایف دادیاری را خود به عهده گرفته و بخشی را به دادیار واگذار کند؟ یا در تعیین کارشناس شخصاً پذیرش وثیقه را انجام داده و شیوه خاصی را برای تحقیقات مقدماتی به دادیار مکلف کند؟ 2- در صورتی که دادیار دستور دادستان را مغایر با قانون بداند، تکلیف دادیا…
تاریخ
1404/04/04
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به اینکه هزینه دادرسی و تمبر مالیاتی وکالت در خصوص درخواستهای صدور اجراییه چک سابقاً در رویه قضایی بر اساس دعاوی غیر مالی اخذ میشود و در حال حاضر این درخواست تا نصاب مقرر در بند یک ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 در صلاحیت دادگاه صلح قرار گرفته است و با توجه به اینکه اصل بر عدم صلاحیت دادگاههای صلح در امور غیر مالی جز در موارد مصرح در ماده 12 این قانون است؛ خواهشمن…
تاریخ
1404/04/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به مواد 3، 4، 18، 24 و 28 قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب 1370 با اصلاحات و الحاقات بعدی و تبصره 2 ماده یک لایحه قانونی راجع به منع مداخله وزرا و نمایندگان مجلسین و کارمندان دولت در معاملات دولتی و کشوری مصوب 1337، صورتی که کارکنان قوه قضاییه مبادرت به تأسیس شرکت تعاونی نمایند که اعضاء و هیأت مدیره آن از کارکنان دستگاه قضایی باشند و این شرکت مطابق قوانین و مقررا…
تاریخ
1404/03/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
رسیدگی به دعوای مطالبه خسارت تأخیر تأدیه با لحاظ میزان آن در صلاحیت دادگاه صلح است و حکم مقرر در تبصره (الحاقی 1376) ماده 2 قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی؛ با لحاظ آنکه در زمان تصویب این تبصره رسیدگی به دعاوی حقوقی؛ از جمله چک در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی بوده است، منصرف از وضعیت جدید پس از تشکیل دادگاه صلح است. ثانیاً، با توجه به توضیحات پیشگفته، در خصوص استقلال دعوای مطرح…
تاریخ
1404/03/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت نظارت ثبت) است که باید با لحاظ حکم مقرر در ماده 33 قانون یادشده صورت گیرد. ثانیاً، در اجرای بند 4 ماده 25 (اصلاحی 1351) قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310 با اصلاحات و الحاقات بعدی، صلاحیت هیأت نظارت محدود به رفع اشتباه حادث در جریان عملیات مقدماتی ثبت و موقع ثبت ملک است و رفع اشتباه از سوی این هیأت منوط به عدم خلل در حقوق اشخاص است؛ در صورت چنین خللی وفق بخش اخیر بند یادشده، اصلاح و رفع اشتب…
تاریخ
1404/03/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : خواهان به استناد ماده 23 قانون صدور چک با سپردن تأمین قرار توقف عملیات اجرایی را اخذ نموده است که با رأی قطعی دعوی وی ثابت نگردیده است خواهان تقاضای رفع توقیف از تأمین نموده است آیا در این فرض مقررات ماده 324 قانون آیین دادرسی مدنی حاکم است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : از آنجا که مقنن در ماده 23 (اصلاحی 1397) قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی، بر خلاف حکم مق…
تاریخ
1404/03/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که بدهکار و یا واردکننده خسارت فردی صغیر است، چنانچه مقصود آن است که در دعوای مربوط به مطالبه طلب یا خسارت و یا صدور قرار تأمین خواسته، در ستون مربوط به درج مشخصات خوانده نام چه کسی باید درج شود، با توجه به ماده 52 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، باید علاوه بر نام محجور حسب مورد نام ولی یا قیم او نیز با تصریح به سمت وی در این ستون درج شود. ثانیاً، از آنجا که و…
تاریخ
1404/03/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : اولاً، در فرض توافق زوجین بر طلاق و صدور گواهی عدم امکان سازش از سوی دادگاه، چنانچه زوج با ادعای بر هم زدن یک طرفه توافق از حضور در دفترخانه و اجرا و ثبت صیغه طلاق خودداری کند، آیا زوجه میتواند صیغه طلاق را جاری و ثبت کند؟ ثانیاً، در فرض فوق، چنانچه زوجه از حضور در دفتر رسمی طلاق خودداری کند و مدعی عدول یک طرفه از توافق شود، آیا زوج میتواند به مراجعه به دفترخانه، صیغه طلاق را جاری و ث…
تاریخ
1404/03/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، دادگاه مبلغ مشخصی را در دادنامه ذکر کند؛ اما در زمان اجرای حکم این مبلغ با قیمت ملک تفاوت فاحشی داشته باشد، آیا میتوان با استفاده از ملاک تبصره ماده 19 قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری مصوب 1381 یا به طریق دیگر از کارشناسی موضوع این ماده برای به روز کردن نظریه کارشناسی (قیمت روز مبیع در زمان اجرا) استفاده کرد؟
تاریخ
1404/03/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
آمده است، قیاس اجرای احکام با دادگاه تجدیدنظر و قائل شدن به صلاحیت اجرای احکام برای ارجاع به کارشناس و تعیین غرامت، نه تنها قیاس اولویت نیست؛ بلکه معالفارق است. ثالثاً، عدم امکان ارجاع مجدد به کارشناسی در مرحله اجرای احکام به شرح مذکور، مانع از مراجعه ذینفع برای احقاق حق (جبران خسارت) نخواهد بود.
تاریخ
1404/03/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا مقرره قسمت انتهایی ماده 5 قانون مسؤولیت مدنی به شرح «اگر در موقع صدور حکم تعیین عواقب صدمات بدنی به طور تحقیق ممکن نباشد دادگاه از تاریخ صدور حکم تا دو سال حق تجدیدنظر نسبت به حکم خواهد داشت» که در قانون آیین دادرسی کیفری پیشبینی نشده، واجد اعتبار و قابل اجرا است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با توجه به وضع مقررات دیات (اعم از مقدر یا غیرمقدر) اعمال مقررات ماده 5 قانون م…
تاریخ
1404/03/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به اینکه در حال حاضر نمایندگان شرکتهای خصوصی امکان حضور در جلسات رسیدگی و دفاع از اشخاص حقوقی حقوق خصوصی را دارا هستند، در صورت معرفی نماینده از سوی شرکت خصوصی، آیا میتوان طرف مقابل را به پرداخت حقالوکاله نماینده حقوقی بخش خصوصی محکوم کرد؟ آیا مشمول قاعده عام محکومیت و پرداخت حقالوکاله نماینده بخش دولتی میشوند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : در فرض استعلام که در ا…
تاریخ
1404/03/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
منتفی است. ثانیاً، با عنایت به ماده 51 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی و مستفاد از واژه «تنها» مذکور در تبصره 3 (الحاقی 1400) ماده 60 این قانون که افاده حصر مینماید و صراحت حکم مقرر در این تبصره، رفع مسؤولیت وثیقهگذار و آزادی وثیقه تنها با «تودیع وثیقه نقدی یا ملکی جایگزین» و صدور قرار قبولی تأمین برای آن یا با «اجرای کامل حکم» امکانپذیر است. به عبارت دیگر،…
تاریخ
1404/03/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، با انتشار آگهی فروش در سامانه آگهی الکترونیک قوه قضاییه، نیازی به انتشار آگهی در روزنامه محلی نیست. این حکم صرفاً ناظر بر کفایت نشر آگهی در سامانه آگهی الکترونیک قوه قضاییه است؛ اما از آنجا که حکم ماده 123 و قسمت اخیر ماده 139 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 مبنی بر الصاق اگهی مزایده در قسمت اجرا و محل فروش و محل ملک، تکلیف و الزام قانونی است، عدم رعایت این الزام قانونی به تشخیص دادرس رسیدگی…
تاریخ
1404/03/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : اولاً، به موجب ماده 21 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402، در اجرای مواد 13 و 15 این قانون در صورتی که با برگزاری حداقل دو جلسه، صلح و سازش بین طرفین ایجاد نشود، پرونده در شورا بایگانی و به درخواست خواهان یا مدعی خصوصی نزد مرجع قضایی ارسال میشود. چنانچه پس از اخذ موافقت شاکی در پرونده کیفری پرونده به شورا ارسال شود؛ اما شاکی در جلسات شورا حاضر نشود، آیا باید پرونده با درخواست کتبی شاکی…
تاریخ
1404/03/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که زوجه مدعی است اقلام تعرفه شده از سوی زوج همان اقلامی نیست که وی به عنوان جهیزیه آورده است، بار اثبات بر عهده زوجه است. 2، 3 و 4- اولاً، در فرض سؤال در صورت وجود عین جهیزیه در ید زوج، صرف مستعمل بودن اقلام جهیزیه موجبی برای الزام زوج به تهیه مثل آن به صورت نو و غیرکارکرده نیست. ثانیاً، چنانچه یکی از اقلام جهیزیه (در فرض سؤال یک دستگاه یخچال) مربوط به کارخانه و مدل مشخصی باشد و مستعمل شده باشد،…
تاریخ
1404/03/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که بهرغم سپری شدن چند سال از تاریخ وقوع بیع، خریدار نیمی از وجه ثمن را پرداخت نکرده است، چنانچه شرط خلافی در خصوص خسارت ناشی از تأخیر در تأدیه ثمن پیشبینی نشده باشد، آنچه فروشنده استحقاق بر مطالبه آن را دارد، خسارت ناشی از تأخیر در تأدیه ثمن موضوع ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 با رعایت شرایط مقرر در این ماده قانونی؛ از جمله مطالبه بستانکار است که من…
تاریخ
1404/03/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
مشمول قانون بیمه اجباری مسؤولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب 1347 میباشد که در ماده 10 به جبران خسارت افراد ثالث توسط صندوق تأمین در موارد شناخته نشدن مسئول حادثه اشاره شده و در ماده 21 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395 نیز تکرار شده است. همچنین ماده 3 قانون مرور زمان اموال منقوله مصوب 1308 تصریح دارد مرور زم…
تاریخ
1404/03/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا در فرض صدور قرار توقف رسیدگی موضوع ماده 19 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، دادگاه میتواند بدون عدول از این قرار، در خصوص برخی درخواستهای ضروری مربوط به دعوای حقوقی؛ مانند توقف عملیات اجرایی موضوع ماده 23 (اصلاحی 1397) قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی یا توقف عملیات اجرایی موضوع ماده 147 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 اتخاذ تصم…
تاریخ
1404/03/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
در خصوص تحقیق از مطلعین و اخذ نظر کارشناسی پزشکی و غیره) است. ثالثاً، ارزیابی صحت و سقم آرا و تصمیمات مراجع و مقامات قضایی دادسرا و دادگاه و اختلاف رویه آنها و امور موضوعی مربوط به پرونده از وظایف این اداره کل خارج است. رابعاً، اصل حاکمیت قانون حاکم بر اعمال و تصمیمات مقامات قضایی اعم از دادسرا و دادگاه است و حقوق و تکالیف مقامات قضایی اصولاً منبعث از قانون است. بر این بنیاد و با عنایت به اصل اس…
تاریخ
1404/03/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی