استعلام : همانگونه که مستحضرید قانونگذار به موجب ماده واحده قانون اصلاح ماده 104 قانون مجازات اسلامی مصوب 1403 با حذف عبارات مشخص از این ماده، جرایم انتقال مال غیر، کلاهبرداری و موارد آن و سرقت‌های تعزیری مقرر را از جرم قابل گذشت به جرم غیر قابل گذشت تغییر داده است. در خصوص حکم این ماده اختلاف نظر است؛ برخی معتقدند قانون مذکور مطابق قواعد شکلی حقوقی کیفری به استناد ماده 11 قانون مجازات اسلامی مصو…
تاریخ
1404/01/17
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت محکوم‌به رأی صادره از سوی قاضی شورای حل اختلاف، در صلاحیت دادگاه صلح است. ثانیاً، نظر به اینکه «ابطال اجراییه چک» در قالب دعوای مستقل قابلیت رسیدگی ندارد، در فرض سؤال تقدیم دادخواست ابطال اجراییه موضوع ماده 23 (اصلاحی 1397) قانون صدور چک مصوب 1355 با اصلاحات و الحاقات بعدی به منزله آن است که درخواستی در قالب دادخواست تقدیم شده است و صرف این امر موجب نمی‌شود تا احک…
تاریخ
1404/01/05
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1404 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
اقدامی مغایر مقررات حاکم بر رفتار کارکنان دولت و یا کارآموزان وکالت انجام شود، مرجع رسیدگی‌کننده بر اساس مقررات مربوط رسیدگی و تصمیم مقتضی را اتخاذ کند.
تاریخ
1403/12/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا درخواست دادن اموال به تصرف موقت ورثه موضوع ماده 136 قانون امور حسبی مصوب 1319، مستلزم طرح قبلی درخواست صدور حکم موت فرضی فرد غائب می‌باشد و یا آنکه بدون درخواست قبلی این موضوع، می‌توان به درخواست راجع به تصرف موقت ورثه در ترکه رسیدگی کرد؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : ماده 136 قانون امور حسبی مصوب 1319 از جهت پذیرش درخواست ورثه مبنی بر به تصرف دادن اموال غایب اطلاق دارد و…
تاریخ
1403/12/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به الکترونیکی شدن برگزاری مزایده‌ها بر اساس مقررات جدید (تبصره 3 ماده 9 قانون تأمین مالی تولید و زیرساخت‌ها مصوب 1402 و بند «الف» ماده 108 قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403)، چنانچه محکوم‌له و محکوم‌علیه بر برگزاری مزایده به صورت غیر الکترونیکی توافق کنند، آیا می‌توان به آن ترتیب اثر داد و یا آنکه برگزاری مزایده به صورت الکترونیکی حکمی آمره است؟ نظری…
تاریخ
1403/12/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به اینکه مجازات جزای نقدی بزه تخریب عمدی موضوع ماده 677 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات مصوب 1375) به موجب تصویب‌نامه هیأت وزیران مصوب 1403/3/30 به سی و سه میلیون تومان افزایش یافته است و با توجه به اینکه مجازات جزای نقدی بزه مذکور با رعایت نصاب مقرر به موجب بند «ت» ماده یک قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399 به نحو نسبی تعیین و با توجه به رأی وحدت رویه شماره 759 مورخ 20/4/139…
تاریخ
1403/12/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که تبعه کشور افغانستان در سال 1399 به تحمل مجازات محکوم و پس از قطعیت حکم در اجرای موافقتنامه بین دو کشور ایران و افغانستان، برای تحمل ادامه محکومیت به کشور متبوع وی منتقل شده و بار دیگر در سال 1402 با مراجعه به ایران به اتهام سرقت به تحمل مجازات جدید محکوم شده است، چنانچه با نقض مقررات موافقتنامه مربوطه مجازات اولیه اجرا نشده باشد، آن بخش از مجازات که بر خلاف مقررات موافقتنامه اجرا نشده است، با…
تاریخ
1403/12/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
نشانی شرکت ثبت‌شده در اداره ثبت شرکت‌ها) ملاک ارزیابی صلاحیت دادگاه است؛ مگر آنکه پس از ایراد خوانده، دادگاه احراز کند محل اقامت وی غیر از محلی است که خواهان اعلام کرده است.
تاریخ
1403/12/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
آمده است، به طرفیت وراث زوج مطرح شود. ثانیاً، قابلیت استماع دعوای الزام به ثبت واقعه ازدواج، مستلزم طرح دعوای مستقل اثبات زوجیت و یا طرح آن به عنوان خواسته‌ای در کنار دعوای الزام به ثبت واقعه ازدواج نمی‌باشد و دادگاه می‌تواند در مقام رسیدگی به دعوای یادشده، زوجیت بین طرفین را احراز کند.
تاریخ
1403/12/28
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : اولاً، اختصاص شعبی از محاکم برای رسیدگی به جرم پولشویی توسط چه مرجعی باید باشد؛ رئیس قوه قضاییه یا رئیس کل دادگستری استان؟ ثانیاً، چنانچه جرم پولشویی به شعبه‌ای غیر از شعب اختصاص‌یافته در مرکز استان ارجاع شود، آیا این شعبه باید موضوع را به معاون ارجاع اعلام کند تا به شعبه ویژه ارسال شود و یا آنکه باید با صدور قرار عدم صلاحیت پرونده را نزد شعب اختصاص‌یافته ارسال کند و یا آنکه باید قرار…
تاریخ
1403/12/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که طلب مرتهن تأدیه شده است؛ اما وی از فک رهن از عین مرهونه (یک قطعه ملک) استنکاف می‌کند، با عنایت به مواد 30، 31، 36، 302 و 311 قانون مدنی، صرف استنکاف مرتهن از عودت مال و فک رهن موجب تلقی آن به عنوان مال تلف شده و مشمول حکم ماده 328 قانون یادشده بر آن نمی‌شود؛ زیرا محرومیت مالک از مالکیت و استرداد مال امری استثنایی و خلاف اصل است و صرفاً در موارد مصرح قانونی مانند حکم مقرر در تبصره یک ماده یک قا…
تاریخ
1403/12/27
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : 1- آیا رسیدگی به شکایت معترض ثالث اجرایی موضوع ماده 147 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356 دو مرحله‌ای است؛ بدین نحو که در مرحله اول دادگاه قرار توقیف عملیات اجرایی صادر و در مرحله دوم وارد در ماهیت دعوا شده و حکم بر اثبات مالکیت و خلع ید و تحویل مال و یا حکم بر بی‌حقی و رد دعوا صادر می‌کند؟ 2- چنانچه به دو مرحله‌ای بودن رسیدگی قائل باشیم، علت عدم رعایت تشریفات دادرسی مدنی و عدم پرداخت هز…
تاریخ
1403/12/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به نظریات متعدد مشورتی آن اداره کل؛ از جمله نظریه مشورتی شماره 554/7 مورخ 1/2/1373 و با لحاظ اختلاف نظر موجود در خصوص شمول یا عدم شمول حکم مقرر در ماده 96 قانون اجرای احکام مدنی مصوب 1356نسبت به مزایای غیر مستقیم محکوم‌علیه، خواهشمند است اعلام فرمایید آیا مزایای غیر مستقیم محکوم‌علیه اصولاً قابل توقیف نیست و یا آنکه می‌توان تمام این مزایا را توقیف کرد؟ آیا می‌توان تفسیر دیگری از…
تاریخ
1403/12/26
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که تصادف بین وسیله نقلیه غیر موتوری (دوچرخه) و وسیله نقلیه موتوری رخ داده است، هر چند راکب دوچرخه مسبب حادثه بوده است؛ اما وی مشمول اطلاق حکم مقرر در صدر بند «ت» این ماده یعنی شخص آسیب‌دیده به سبب حوادث موضوع قانون یادشده می‌باشد.
تاریخ
1403/12/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به موجب ماده 25 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1402 رسیدگی به اعتراض طرفین و ثالث در دادگاه صلح به عمل خواهد آمد و در صورت نقض گزارش دادگاه صلح رأساً مبادرت به صدور رأی خواهد کرد؛ آیا این حکم شامل فرضی که دادگاه صلح برای رسیدگی به اصل دعوا صالح نیست نیز می‌شود؟ مانند آنکه، خواسته مطالبه مبلغ دو میلیارد ریال وجه نقد است و جهت سازش به شورای حل اختلاف ارجاع شده و شورای یادشده گزارش اصلاحی صا…
تاریخ
1403/12/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه در ضمن یک دادخواست دعاوی و خواسته‌های متعددی مطرح شود، آیا قابلیت اعتراض و تجدیدنظرخواهی هر یک از آنان باید مستقل از دیگر دعاوی بررسی شود و یا آنکه وضعیت هر یک از دعاوی در صورت ارتباط با یکدیگر از حیث قابلیت تجدیدنظرخواهی و شکایت از رأی در دیگری نیز مؤثر است؟ برای مثال، به موجب یک دادخواست دعوای الزام به اخذ پایان کار و صورتمجلس تفکیکی و الزام به تنظیم سند رسمی انتقال در دادگاه ص…
تاریخ
1403/12/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : قلمرو تدلیس در بند 5 ماده 426 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 کدام است؟ آیا تقلب یا تدلیس باید به صورت رفتار مادی و فعل باشد یا شامل ترک فعل و کتمان هم می‌شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : گرچه تقلب معمولاً با رفتار و فعل مثبت محقق می‌شود؛ اما ترک فعل هم به‌ویژه در مواردی که یکی از طرفین قانوناً مکلف به انجام کاری است و از انجام آن خودداری…
تاریخ
1403/12/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
که منزل مسکونی خالی از سکنه است و محکوم‌علیه عملاً هیچ استفاده‌ای برای سکونت از آن نمی‌کند، جزء مستثنیات دین محسوب نمی‌شود. ثانیاً، تصمیم دادرس در خصوص مستثنیات دین بودن یا نبودن منزل مسکونی تصمیم قضایی است؛ بنابراین، چنانچه دادرس اجرای احکام بدون احراز شرایط مذکور ملک را جزء مستثنیات دین تلقی کند و سپس دلایلی مبنی بر عدم سکونت و بهره‌برداری محکوم‌علیه از ملک و عدم شمول عنوان مستثنیات بر آن به دس…
تاریخ
1403/12/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : به موجب ماده 4 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا، اختلاس و کلاهبرداری مصوب 1367 مجمع تشخیص مصلحت نظام که مقرر می‌دارد: «کسانی که با تشکیل یا رهبری شبکه چند نفری به امر ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری مبادرت ورزند ...»، آیا شمول ماده 4 از مقرره مزبور، فقط شامل تشکیل‌دهنده یا رهبری شبکه مجرمانه کلاهبرداری است و یا شامل سایر اعضای شبکه مجرمانه کلاهبرداری که نقش تشکیل‌دهنده یا مدیر نداشته‌اند، ن…
تاریخ
1403/12/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : با توجه به ماده 434 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، آیا تجدید نظرخواه باید جهات تجدید نظرخواهی را در لایحه خود ذکر کند و آیا دادگاه تجدید نظر می‌تواند به استناد عدم ذکر این جهات، درخواست تجدید نظرخواهی را رد کند؟ در این صورت، آیا تجدید نظرخواه می‌تواند بار دیگر درخواست خود را با رفع نقص مطرح کند؟ در صورت پذیرش، مهلت درخواست مجدد تا چه زمانی است؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه…
تاریخ
1403/12/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه محل اقامت متهم در حوزه قضایی شهرستان دیگری باشد، در راستای ماده 119 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 که اشعار می‌دارد تحقیق از متهم در این حالت با اعطای نیابت قضایی انجام می‌شود، آیا ابلاغ احضاریه برای متهم جهت دفاع از اتهام انتسابی از سوی شعبه متصور می‌باشد؟ یا اینکه لزوماً ابلاغ احضاریه نیز بایستی از سوی مرجع مجری نیابت که متهم در آن محل اقامت دارد انجام شود و ابلاغ احضاریه ا…
تاریخ
1403/12/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : چنانچه پس از صدور رأی قطعی از سوی کمیسیون موضوع ماده 99 و یا ماده 100 قانون شهرداری مصوب 1334 با اصلاحات و الحاقات بعدی مبنی بر پراخت جریمه، متخلف طوعاً بنای احداثی را قلع کند، مرجع اجرا با چه تکلیفی مواجه است؟ آیا جریمه باید اخذ شود؟ آیا عدم اجرای رأی کمیسیون، تخلف انتظامی محسوب می‌شود؟ نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه : اولاً، با توجه به اینکه صدور حکم به پرداخت جریمه در موارد ت…
تاریخ
1403/12/25
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
استعلام : آیا دعوای ابطال شهادت شهود به جهت عدول از آن و به صورت مستقل (اثبات حیله) مسموع است؟ توضیح آنکه برخی قضات معتقدند با توجه به ماده 429 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، شهادت کذب یک قسم حیله است و اثبات آن به دلالت التزامی (ابلاغ حکم نهایی) باید در قالب حکم و رسیدگی مستقل باشد؛ اما برخی دیگر معتقدند دعوای مستقل فقط برای اثبات جعلیت اسناد است و نیز دیگر ح…
تاریخ
1403/12/22
مرجع
اداره کل حقوقی قوه قضائیه · نظریات مشورتی سال 1403 ( اداره کل حقوقی قوه قضائیه )
هیأت عمومی دیوان عدالت اداریهیأت تخصصی مالیاتی، بانکیهیأت تخصصی اراضی، شهرسازی و محیط زیستهیأت تخصصی کار، بیمه و تأمین اجتماعیهیأت تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکیهیأت تخصصی اداری و امور عمومی