استعلام : تبصره 3 ماده 56 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب 1400 با اصلاحات و الحاقات بعدی، سازمان پزشکی قانونی را ملزم به بارگذاری اطلاعات پروندههای سقط قانونی در سامانه موضوع ماده 54 این قانون که توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی راهاندازی خواهد شد، نموده است. از طرفی وزارت یادشده یکی از دادههای لازم برای بارگذاری اطلاعات در سامانه را کد ملی صاحبان پرونده دانسته و اعلام نموده اس…
تاریخ
1404/02/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که رأی صادره از شعبه کیفری دادگاه تجدیدنظر یک استان مقدم بر رأی صادره از شعبه حقوقی دادگاه تجدیدنظر همان استان میباشد، با فرض ارائه رأی کیفری در زمان رسیدگی شعبه حقوقی دادگاه تجدیدنظر، این شعبه میبایست وفق ماده 18 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 از رأی دادگاه کیفری تبعیت میکرد؛ بر این اساس، در فرض سؤال با فرض تعارض موضوع از موارد اعاده دادرسی تلقی و شعبه حقوقی با لحاظ ماده 18 یادشده در مقام…
تاریخ
1404/02/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به مواد 45 و 46 آییننامه مالی شهرداری مصوب 12/4/1346 با اصلاحات بعدی که حدود مداخله دولت در مورد اموال عمومی از جمله درختان در معابر عمومی را اعلام داشته است و با توجه به اصل چهل و پنجم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و مواد 25 و 26 قانون مدنی و نیز ماده 5 آییننامه اجرایی ماده یک قانون حفظ و گسترش فضای سبز مصوب 15/2/1389 شورای عالی استانها، آیا میتوان برای دستور قطع درختان م…
تاریخ
1404/02/02
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
(مطالبه اجرتالمثل ایام تصرف و یا مطالبه خسارت) قابل مناقشه است و تعیین خواسته و تقویم آن با درخواست تأمین دلیل و اخذ نظر کارشناس پیش از طرح دعوا از سوی خواهان امکانپذیر است، چنانچه موضوع مشمول بند 14 ماده 3 قانون یادشده باشد، برای رسیدگی توسط دادگاه صلح تا پیش از مشخص شدن میزان دقیق خواسته منعی وجود ندارد؛ زیرا صلاحیت محاکم صلح نسبت به محاکم عمومی حقوقی از نوع صلاحیت نسبی است و نه ذاتی و همچنا…
تاریخ
1404/02/01
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
به وضعیت مالی خواهان، واخواه و یا تجدید نظرخواه در این زمان رسیدگی شده است. رابعاً، پس از صدور حکم قطعی مبنی بر رد دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی، با عنایت به ملاک ذیل ماده 55 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 بدون نیاز به اخطار رفع نقص، خواهان، واخواه و یا تجدید نظرخواه باید ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ حکم قطعی هزینه دادرسی را پرداخت کند و در فرض سؤال، در صورت…
تاریخ
1404/01/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که ملک و مشاعات آن به فروش رسیده است؛ اما فروشنده پس از فروش در حیاط ملک مبادرت به ساخت و ساز چند مغازه نموده است، اولاً، صدور رأی از سوی کمیسیون موضوع ماده 100 قانون شهرداری مصوب 1334 با اصلاحات و الحاقات بعدی مبنی بر محکومیت به پرداخت جریمه صرفاً ضمانت اجرای تخلفات ساختمانی صورت گرفته از سوی مرتکب است؛ اما اقدامات خلاف قانون مالک نسبت به حقوق مالکانه دیگران را مشروعیت نمیبخشد. ثانیاً، در فرض س…
تاریخ
1404/01/31
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا منظور از صلاحیت رسیدگی به دعوا به شرح مندرج در رأی وحدت رویه شماره 757 مورخ 29/1/1396 هیأت عمومی دیوان عالی کشور، شامل تمامی خواستههای خواهان؛ اعم از مطالبات ناشی از قانون کار، مطالبه حقوق و مزایا، مرخصی و مطالبه خسارت تأخیر تأدیه است و رسیدگی به تمامی این مطالبات در صلاحیت محاکم دادگستری است و یا آنکه باید پرونده تفکیک و بدل آن نزد هیأت حل اختلاف اداره کار ارسال شود؟ نظریه مشورتی…
تاریخ
1404/01/31
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به اینکه پدیدهای به عنوان کبوترپرانی در شهرها و روستاها وجود دارد و مقنن صرفاً در قالب قانون تشدید مجازات کبوترپرانی مصوب 1351 در شعاع 40 کیلومتری فرودگاهها و مناطق اعلامی از طرف وزارت دفاع برای آن تعیین مجازات نموده و صرف نظر از مسائل بهداشتی آن (که شاید در قالب ماده 688 قانون مجازات اسلامی قابل تعقیب باشد) با لحاظ تبعات اجتماعی مزاحمت و مشاهده منازل و حریم خصوصی همسایگان و…
تاریخ
1404/01/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
رسیدگی به دعوای مطالبه خسارت تأخیر تأدیه با لحاظ میزان آن در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است و حکم مقرر در تبصره (الحاقی 1376) ماده 2 قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی؛ با لحاظ آن که در زمان تصویب این تبصره رسیدگی به دعاوی حقوقی؛ از جمله چک در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی بوده است، منصرف از وضعیت جدید پس از تشکیل دادگاه صلح است که صلاحیت آن مقید به نصاب خاصی است. بر این اساس، در فرض سؤ…
تاریخ
1404/01/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : در صورتیکه اولیای دم پس از صدور حکم قصاص و قبل از اجرای آن، اعلام گذشت نمایند، بدین نحو که علاوه بر اخذ مبلغی به عنوان دیه، شرط کنند که محکوم به قصاص پس از آزادی، حق تردد، اقامت و یا مراجعه به محل زندگی مقتول را نداشته باشد و همچنین از مطالبه طلبش بابت مهریه خودداری کند و بر این اساس قاضی مجری حکم با صدور قرار موقوفی اجرا (قرار سقوط قصاص) به دلیل گذشت اولیای دم، پرونده را برای تعیین تع…
تاریخ
1404/01/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا معدوم نمودن خودروی حامل قاچاق از طریق آتشزدن و ... در محل کشف به دلیل مسائل امنیتی و غیره در مواردی که به هیچ عنوان امکان انتقال خودرو وجود نداشته باشد، امکانپذیر است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولاً، با عنایت به مصادیق تبصره 5 ماده 53 و بند 3 ماده 56 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، تشخیص این که کالا به طور کلی مشمول فرآیند امحاء (معدوم کردن) و شیوههای آن نظیر «آ…
تاریخ
1404/01/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
: اولاً، با توجه به مواد 175 و 176 و اطلاق ماده 655 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی و مفاد آییننامه نحوه استفاده از سامانههای رایانهای یا مخابراتی مصوب 24/5/1395، بویژه تبصره 2 ماده 16 این آییننامه، انتشار آگهی در سامانه آگهی الکترونیک قضایی به منزله انتشار آگهی در روزنامه کثیرالانتشار است. ثانیاً، قانونگذار در ماده 25 قانون صدرالذکر به لحاظ اهمیت انتشار آگهی دعو…
تاریخ
1404/01/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
به لحاظ پاسخ قسمت اولاً، محل اعمال و اجرای ماده 40 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب 1399 (مبنی بر محول کردن انجام تحقیقات مقدماتی درباره وضعیت جسمی، روحی و روانی طفل یا والدین، اولیاء و یا سرپرستان قانونی او، وضع خانوادگی و محیط سکونت، اشتغال و تحصیل با در نظر گرفتن غبطه و مصلحت طفل یا نوجوان به مددکاران اجتماعی) با عنایت به سیاق ماده و به قرینه ماده 287 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و م…
تاریخ
1404/01/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا ثبت لایحه نیازمند دستور قضایی است و یا آنکه مدیر دفتر شعبه میتواند دستور ثبت لایحه را صادر کند و سپس آن را به نظر قاضی برساند؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : از مواد مختلف قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379؛ از جمله مواد 48، 49، 50، 339 و 379 این قانون چنین مستفاد است که ثبت دادخواست و درخواستها و لوایح اصحاب دعوا، اقدامی اداری و فاقد خصیص…
تاریخ
1404/01/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که دعوایی یا خواستههای متعدد الزام به اخذ پایان کار، اخذ صورتمجلس تفکیکی و الزام به تنظیم سند رسمی انتقال مقوم به مبلغ یک میلیارد و ده میلیون ریال به موجب یک دادخواست مطرح و در دادگاه عمومی حقوقی در جریان رسیدگی است، صرف نظر از آنکه به موجب بند 11 ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 رسیدگی به خواسته الزام به اخذ پایان کار در صلاحیت محاکم صلح است، به لحاظ طرح خواستههای مرتبط دیگر که از صل…
تاریخ
1404/01/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- چنانچه خوانده دعوا اداره دولتی باشد، آیا صدور قرار تأمین خواسته (در جریان دادرسی) بر مبنای تبصره ماده واحده قانون نحوه پرداخت محکومبه دولت و عدم تأمین و توقیف اموال دولتی مصوب 1365 امکانپذیر است؟ 2- آیا برای اعمال تبصره ماده واحده یادشده خسارت احتمالی باید اخذ شود؟ 3- تصمیم دادگاه در چه قالبی اتخاذ میشود؟ 4- در صورت تصمیم دادگاه مبنی بر اعمال این تبصره و عدم سپردن ضمانتنامه بانکی…
تاریخ
1404/01/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
چنانچه طبق توافق طرفین (قرضدهنده و قرضگیرنده) قرار شده باشد که قرضگیرنده در مهلت مقرر، علاوه بر آنچه دریافت کرده است مبلغی زائد به قرضدهنده پرداخت کند و جهت تضمین اجرای قرارداد با تنظیم سند رسمی منزل مسکونی خود را به قرضدهنده منتقل نموده است و سپس قرارداد اجاره به شرط تملیک تنظیم نمودهاند، با به رهن گذاشتن این ملک و دریافت وام از بانک چنانچه مبلغ اضافه بر اصل طلب خود وصول کرده باشد، رکن ما…
تاریخ
1404/01/29
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا آراء دادگاه صلح که قابل تجدید نظرخواهی است به دادستان ابلاغ میشود؟ در صورت ابلاغ آیا دادستان حق تجدید نظرخواهی دارد؟ در صورتی که جرم درجه 7 مجازات حبس نداشته و در دادگاه کیفری رسیدگی و به صدور رأی منتهی شود، آیا رأی دادگاه قطعی است؟ به عبارت دیگر، آیا قطعیت آرای محاکم صلح در امور کیفری ناظر بر آرای صادره از دادگاه صلح است یا ناظر بر میزان مجازات بدون توجه به مرجع صادرکننده رأی؟ نظر…
تاریخ
1404/01/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با عنایت به ذیل ماده 4 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 و ذیل ماده 19 آییننامه اجرایی این قانون مصوب 16/3/1403، آیا حکم موضوع تبصره 5 ماده 12 قانون یادشده در خصوص موارد قابلیت تجدیدنظر آراء دادگاههای صلح، در مورد دادگاههای بخش که به جانشینی از دادگاه صلح رسیدگی میکنند نیز اجرا میشود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : با توجه به ماده 4 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 که مق…
تاریخ
1404/01/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
آیا درخواست مطروحه از سوی خواهان وجاهت قانونی دارد؟ به عبارت دیگر، با توجه به صدور حکم قطعی و مشخص بودن مبلغ محکومبه، آیا اعمال این تبصره امکانپذیر است؟ ب- در صورت منفی بودن پاسخ، آیا خواهان میتواند دعوایی به خواسته مطالبه خسارت ناشی از کاهش ارزش ثمن (دین موضوع حکم دادنامه اولیه) و یا مطالبه خسارت تأخیر تأدیه دین موضوع دادنامه اولیه مطرح کند؟ پ- در غیر این صورت، چه راهکار قانونی برای جبران خسار…
تاریخ
1404/01/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
(اعلام بطلان معامله مال غیر منقول و ابطال اسناد مربوط به این معامله) وفق عمومات حاکم بر هزینه دادرسی دعاوی غیر مالی محاسبه و اخذ میشود. ا صرف ابطال سندی که بر خلاف مقررات یا به صورت جعلی تنظیم شده و یا اعمال حقوقی موضوع آن به دلیل فقدان شرایط و ارکان اساسی باطل بوده است، نتیجه مالی برای خواهان ندارد. 2- با توجه به مراتب پیشگفته، هزینه دادرسی دعوای فرض سؤال (اعلام بطلان معامله مال غیر منقول و اب…
تاریخ
1404/01/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه اداره منابع طبیعی پس از پایان مهلتهای قانونی مندرج در تبصره یک ماده 9 قانون افزایش بهرهوری بخش کشاورزی و منابع طبیعی مصوب 1389 با اصلاحات و الحاقات بعدی موضوع اجرای ماده 56 قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع مصوب 1367 به برگ تشخیص صادره از حیث مستثنیات دانستن تمام یا بخشی از ملک معترض بوده و مدعی ملی بودن ملک باشد؛ مرجع صالح برای رسیدگی به این اعتراض کدام است؟ آیا موض…
تاریخ
1404/01/19
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : جناب آقای توکلی رئیس محترم دادگستری شهرستان پیشوا ورامین با سلام و دعای خیر؛ بازگشت به استعلام به شماره ثبت وارده 24، نظریه مشورتی این اداره کل به شرح زیر اعلام میشود: نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولاً، در موراد متعددی از قوانین راجع به معاهده معاضدت حقوقی متقابل بین جمهوری اسلامی ایران و برخی کشورهای دیگر در مقام تعیین محدوده معاضدت حقوقی، ابلاغ اوراق قضایی و احضاریهها…
تاریخ
1404/01/18
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه خواهان در ردیف خواسته دادخواست، خواسته خود را به اشتباه قید نماید با مطمح نظر قراردادن اینکه در ماده 98 و دیگر مواد قانونی آیین دادرسی مدنی رویکرد تحت عنوان اصلاح یا تصحیح خواسته پیشبینی نشده است، آیا خواهان در جلسه اول دادرسی میتواند خواسته خود را اصلاح نماید (مثلاً خواسته قید شده در دادخواست اسطال قرارداد فیمابین خواهان و خوانده ردیف اول بوده در صورتی که خواسته صحیح ابطال قر…
تاریخ
1404/01/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی