استعلام : در پرونده تصادف رانندگی، به لحاظ شدت صدمات وارده شخص مصدوم مستحق دریافت دو دیه کامل انسان به انضمام پنجاه درصد دیه کامل انسان میشود. پس از واریز مبلغ دیه از سوی شرکت بیمه، مصدوم به لحاظ شدت صدمات فوت می‌نماید. شرکت بیمه به مبلغ واریزی و دیه تعیینی معترض بوده و اعلام داشته از اداره پزشکی قانونی خواسته شود صدمات مؤثر در فوت مشخص شود که پس از استعلام از پزشکی قانونی تعدادی از صدمات وارده…
تاریخ
1403/05/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
، مغایر با کاربری) پیش‌بینی شده است که مفهوم مخالف آن یعنی در صورت رعایت اصول سه‌گانه، مفید اعاده به وضع سابق (کاربری مندرج در پروانه) است. لذا در دو تبصره یادشده، برخلاف تبصره‌های 2 و 3 ماده 100 قانون، تبدیل قلع بنا به اخذ جریمه پیش‌بینی نشده و این مهم نیازمند تصریح قانونی است؛ بنابراین، چنانچه در ساخت و ساز صورت گرفته در بخش تبدیل کاربری مسکونی به تجاری «مغایرتی با اصول سه‌گانه» وجود نداشته باش…
تاریخ
1403/05/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در تشکیلات نیروی انتظامی، در کنار پلیس‌های تخصصی در حوزه شهرستان‌ها، پلیس‌های تخصصی در سطح استان نیز پیش‌بینی شده است. با توجه به این‌که پلیس‌های اخیرالذکر در شهرستان مرکز استان مستقر هستند و کارکنان آن نیز ضابط همان شهرستان تلقی می‌شوند، آیا انجام تحقیقات مقدماتی توسط پلیس‌های تخصصی استانی حسب دستور مقامات قضایی سایر شهرستان‌های استان امکانپذیر است؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، دستورات مست…
تاریخ
1403/05/07
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه فردی به جهت حبس بدل از جزای نقدی در زندان به سر ببرد، آیا استفاده از مزایای آزادی تحت نظارت سامانه‌های الکترونیکی (پابند) وفق ماده 62 قانون مجازات اسلامی و ماده 553 قانون آیین دادرسی کیفری امکانپذیر است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : مقنن اعمال مقررات مربوط به آزادی تحت نظارت سامانه‌های الکترونیکی را مطابق ماده 62 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 برای شخصی در نظر گرفته ا…
تاریخ
1403/05/05
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با بررسی مواد 1 و 3 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها مصوب 1374 و اصلاحات و الحاقات بعدی و دستورالعمل تعیین مصادیق تغییر کاربری غیر مجاز موضوع ماده 10 قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها مصوب 1385 مجلس شورای اسلامی (موضوع ماده 11 تصویب‌نامه شماره 59879/ت37110 مورخ 1384/4/19) آیا صرف دیوارکشی دارای وصف کیفری است؟ (در دستورالعمل مصوبه مذکور صرف دیوارکشی از مصادیق غیر کار…
تاریخ
1403/05/05
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا دعاوی ثلاث کیفری موضوع ماده 690 قانون مجازات اسلامی در خصوص مالکیت منافع هم مصداق دارد؟ به عنوان مثال، آیا مستأجر ملک می‌تواند شکایت تصرف عدوانی مطرح کند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : عبارت «... متعلق به ...» در ماده 690 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب 1375 منحصر به مالکیت عین نیست؛ بلکه مالکیت منفعت را نیز شامل میشود و طبق ماده 466 قانون مدنی، در عقد اجاره مستأجر «م…
تاریخ
1403/05/05
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به حکم مقرر در تبصره 4 ماده 6 قانون کیفیت اخذ پروانه وکالت دادگستری مصوب 1376 که بیان می‌دارد «کسانی که دارای رتبه قضایی بوده‌اند به مدت سه سال در آخرین محل خدمت خود حق وکالت نخواهند داشت...» آیا رئیس یا مستشار محاکم تجدیدنظر نیز شامل این تبصره می‌شوند و از وکالت در آخرین حوزه قضایی محل خدمت خود منع شده‌اند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولاً، با توجه به سیاق عبارت ت…
تاریخ
1403/05/05
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا بیمه‌گر در بیمه بدنه خودرو مسؤولیتی در خصوص افت قیمت خودروی مسبب حادثه دارد؟ توضیح آنکه، هرگاه مالک خودرویی که راننده آن مقصر در وقوع حادثه بوده است و خود این خودرو هم دچار خسارت و افت قیمت شده، دارای بیمه‌نامه مربوط به بدنه خودرو باشد، آیا می‌تواند به استناد قراردادی که با شرکت بیمه دارد، مطالبه افت قیمت نماید؟ آیا تعهدات شرکت‌های بیمه‌گر در بیمه‌های بدنه، صرفاً خسارات فیزیکی وارد…
تاریخ
1403/05/05
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه خواهان تعدادی از خواسته‌ها را در ستون خواسته درج نکند؛ اما در شرح خواسته آنها را درخواست کرده باشد، آیا دادگاه مکلف به رسیدگی و ارسال اخطاریه رفع نقص برای تکمیل نقایص دادخواست و در نهایت صدور رأی می‌باشد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولاً، خواهان موظف است تمامی خواسته‌های خود را در ستون مربوط قید و اگر مالی باشد آن را تقویم و تمبر لازم را ابطال کند و چنانچه در ستون م…
تاریخ
1403/05/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
نیز از اخذ وجه یا مال از طرف فردی که عضو شورای اسلامی شهر است (یا سمتی در این شورا دارد) به منظور انجام تغییر کاربری باغ خارج از محدوده شهر به لحاظ عدم ارتباط با وظیفه قانونی و اداری وی، عنوان بزه ارتشاء موضوع ماده 3 قانون یادشده را ندارد. بدیهی است عدم انطباق رفتار انتسابی به متهم با عنوان ارتشاء مانع از آن نیست تا مرجع رسیدگی‌کننده با لحاظ رفتار متهم در خصوص انطباق آن با دیگر عناوین مجرمانه تصم…
تاریخ
1403/05/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : پرونده‌ای در دادگاه کیفری دو مطرح میشود که پس از صدور رأی و تجدیدنظرخواهی، دادگاه تجدیدنظر ضمن نقض رأی با اعتقاد به صلاحیت دادگاه اصل 49 به آن مرجع ارسال می‌دارد؛ اما دادگاه اصل 49 مبادرت به صدور قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه کیفری دو می‌نماید که مجدداً پس از صدور رأی توسط دادگاه کیفری دو در مقام تجدیدنظرخواهی به دادگاه تجدیدنظر ارسال میشود. آیا بر اساس ماده 30 قانون آیین دادرسی م…
تاریخ
1403/05/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
از موارد رد دادرسی موضوع بند «الف» ماده 91 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 که ناظر بر قرابت نسبی یا سببی تا درجه سوم از هر طبقه بین دادرس با یکی از اصحاب دعوا است، خروج موضوعی دارد.
تاریخ
1403/05/01
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- اگر در خصوص تغییر کاربری اراضی زراعی و باغ‌ها، به جهت شمول مرور زمان قرار موقوفی تعقیب صادر شود، در صورت تقدیم دادخوست به خواسته قلع و قمع توسط سازمان جهاد کشاورزی، آیا رسیدگی و صدور حکم امکانپذیر است و این سازمان ذی‌نفع محسوب میشود؟ 2- آیا سازمان یادشده در این مورد از پرداخت هزینه دادرسی معاف است؟ 3- رسیدگی و صدور حکم به قلع و قمع در صلاحیت کمیسیون موضوع تبصره 2 بند 3 ماده 99 قانون…
تاریخ
1403/04/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : همانگونه که مستحضرید در مواردی که اعتراض مجاورین نسبت به تحدید حدود یک پلاک ثبتی خارج از مهلت یک ماه قانونی به عمل آید، در اجرای مواد 16 و 20 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310 با اصلاحات و الحاقات بعدی و ماده 92 آیین‌نامه این قانون مصوب 1317، مسؤول اداره ثبت نظر خود را اعلام و در نشست اداری مطرح می‌کند؛ چنانچه پلاک ثبتی از نظر ثبتی در محدوده ثبتی یک شهرستان و از نظر قضایی و سیاسی در حوز…
تاریخ
1403/04/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که دستگاه اجرایی (شهرداری) بدون رعایت مقررات قانونی حاکم؛ از جمله ترتیبات مقرر در لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب 1358 شورای انقلاب با اصلاحات و الحاقات بعدی و قانون نحوه تقویم ابنیه، املاک و اراضی مورد نیاز شهرداری‌ها مصوب 1370، مبادرت به تصرف اراضی و اجرای طرح نموده است، موضوع تابع غصب مال و احکام مترتب بر آن است و بر این اساس، م…
تاریخ
1403/04/30
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : مشاورین و کارشناسان حقوقی نهادها، ادارات، سازمان‌ها و شرکت‌های دولتی و عمومی، نقش بسزایی در تنظیم شکایات و دادخواست‌ها و طرح لوایح و دفاعیات از دعاوی عمومی و دولتی دارند. در این میان هر امری که موجب تقویت انگیزه آنان در انجام صحیح وظایفشان شود، باید ترویج و تقویت شود. یکی از این امور، پرداخت به موقع حق‌المشاوره آنان در دعاوی مطروحه در مراجع قضایی وفق مقررات مربوطه از جمله تبصره 30 قانو…
تاریخ
1403/04/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا مقصود از عبارت «دین» در ماده 522 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 صرفاً «مبلغی» به عنوان وجه رایج است که مطالبه میشود و یا آنکه مطالبه مبلغی که نیاز به رسیدگی قضایی دارد را نیز شامل میشود؟ به عنوان مثال، چنانچه شخصی الزام خوانده به پرداخت هزینه و کارکرد قرارداد را درخواست کند؛ بدون این‌که مبلغ مشخص و معینی را در خواسته خود تقاضا کند، آیا خسارت تأخی…
تاریخ
1403/04/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که طرفین قرارداد هیأت داوری را با دو عضو تعیین کرده و فرآیندی برای تعیین عضو سوم نیز پیش‌بینی نکرده‌اند، ترکیب تعیین شده در صورتی مجاز به صدور رأی می‌باشد که رأی خود را به اتفاق آراء صادر کند؛ بنابراین، در فرض سؤال که اشخاص تعیین شده هر یک جداگانه نظری معارض با دیگری اعلام کرده‌اند، نظرات اعلامی عنوان رأی داوران منتخب ندارد و فاقد اعتبار است. ثانیاً، در فرض سؤال چنانچه مهلت داوری سپری نشده باشد،…
تاریخ
1403/04/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که یکی از وراث با ارائه مبایعه‌نامه عادی مدعی خرید ملک از مورث خود می‌باشد و در دعوای ابطال مبایعه‌نامه به ادعای جعلیت آن، سندی که جعلیت آن مورد ادعا قرار گرفته، در مرجع قضایی ابراز نشده و به تبع آن رسیدگی به اصالت سند و اتخاذ تصمیم ماهوی امکانپذیر نیست، دادگاه با توجه به ماده 2 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، اتخاذ تصمیم می‌نماید. شایسته ذکر است در فرض سؤال،…
تاریخ
1403/04/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : رأی صادره مبنی بر الزام به حضور در یکی از دفاتر اسناد رسمی و انتقال سند به نام خواهان در سال 1337 صادر؛ اما تا سال 1398 اجراییه صادر نشده است، با توجه به شمول مرور زمان و قانون حاکم در زمان صدور، آیا رأی صادره قابلیت اجرا دارد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : به استثنای مواردی که به موجب قانون برای اجرای احکام مراجع قضایی مهلت تعیین شده است؛ مانند احکام تخلیه موضوع قانون روابط…
تاریخ
1403/04/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
خواهان باید علاوه بر خواسته مطالبه وجه، اثبات رابطه حقوقی از نوع قرض را نیز به عنوان خواسته خود قرار دهد؟ آیا دادگاه بدوی می‌تواند با این استدلال که مطالبه وجه فرع بر اثبات قرض است، قرار عدم استماع دعوا صادر کند؟
تاریخ
1403/04/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که شخصی شش دانگ ملکی را در قبال آزادی محکوم‌علیه مالی به عنوان وثیقه نزد مرجع قضایی تودیع کرده و سپس مشخص شده باشد که بخشی از آن ملک متعلق به دیگری است و دستور ضبط وثیقه نیز صادر و قطعی شده باشد در حالی‌که حصه وثیقه‌گذار تکافوی محکوم به مالی را نمی‌کند؛ عمل وی با رعایت شرایط مقرر در ماده 2 قانون مجازات اشخاصی که مال غیر را به عوض مال خود معرفی می‌نمایند مصوب 1308 جرم بوده و مرتکب به مجازات شروع ب…
تاریخ
1403/04/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی