استعلام : با توجه به عبارت «دستور اجرا» به شرح مذکور در ماده 27 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 و همچنین تصریح به حق اجرا در این ماده، خواهشمند است اعلام فرمایید آیا صدور اجراییه در گزارش اصلاحی صادره از سوی شورای حل اختلاف ضرورت دارد؟ در فرض لزوم صدور اجراییه، آیا اجراییه توسط قاضی دادگاه صلح امضاء می‌شود؟ در فرض کفایت دستور اجرا، این دستور توسط چه شخصی صادر می‌شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی…
تاریخ
1403/08/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا هیأت حل اختلاف موضوع ماده 38 آیین‌نامه معاملات شهرداری پایتخت (آیین‌نامه معاملات شهرداری تهران) مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی برای رسیدگی به اختلافات قراردادی که یک طرف آن سازمان‌های وابسته به شهرداری مانند سازمان مدیریت پسماند است که به موجب اساسنامه شخصیت حقوقی مستقل از شهرداری دارند، دارای صلاحیت است و یا آنکه این هیأت صرفاً برای رسیدگی به دعاوی که طرف اختلاف آن خود شهرداری…
تاریخ
1403/08/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
مهریه)، صرف نظر از میزان آن، حسب مورد در صلاحیت دادگاه خانواده (در فرض تشکیل) و یا دادگاه عمومی حقوقی است. 3- چنانچه شخصی متهم به ارتکاب جرائم متعدد باشد که با توجه به درجه جرم ارتکابی به برخی از آنها به صورت مستقیم در دادگاه صلح رسیدگی شود؛ اما رسیدگی به جرائم دیگر مستلزم انجام تحقیقات مقدماتی در دادسرا و سپس طرح در دادگاه کیفری صالح باشد؛ از آنجا که تفاوت صلاحیت بین این مراجع، تفاوت در صلاحیت…
تاریخ
1403/08/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استیفای طلب محکوم‌له از محل مال معرفی‌شده از طرف شخص ثالث مقدور بوده؛ اما محکوم‌له آن را قبول نکرده است؛ بنابراین بازداشت محکوم‌علیه با وصف مذکور، قانونی به نظر نمی‌رسد.
تاریخ
1403/08/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : اولاً، با عنایت به اینکه مطابق قوانین مصوب پس از پیروزی انقلاب اسلامی؛ از جمله ماده 451 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، منظور از حاکم در ماده 866 قانون مدنی و وارث اشخاص بلاوارث، مقام رهبری می‌باشد و در ماده 3 قانون تأسیس سازمان جمع‌آوری و فروش اموال تملیکی و اساسنامه آن مصوب 1370 نیز تصریح شده است که اموال اشخاص فاقد وارث باید جهت اداره و فروش در اختیار این سازمان به عنوان نهاد مأذون و…
تاریخ
1403/08/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که حکم قطعی مبنی بر تحویل مبیع (ملک دارای سابقه ثبتی) صادر شده است، اجرای حکم تحویل و تسلیم مبیع، مستلزم خلع ید از ملک و اعمال مواد 43 و 45 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 است؛ بنابراین، اجرای حکم با خلع ید ملازمه دارد. ثانیاً، صرف تصرف ثالث مانع اجرای حکم تحویل مبیع نیست و ادعای متصرف ثالث در خصوص عین یا منافع محکوم‌به، مشمول حکم مقرر در ماده 44 قانون یادشده است.
تاریخ
1403/08/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
تملک اراضی موقوفه عام و موقوفاتی که اداره آنها به لحاظ نداشتن متولی برعهده سازمان اوقاف است توسط دستگاه اجرایی دیگر باید با رعایت تبصره 4 ماده 5 اخیرالذکر و مطابق تشخیص سازمان اوقاف و در موقوفاتی که متولی منصوص امین دارند به تشخیص متولی و (بنا بر نظریه شماره 31086/102 مورخ 9/3/1401 فقهای شورای نگهبان و رأی شماره 140109970905811174 مورخ 22/6/1401 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری) به طریق مذکور در این…
تاریخ
1403/08/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
چنانچه سند رسمی مالکیت مال منقول (خودرو) به نام محکوم‌علیه باشد، چنین مالی متعلق به محکوم‌علیه تلقی می‌شود و صرف تصرف آن به وسیله شخص ثالث مانع توقیف آن نیست و طبق قسمت اخیر ماده 146 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 عملیات اجرایی تعقیب می‌شود و شخص ثالث که مدعی مالکیت است باید برای اثبات ادعای خود مطابق ماده 147 این قانون به دادگاه شکایت کند و دادگاه پس از رسیدگی به شکایت ثالث اتخاذ تصمیم می‌کند.…
تاریخ
1403/08/23
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- با عنایت به صلاحیت‌های احصاء شده برای دادگاه صلح در ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 و تعریف مراجع قضایی عمومی و اختصاصی، در حال حاضر دادگاه صلح جزء مراجع قضایی اختصاصی است و یا مراجع قضایی عمومی و یا آنکه در زمره مراجع عمومی تخصصی است؟ 2- با توجه به پرسش قبل، آیا صلاحیت دادگاه صلح نسبت به محاکم عمومی حقوقی و محاکم کیفری دو، صلاحیت ذاتی است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه ق…
تاریخ
1403/08/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : الف- تأیید گزارش اصلاحی تنظیم شده در شورای حل اختلاف (موضوع ماده 26 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402) توسط قاضی دادگاه صلح به چه نحوی صورت می‌پذیرد؟ آیا در قالب تصمیم اداری یا قضایی، دستور اداری یا قضایی و یا رأی اتخاذ می‌شود؟ ب- به اعتراض یکی از طرفین دعوا به گزارش اصلاحی صادره از شورای حل اختلاف (موضوع تبصره ماده 25 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402) در دادگاه صلح چگونه رسیدگی می‌شود…
تاریخ
1403/08/21
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه رأی داوری در مهلت 3 ماهه موضوع تبصره ماده 484 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 یا مدت مد نظر طرفین صادر و ابلاغ شود؛ اما در خارج از مهلت‌های یادشده، رأی اصلاحی داوری صادر شود، خواهشمند است به پرسش‌های زیر پاسخ دهید: 1- آیا رأی اصلاحی داوری به دلیل خارج از مهلت بودن باطل است؟ 2- بر فرض بطلان رأی اصلاحی داوری، رأی اصلی که به دلایلی مانند ذکر اشتباه…
تاریخ
1403/08/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، چنانچه مبنای اعتراض معترض ثالث اجرایی یکی از اعمال حقوقی موضوع مواد یک و 10 قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مصوب 1403 باشد و معترض ثالث با رعایت قیود موضوع این قانون؛ از جمله مواعد پیش‌بینی شده حسب مورد برای ثبت معامله در سامانه ثبت الکترونیک اسناد (موضوع ماده یک قانون) و یا بارگذاری اطلاعات در سامانه ساماندهی اسناد غیر رسمی (موضوع ماده 10 قانون) به تکالیف قانونی خود عمل کرده با…
تاریخ
1403/08/20
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که در نتیجه خطای تشخیصی - آزمایشگاهی، ناهنجاری ساختاری یا ژنتیکی جنین تشخیص داده نشده و به تولد طفلی با ناهنجاری‌های مذکور منجر شده است و اولیای طفل به سبب تقصیر در تشخیص، مطالبه خسارت کرده‌اند؛ اولاً، صلاحیت پیش‌بینی شده برای کمیسیون موضوع ماده 56 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب 1400، ناظر بر اتخاذ تصمیم در خصوص جواز یا عدم جواز سقط قانونی است و این کمیسیون برای اتخاذ تصمیم راجع به موا…
تاریخ
1403/08/14
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به ابهامات مربوط به لازم‌الاجرا بودن ماده 8 قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول مصوب 1403 و تکلیف مراجع قضایی و شبه‌قضایی و کمیسیون‌ها به اعلام تصمیمات و آرای قطعی صادره در خصوص تغییر کاربری یا تخریب بنا در مورد هر پلاک ثبتی با ذکر مختصات جغرافیایی موضوع رأی به صورت آنی و از طریق سامانه به سازمان ثبت اسناد و املاک و با لحاظ ضمانت اجرای کیفری مقرر برای متخلفین از اجر…
تاریخ
1403/08/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : نظر به اینکه ماده 65 قانون مجازات اسلامی مقرر داشته: «مرتکبان جرایم عمدی که حداکثر مجازات قانونی آنها سه ماه حبس است به جای حبس، به مجازات جایگزین محکوم می‌گردند» و همچنین در مواد 66 و 67 همان قانون و در ماده 723 قانون مذکور مجازات رانندگی بدون گواهینامه رسمی برای بار اول به حبس تعزیری تا 2 ماه یا جزای نقدی یا هر دو مجازات را تصریح نموده، در صورتی که مجازات جرمی صرفاً حبس مذکور در مواد…
تاریخ
1403/08/01
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در راستای اجرای مفاد ماده 232 قانون آیین دادرسی کیفری که اشعار می‌دارد «دیه با رعایت مقررات مربوط و ضرر و زیان محکوم‌له، در صورتی از مبلغ وثیقه یا وجه‌الکفاله کسر می‌شود که امکان وصول آن از بیمه نباشد و محکوم‌علیه حاضر نشود و وثیقه‌گذار یا کفیل هم وی را طبق مقررات حاضر ننموده و عذر موجهی هم نداشته باشد» خواهشمند است به پرسش‌های زیر پاسخ دهید: 1- نحوه وصول دیات از وجه‌الکفاله/وجه‌الوثاقه…
تاریخ
1403/08/01
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به رأی وحدت رویه شماره 850 مورخ 1403/5/16 هیأت عمومی دیوان عالی کشور که مفهوم شاخص سالانه را به درستی تبیین نموده است (عدد شاخص در زمان تأدیه که به صورت ماهانه برای واحد اجرا ارسال می‌شود، تقسیم بر عدد شاخص در زمان سررسید، ضرب در اصل محکوم‌به، مساوی می‌شود با دین به نرخ روز)، و در واقع تأییدی بر نظریات مشورتی آن اداره کل؛ از جمله نظریه مشورتی شماره 7/1401/334 مورخ 1401/11/17 اس…
تاریخ
1403/08/01
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که در جلسه دادگاه بدون تفهیم اتهام به متهم، به تقاضای او مهلتی برای صلح و سازش به طرفین داده می‌شود، «جلسه رسیدگی» برگزار نگردیده و چنانچه در جلسه بعدی متهم یا وکیل او حضور نیابند و لایحه دفاعیه هم تقدیم نکنند، رسیدگی به اتهام در جلسه اخیر، غیابی بوده و حکم صادره قابل واخواهی خواهد بود.
تاریخ
1403/08/13
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، بند «پ» ماده 15 قانون صدرالذکر صرفاً شامل عدم تناسب نوع وسیله نقلیه با گواهینامه راننده مسبب حادثه است و قابل تسری به عدم تناسب کاربری وسیله نقلیه با گواهینامه مذکور نمی‌باشد. 2- در فرض سؤال هر چند بین نداشتن گواهینامه و عدم تناسب گواهینامه از منظر قانونگذار تفاوت وجود دارد؛ اما هر دو مورد با لحاظ بند «پ» ماده 15 قانون بیمه اجباری خسارت وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب…
تاریخ
1403/08/13
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : مطابق ماده 478 قانون آیین دادرسی کیفری «هرگاه رأی دیوان عالی کشور مبنی بر تجویز اعاده دادرسی باشد یا طبق ماده 477 اعاده دادرسی پذیرفته شده باشد اجرای حکم تا صدور حکم مجدد به تعویق می‌افتد و چنانچه از متهم تأمین اخذ نشده و یا تأمین منتفی شده باشد یا متناسب نباشد، دادگاهی که پس از تجویز اعاده دادرسی به موضوع رسیدگی می‌کند، تأمین لازم را اخذ می‌نماید». تبصره- در صورتی که مجازات مندرج در حک…
تاریخ
1403/08/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
اول، ضرورت دارد؟ 3- اساساً قسمت دوم ماده 698 یادشده با قسمت نخست آن چه تفاوتی دارد؟ آیا اظهار کذب با نسبت خلاف واقع دادن به شاکی، ماهیتاً متفاوت است؟ در صورت تفاوت، مصداقی برای هر کدام بیان کنید. 4- چنانچه در ماده 698 یادشده، تعدد مخاطب لزومی ندارد و با اظهار کذب به یک نفر نیز بزه محقق می‌شود، آیا می‌توان ادعا کرد که در ماده 746 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات مصوب 1375 با اصلاحات و الحاقات بعدی) نی…
تاریخ
1403/08/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، اتخاذ تصمیم در خصوص تجدید ارزیابی دارایی شرکت جزء اختیارات هیأت مدیره و در نهایت مجمع عمومی شرکت است و سهامداران مجاز به مداخله در امور اجرایی شرکت نمی‌باشند؛ مگر آنکه در قانون تصریح شده باشد؛ از آنجا که در فرض سؤال چنین تصریحی وجود ندارد، استماع دعوای الزام به تجدید ارزیابی دارایی شرکت، فاقد مجوز قانونی است.
تاریخ
1403/08/09
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه در پرونده‌ای، هم‌زمان صدور رأی برائت یا موقوفی تعقیب (مثل مرور زمان) امکانپذیر باشد، اولویت با صدور رأی برائت است یا قرار موقوفی تعقیب؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : نظر به اینکه قرار موقوفی تعقیب قراری شکلی است و اصولاً صدور آن بر رأی برائت مقدم است؛ بنابراین صرف نظر از احراز یا عدم احراز وقوع جرم، هرگاه رفتار ارتکابی که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است مشمول…
تاریخ
1403/08/08
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی